相应部第 3 相应第 21 阅读页 · SN3.21 · Puggalasutta

Saṁyutta Nikāya 3.21Saṁyutta Nikāya 3.213. Tatiyavagga3. Tatiyavagga

PuggalasuttaPuggalasuttaSāvatthinidānaṁ.Sāvatthinidānaṁ.Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca:Atha kho rājā pasenadi kosalo yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho rājānaṁ pasenadiṁ kosalaṁ bhagavā etadavoca:

“cattārome, mahārāja puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.“cattārome, mahārāja puggalā santo saṁvijjamānā lokasmiṁ.Katame cattāro?Katame cattāro?Tamotamaparāyano,Tamotamaparāyano,

tamojotiparāyano,tamojotiparāyano,jotitamaparāyano,jotitamaparāyano,jotijotiparāyano.jotijotiparāyano.

Kathañca, mahārāja puggalo tamotamaparāyano hoti?Kathañca, mahārāja puggalo tamotamaparāyano hoti?Idha, mahārāja, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.Idha, mahārāja, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.So ca hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

So kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.So kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.Seyyathāpi, mahārāja, puriso andhakārā vā andhakāraṁ gaccheyya, tamā vā tamaṁ gaccheyya, lohitamalā vā lohitamalaṁ gaccheyya.Seyyathāpi, mahārāja, puriso andhakārā vā andhakāraṁ gaccheyya, tamā vā tamaṁ gaccheyya, lohitamalā vā lohitamalaṁ gaccheyya.

Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo tamotamaparāyano hoti.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo tamotamaparāyano hoti.Kathañca, mahārāja, puggalo tamojotiparāyano hoti?Kathañca, mahārāja, puggalo tamojotiparāyano hoti?

Idha, mahārāja, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.Idha, mahārāja, ekacco puggalo nīce kule paccājāto hoti, caṇḍālakule vā venakule vā nesādakule vā rathakārakule vā pukkusakule vā dalidde appannapānabhojane kasiravuttike, yattha kasirena ghāsacchādo labbhati.So ca kho hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho, kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.So ca kho hoti dubbaṇṇo duddasiko okoṭimako bavhābādho, kāṇo vā kuṇī vā khañjo vā pakkhahato vā, na lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

So kāyena sucaritaṁ carati, vācāya sucaritaṁ carati, manasā sucaritaṁ carati.So kāyena sucaritaṁ carati, vācāya sucaritaṁ carati, manasā sucaritaṁ carati.So kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.So kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pathaviyā vā pallaṅkaṁ āroheyya, pallaṅkā vā assapiṭṭhiṁ āroheyya, assapiṭṭhiyā vā hatthikkhandhaṁ āroheyya, hatthikkhandhā vā pāsādaṁ āroheyya.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pathaviyā vā pallaṅkaṁ āroheyya, pallaṅkā vā assapiṭṭhiṁ āroheyya, assapiṭṭhiyā vā hatthikkhandhaṁ āroheyya, hatthikkhandhā vā pāsādaṁ āroheyya.

Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo tamojotiparāyano hoti.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo tamojotiparāyano hoti.Kathañca, mahārāja, puggalo jotitamaparāyano hoti?Kathañca, mahārāja, puggalo jotitamaparāyano hoti?

Idha, mahārāja, ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti, khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā, aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe.Idha, mahārāja, ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti, khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā, aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe.So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko, paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko, paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

So kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.So kāyena duccaritaṁ carati, vācāya duccaritaṁ carati, manasā duccaritaṁ carati.So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.So kāyena duccaritaṁ caritvā vācāya duccaritaṁ caritvā manasā duccaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā apāyaṁ duggatiṁ vinipātaṁ nirayaṁ upapajjati.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pāsādā vā hatthikkhandhaṁ oroheyya, hatthikkhandhā vā assapiṭṭhiṁ oroheyya, assapiṭṭhiyā vā pallaṅkaṁ oroheyya, pallaṅkā vā pathaviṁ oroheyya, pathaviyā vā andhakāraṁ paviseyya.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pāsādā vā hatthikkhandhaṁ oroheyya, hatthikkhandhā vā assapiṭṭhiṁ oroheyya, assapiṭṭhiyā vā pallaṅkaṁ oroheyya, pallaṅkā vā pathaviṁ oroheyya, pathaviyā vā andhakāraṁ paviseyya.

Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo jotitamaparāyano hoti.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo jotitamaparāyano hoti.Kathañca, mahārāja, puggalo jotijotiparāyano hoti?Kathañca, mahārāja, puggalo jotijotiparāyano hoti?

Idha, mahārāja, ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti, khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā, aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe.Idha, mahārāja, ekacco puggalo ucce kule paccājāto hoti, khattiyamahāsālakule vā brāhmaṇamahāsālakule vā gahapatimahāsālakule vā, aḍḍhe mahaddhane mahābhoge pahūtajātarūparajate pahūtavittūpakaraṇe pahūtadhanadhaññe.So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko, paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.So ca hoti abhirūpo dassanīyo pāsādiko, paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgato, lābhī annassa pānassa vatthassa yānassa mālāgandhavilepanassa seyyāvasathapadīpeyyassa.

So kāyena sucaritaṁ carati, vācāya sucaritaṁ carati, manasā sucaritaṁ carati.So kāyena sucaritaṁ carati, vācāya sucaritaṁ carati, manasā sucaritaṁ carati.So kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.So kāyena sucaritaṁ caritvā vācāya sucaritaṁ caritvā manasā sucaritaṁ caritvā, kāyassa bhedā paraṁ maraṇā sugatiṁ saggaṁ lokaṁ upapajjati.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pallaṅkā vā pallaṅkaṁ saṅkameyya, assapiṭṭhiyā vā assapiṭṭhiṁ saṅkameyya, hatthikkhandhā vā hatthikkhandhaṁ saṅkameyya, pāsādā vā pāsādaṁ saṅkameyya.Seyyathāpi, mahārāja, puriso pallaṅkā vā pallaṅkaṁ saṅkameyya, assapiṭṭhiyā vā assapiṭṭhiṁ saṅkameyya, hatthikkhandhā vā hatthikkhandhaṁ saṅkameyya, pāsādā vā pāsādaṁ saṅkameyya.

Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Tathūpamāhaṁ, mahārāja, imaṁ puggalaṁ vadāmi.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo jotijotiparāyano hoti.Evaṁ kho, mahārāja, puggalo jotijotiparāyano hoti.Ime kho, mahārāja, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.Ime kho, mahārāja, cattāro puggalā santo saṁvijjamānā lokasmin”ti.

Idamavoca …pe…Idamavoca …pe…“Daliddo puriso rāja,“Daliddo puriso rāja,assaddho hoti maccharī;assaddho hoti maccharī;

Kadariyo pāpasaṅkappo,Kadariyo pāpasaṅkappo,micchādiṭṭhi anādaro.micchādiṭṭhi anādaro.Samaṇe brāhmaṇe vāpi,Samaṇe brāhmaṇe vāpi,

aññe vāpi vanibbake;aññe vāpi vanibbake;Akkosati paribhāsati,Akkosati paribhāsati,natthiko hoti rosako.natthiko hoti rosako.

Dadamānaṁ nivāreti,Dadamānaṁ nivāreti,yācamānāna bhojanaṁ;yācamānāna bhojanaṁ;Tādiso puriso rāja,Tādiso puriso rāja,

mīyamāno janādhipa;mīyamāno janādhipa;Upeti nirayaṁ ghoraṁ,Upeti nirayaṁ ghoraṁ,tamotamaparāyano.tamotamaparāyano.

Daliddo puriso rāja,Daliddo puriso rāja,saddho hoti amaccharī;saddho hoti amaccharī;Dadāti seṭṭhasaṅkappo,Dadāti seṭṭhasaṅkappo,

abyaggamanaso naro.abyaggamanaso naro.Samaṇe brāhmaṇe vāpi,Samaṇe brāhmaṇe vāpi,aññe vāpi vanibbake;aññe vāpi vanibbake;

Uṭṭhāya abhivādeti,Uṭṭhāya abhivādeti,samacariyāya sikkhati.samacariyāya sikkhati.Dadamānaṁ na vāreti,Dadamānaṁ na vāreti,

yācamānāna bhojanaṁ;yācamānāna bhojanaṁ;Tādiso puriso rāja,Tādiso puriso rāja,mīyamāno janādhipa;mīyamāno janādhipa;

Upeti tidivaṁ ṭhānaṁ,Upeti tidivaṁ ṭhānaṁ,tamojotiparāyano.tamojotiparāyano.Aḍḍho ce puriso rāja,Aḍḍho ce puriso rāja,

assaddho hoti maccharī;assaddho hoti maccharī;Kadariyo pāpasaṅkappo,Kadariyo pāpasaṅkappo,micchādiṭṭhi anādaro.micchādiṭṭhi anādaro.

Samaṇe brāhmaṇe vāpi,Samaṇe brāhmaṇe vāpi,aññe vāpi vanibbake;aññe vāpi vanibbake;Akkosati paribhāsati,Akkosati paribhāsati,

natthiko hoti rosako.natthiko hoti rosako.Dadamānaṁ nivāreti,Dadamānaṁ nivāreti,yācamānāna bhojanaṁ;yācamānāna bhojanaṁ;

Tādiso puriso rāja,Tādiso puriso rāja,mīyamāno janādhipa;mīyamāno janādhipa;Upeti nirayaṁ ghoraṁ,Upeti nirayaṁ ghoraṁ,

jotitamaparāyano.jotitamaparāyano.Aḍḍho ce puriso rāja,Aḍḍho ce puriso rāja,saddho hoti amaccharī;saddho hoti amaccharī;

Dadāti seṭṭhasaṅkappo,Dadāti seṭṭhasaṅkappo,abyaggamanaso naro.abyaggamanaso naro.Samaṇe brāhmaṇe vāpi,Samaṇe brāhmaṇe vāpi,

aññe vāpi vanibbake;aññe vāpi vanibbake;Uṭṭhāya abhivādeti,Uṭṭhāya abhivādeti,samacariyāya sikkhati.samacariyāya sikkhati.

Dadamānaṁ na vāreti,Dadamānaṁ na vāreti,yācamānāna bhojanaṁ;yācamānāna bhojanaṁ;Tādiso puriso rāja,Tādiso puriso rāja,

mīyamāno janādhipa;mīyamāno janādhipa;Upeti tidivaṁ ṭhānaṁ,Upeti tidivaṁ ṭhānaṁ,jotijotiparāyano”ti.jotijotiparāyano”ti.