巴利《小部》· 大义释第 10 阅读页 · MND2 · 2. Guhaṭṭhakasuttaniddesa · 5/9

<b>Visamanti jaññā</b>ti visamaṁ kāyakammaṁ visamanti jāneyya,<b>Visamanti jaññā</b>ti visamaṁ kāyakammaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ vacīkammaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ vacīkammaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ manokammaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ manokammaṁ visamanti jāneyya,

visamaṁ pāṇātipātaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ pāṇātipātaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ adinnādānaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ adinnādānaṁ visamanti jāneyya,visamaṁ kāmesumicchācāraṁ visamoti jāneyya,visamaṁ kāmesumicchācāraṁ visamoti jāneyya,

visamaṁ musāvādaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ musāvādaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ pisuṇaṁ vācaṁ visamāti jāneyya,visamaṁ pisuṇaṁ vācaṁ visamāti jāneyya,visamaṁ pharusaṁ vācaṁ visamāti jāneyya,visamaṁ pharusaṁ vācaṁ visamāti jāneyya,

visamaṁ samphappalāpaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ samphappalāpaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ abhijjhaṁ visamāti jāneyya,visamaṁ abhijjhaṁ visamāti jāneyya,visamaṁ byāpādaṁ visamoti jāneyya,visamaṁ byāpādaṁ visamoti jāneyya,

visamaṁ micchādiṭṭhiṁ visamāti jāneyya,visamaṁ micchādiṭṭhiṁ visamāti jāneyya,visame saṅkhāre visamāti jāneyya,visame saṅkhāre visamāti jāneyya,visame pañca kāmaguṇe visamāti jāneyya,visame pañca kāmaguṇe visamāti jāneyya,

visame pañca nīvaraṇe visamāti jāneyya ājāneyya vijāneyya paṭivijāneyya paṭivijjheyya.visame pañca nīvaraṇe visamāti jāneyya ājāneyya vijāneyya paṭivijāneyya paṭivijjheyya.<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloketi—yaṁ kiñci jaññā visamanti loke.yaṁ kiñci jaññā visamanti loke.

<b>Na tassa hetū visamaṁ careyyā</b>ti.<b>Na tassa hetū visamaṁ careyyā</b>ti.Visamassa kāyakammassa hetu visamaṁ na careyya,Visamassa kāyakammassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa vacīkammassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa vacīkammassa hetu visamaṁ na careyya,

visamassa manokammassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa manokammassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa pāṇātipātassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa pāṇātipātassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa adinnādānassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa adinnādānassa hetu visamaṁ na careyya,

visamassa kāmesumicchācārassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa kāmesumicchācārassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa musāvādassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa musāvādassa hetu visamaṁ na careyya,visamāya pisuṇāya vācāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya pisuṇāya vācāya hetu visamaṁ na careyya,

visamāya pharusāya vācāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya pharusāya vācāya hetu visamaṁ na careyya,visamassa samphappalāpassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa samphappalāpassa hetu visamaṁ na careyya,visamāya abhijjhāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya abhijjhāya hetu visamaṁ na careyya,

visamassa byāpādassa hetu visamaṁ na careyya,visamassa byāpādassa hetu visamaṁ na careyya,visamāya micchādiṭṭhiyā hetu visamaṁ na careyya,visamāya micchādiṭṭhiyā hetu visamaṁ na careyya,visamānaṁ saṅkhārānaṁ hetu visamaṁ na careyya,visamānaṁ saṅkhārānaṁ hetu visamaṁ na careyya,

visamānaṁ pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ hetu visamaṁ na careyya,visamānaṁ pañcannaṁ kāmaguṇānaṁ hetu visamaṁ na careyya,visamānaṁ pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ hetu visamaṁ na careyya,visamānaṁ pañcannaṁ nīvaraṇānaṁ hetu visamaṁ na careyya,visamāya cetanāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya cetanāya hetu visamaṁ na careyya,

visamāya patthanāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya patthanāya hetu visamaṁ na careyya,visamāya paṇidhiyā hetu visamaṁ na careyya na ācareyya na samācareyya na samādāya vatteyyāti—visamāya paṇidhiyā hetu visamaṁ na careyya na ācareyya na samācareyya na samādāya vatteyyāti—na tassa hetū visamaṁ careyya.na tassa hetū visamaṁ careyya.

<b>Appañhidaṁ jīvitamāhu dhīrā</b>ti.<b>Appañhidaṁ jīvitamāhu dhīrā</b>ti.<b>Jīvitan</b>ti āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ.<b>Jīvitan</b>ti āyu ṭhiti yapanā yāpanā iriyanā vattanā pālanā jīvitaṁ jīvitindriyaṁ.Api ca dvīhi kāraṇehi appakaṁ jīvitaṁ—Api ca dvīhi kāraṇehi appakaṁ jīvitaṁ—

ṭhitiparittatāya vā appakaṁ jīvitaṁ, sarasaparittatāya vā appakaṁ jīvitaṁ.ṭhitiparittatāya vā appakaṁ jīvitaṁ, sarasaparittatāya vā appakaṁ jīvitaṁ.Kathaṁ ṭhitiparittatāya appakaṁ jīvitaṁ?Kathaṁ ṭhitiparittatāya appakaṁ jīvitaṁ?Atīte cittakkhaṇe jīvittha, na jīvati na jīvissati;Atīte cittakkhaṇe jīvittha, na jīvati na jīvissati;

anāgate cittakkhaṇe jīvissati, na jīvati na jīvittha;anāgate cittakkhaṇe jīvissati, na jīvati na jīvittha;paccuppanne cittakkhaṇe jīvati, na jīvittha na jīvissati.paccuppanne cittakkhaṇe jīvati, na jīvittha na jīvissati.“Jīvitaṁ attabhāvo ca,“Jīvitaṁ attabhāvo ca,

sukhadukkhā ca kevalā;sukhadukkhā ca kevalā;Ekacittasamāyuttā,Ekacittasamāyuttā,lahuso vattate khaṇo.lahuso vattate khaṇo.

Cullāsītisahassāni,Cullāsītisahassāni,kappā tiṭṭhanti ye marū;kappā tiṭṭhanti ye marū;Na tveva tepi jīvanti,Na tveva tepi jīvanti,

dvīhi cittehi saṁyutā.dvīhi cittehi saṁyutā.Ye niruddhā marantassa,Ye niruddhā marantassa,tiṭṭhamānassa vā idha;tiṭṭhamānassa vā idha;

Sabbepi sadisā khandhā,Sabbepi sadisā khandhā,gatā appaṭisandhikā.gatā appaṭisandhikā.Anantarā ca ye bhaggā,Anantarā ca ye bhaggā,

ye ca bhaggā anāgatā;ye ca bhaggā anāgatā;Tadantare niruddhānaṁ,Tadantare niruddhānaṁ,vesamaṁ natthi lakkhaṇe.vesamaṁ natthi lakkhaṇe.

Anibbattena na jāto,Anibbattena na jāto,paccuppannena jīvati;paccuppannena jīvati;Cittabhaggā mato loko,Cittabhaggā mato loko,

paññatti paramatthiyā.paññatti paramatthiyā.Yathā ninnā pavattanti,Yathā ninnā pavattanti,chandena pariṇāmitā;chandena pariṇāmitā;

Acchinnadhārā vattanti,Acchinnadhārā vattanti,saḷāyatanapaccayā.saḷāyatanapaccayā.Anidhānagatā bhaggā,Anidhānagatā bhaggā,

puñjo natthi anāgate;puñjo natthi anāgate;Nibbattā ye ca tiṭṭhanti,Nibbattā ye ca tiṭṭhanti,āragge sāsapūpamā.āragge sāsapūpamā.

Nibbattānañca dhammānaṁ,Nibbattānañca dhammānaṁ,bhaṅgo nesaṁ purakkhato;bhaṅgo nesaṁ purakkhato;Palokadhammā tiṭṭhanti,Palokadhammā tiṭṭhanti,

purāṇehi amissitā.purāṇehi amissitā.Adassanato āyanti,Adassanato āyanti,Bhaṅgā gacchantyadassanaṁ;Bhaṅgā gacchantyadassanaṁ;

Vijjuppādova ākāse,Vijjuppādova ākāse,Uppajjanti vayanti cā”ti.Uppajjanti vayanti cā”ti.Evaṁ ṭhitiparittatāya appakaṁ jīvitaṁ.Evaṁ ṭhitiparittatāya appakaṁ jīvitaṁ.

Kathaṁ sarasaparittatāya appakaṁ jīvitaṁ?Kathaṁ sarasaparittatāya appakaṁ jīvitaṁ?Assāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, passāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, assāsapassāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, mahābhūtūpanibandhaṁ jīvitaṁ, kabaḷīkārāhārūpanibandhaṁ jīvitaṁ, usmūpanibandhaṁ jīvitaṁ, viññāṇūpanibandhaṁ jīvitaṁ.Assāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, passāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, assāsapassāsūpanibandhaṁ jīvitaṁ, mahābhūtūpanibandhaṁ jīvitaṁ, kabaḷīkārāhārūpanibandhaṁ jīvitaṁ, usmūpanibandhaṁ jīvitaṁ, viññāṇūpanibandhaṁ jīvitaṁ.Mūlampi imesaṁ dubbalaṁ, pubbahetūpi imesaṁ dubbalā.Mūlampi imesaṁ dubbalaṁ, pubbahetūpi imesaṁ dubbalā.

Ye paccayā tepi dubbalā, yepi pabhāvikā tepi dubbalā.Ye paccayā tepi dubbalā, yepi pabhāvikā tepi dubbalā.Sahabhūpi imesaṁ dubbalā, sampayogāpi imesaṁ dubbalā, sahajāpi imesaṁ dubbalā, yāpi payojikā sāpi dubbalā, aññamaññaṁ ime niccadubbalā, aññamaññaṁ anavaṭṭhitā ime.Sahabhūpi imesaṁ dubbalā, sampayogāpi imesaṁ dubbalā, sahajāpi imesaṁ dubbalā, yāpi payojikā sāpi dubbalā, aññamaññaṁ ime niccadubbalā, aññamaññaṁ anavaṭṭhitā ime.Aññamaññaṁ paripātayanti ime, aññamaññassa hi natthi tāyitā, na cāpi ṭhapenti aññamaññaṁ ime.Aññamaññaṁ paripātayanti ime, aññamaññassa hi natthi tāyitā, na cāpi ṭhapenti aññamaññaṁ ime.

Yopi nibbattako so na vijjati.Yopi nibbattako so na vijjati.“Na ca kenaci koci hāyati,“Na ca kenaci koci hāyati,Gandhabbā ca ime hi sabbaso;Gandhabbā ca ime hi sabbaso;

Purimehi pabhāvikā ime,Purimehi pabhāvikā ime,Yepi pabhāvikā te pure matā;Yepi pabhāvikā te pure matā;Purimāpi ca pacchimāpi ca,Purimāpi ca pacchimāpi ca,

Aññamaññaṁ na kadāci maddasaṁsū”ti.Aññamaññaṁ na kadāci maddasaṁsū”ti.Evaṁ sarasaparittatāya appakaṁ jīvitaṁ.Evaṁ sarasaparittatāya appakaṁ jīvitaṁ.Api ca cātumahārājikānaṁ devānaṁ jīvitaṁ upādāya manussānaṁ appakaṁ jīvitaṁ parittakaṁ jīvitaṁ thokaṁ jīvitaṁ khaṇikaṁ jīvitaṁ lahukaṁ jīvitaṁ ittaraṁ jīvitaṁ anaddhanīyaṁ jīvitaṁ naciraṭṭhitikaṁ jīvitaṁ.Api ca cātumahārājikānaṁ devānaṁ jīvitaṁ upādāya manussānaṁ appakaṁ jīvitaṁ parittakaṁ jīvitaṁ thokaṁ jīvitaṁ khaṇikaṁ jīvitaṁ lahukaṁ jīvitaṁ ittaraṁ jīvitaṁ anaddhanīyaṁ jīvitaṁ naciraṭṭhitikaṁ jīvitaṁ.

Tāvatiṁsānaṁ devānaṁ …pe…Tāvatiṁsānaṁ devānaṁ …pe…yāmānaṁ devānaṁ …yāmānaṁ devānaṁ …tusitānaṁ devānaṁ …tusitānaṁ devānaṁ …

nimmānaratīnaṁ devānaṁ …nimmānaratīnaṁ devānaṁ …paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ …paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ …brahmakāyikānaṁ devānaṁ jīvitaṁ upādāya manussānaṁ appakaṁ jīvitaṁ parittakaṁ jīvitaṁ thokaṁ jīvitaṁ khaṇikaṁ jīvitaṁ lahukaṁ jīvitaṁ ittaraṁ jīvitaṁ anaddhanīyaṁ jīvitaṁ naciraṭṭhitikaṁ jīvitaṁ.brahmakāyikānaṁ devānaṁ jīvitaṁ upādāya manussānaṁ appakaṁ jīvitaṁ parittakaṁ jīvitaṁ thokaṁ jīvitaṁ khaṇikaṁ jīvitaṁ lahukaṁ jīvitaṁ ittaraṁ jīvitaṁ anaddhanīyaṁ jīvitaṁ naciraṭṭhitikaṁ jīvitaṁ.

Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“Appamidaṁ, bhikkhave, manussānaṁ āyu.“Appamidaṁ, bhikkhave, manussānaṁ āyu.Gamaniyo samparāyo mantāya boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.Gamaniyo samparāyo mantāya boddhabbaṁ, kattabbaṁ kusalaṁ, caritabbaṁ brahmacariyaṁ, natthi jātassa amaraṇaṁ.

Yo, bhikkhave, ciraṁ jīvati so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo.Yo, bhikkhave, ciraṁ jīvati so vassasataṁ appaṁ vā bhiyyo.Appamāyu manussānaṁ,Appamāyu manussānaṁ,hīḷeyya naṁ suporiso;hīḷeyya naṁ suporiso;

Careyyādittasīsova,Careyyādittasīsova,natthi maccussanāgamo.natthi maccussanāgamo.Accayanti ahorattā,Accayanti ahorattā,

jīvitaṁ uparujjhati;jīvitaṁ uparujjhati;Āyu khiyyati maccānaṁ,Āyu khiyyati maccānaṁ,kunnadīnaṁva odakan”ti.kunnadīnaṁva odakan”ti.

<b>Appañhidaṁ jīvitamāhu dhīrā</b>ti.<b>Appañhidaṁ jīvitamāhu dhīrā</b>ti.Dhīrāti dhīrā, dhitimāti dhīrā, dhitisampannāti dhīrā, dhīkatapāpāti dhīrā.Dhīrāti dhīrā, dhitimāti dhīrā, dhitisampannāti dhīrā, dhīkatapāpāti dhīrā.<b>Dhī</b> vuccati paññā.<b>Dhī</b> vuccati paññā.