巴利《小部》· 大义释第 8 阅读页 · MND2 · 2. Guhaṭṭhakasuttaniddesa · 3/9

“Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,“Nāhaṁ sahissāmi pamocanāya,Kathaṅkathiṁ dhotaka kiñci loke;Kathaṅkathiṁ dhotaka kiñci loke;Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,Dhammañca seṭṭhaṁ abhijānamāno,

Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresī”ti.Evaṁ tuvaṁ oghamimaṁ taresī”ti.Evampi na hi aññamokkhā.Evampi na hi aññamokkhā.Vuttampi hetaṁ bhagavatā—Vuttampi hetaṁ bhagavatā—

“Attanā hi kataṁ pāpaṁ,“Attanā hi kataṁ pāpaṁ,attanā saṅkilissati;attanā saṅkilissati;Attanā akataṁ pāpaṁ,Attanā akataṁ pāpaṁ,

attanāva visujjhati;attanāva visujjhati;Suddhī asuddhi paccattaṁ,Suddhī asuddhi paccattaṁ,nāñño aññaṁ visodhaye”ti.nāñño aññaṁ visodhaye”ti.

Evampi na hi aññamokkhā.Evampi na hi aññamokkhā.Vuttampi hetaṁ bhagavatā—Vuttampi hetaṁ bhagavatā—“evamevaṁ kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhāmahaṁ samādapetā.“evamevaṁ kho, brāhmaṇa, tiṭṭhateva nibbānaṁ, tiṭṭhati nibbānagāmī maggo, tiṭṭhāmahaṁ samādapetā.

Atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā appekacce accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhenti.Atha ca pana mama sāvakā mayā evaṁ ovadiyamānā evaṁ anusāsiyamānā appekacce accantaniṭṭhaṁ nibbānaṁ ārādhenti, ekacce nārādhenti.Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa, karomi?Ettha kyāhaṁ, brāhmaṇa, karomi?Maggakkhāyī, brāhmaṇa, tathāgato.Maggakkhāyī, brāhmaṇa, tathāgato.

Maggaṁ buddho ācikkhati.Maggaṁ buddho ācikkhati.Attanā paṭipajjamānā mucceyyun”ti.Attanā paṭipajjamānā mucceyyun”ti.Evampi na hi aññamokkhāti—Evampi na hi aññamokkhāti—

te duppamuñcā na hi aññamokkhā.te duppamuñcā na hi aññamokkhā.<b>Pacchā pure vāpi apekkhamānā</b>ti.<b>Pacchā pure vāpi apekkhamānā</b>ti.<b>Pacchā</b> vuccati anāgataṁ, <b>pure</b> vuccati atītaṁ.<b>Pacchā</b> vuccati anāgataṁ, <b>pure</b> vuccati atītaṁ.

Api ca atītaṁ upādāya anāgatañca paccuppannañca pacchā, anāgataṁ upādāya atītañca paccuppannañca pure.Api ca atītaṁ upādāya anāgatañca paccuppannañca pacchā, anāgataṁ upādāya atītañca paccuppannañca pure.Kathaṁ pure apekkhaṁ karoti?Kathaṁ pure apekkhaṁ karoti?“Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.“Evaṁrūpo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.

“Evaṁvedano ahosiṁ …“Evaṁvedano ahosiṁ …evaṁsañño ahosiṁ …evaṁsañño ahosiṁ …evaṁsaṅkhāro ahosiṁ …evaṁsaṅkhāro ahosiṁ …

evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.evaṁviññāṇo ahosiṁ atītamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.Evampi pure apekkhaṁ karoti.Evampi pure apekkhaṁ karoti.Atha vā “iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ, iti rūpā”ti—Atha vā “iti me cakkhu ahosi atītamaddhānaṁ, iti rūpā”ti—

tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ.tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ.Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati.Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati.Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti.Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti.

“Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti saddā”ti …pe…“Iti me sotaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti saddā”ti …pe…“iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti gandhā”ti …“iti me ghānaṁ ahosi atītamaddhānaṁ, iti gandhā”ti …“iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ, iti rasā”ti …“iti me jivhā ahosi atītamaddhānaṁ, iti rasā”ti …

“iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ, iti phoṭṭhabbā”ti …“iti me kāyo ahosi atītamaddhānaṁ, iti phoṭṭhabbā”ti …“iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ, iti dhammā”ti—“iti me mano ahosi atītamaddhānaṁ, iti dhammā”ti—tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ.tattha chandarāgapaṭibaddhaṁ hoti viññāṇaṁ.

Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati.Chandarāgapaṭibaddhattā viññāṇassa tadabhinandati.Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti.Tadabhinandanto evampi pure apekkhaṁ karoti.Atha vā yānissa tāni pubbe mātugāmena saddhiṁ hasitalapitakīḷitāni tadassādeti taṁ nikāmeti, tena ca vittiṁ āpajjati.Atha vā yānissa tāni pubbe mātugāmena saddhiṁ hasitalapitakīḷitāni tadassādeti taṁ nikāmeti, tena ca vittiṁ āpajjati.

Evampi pure apekkhaṁ karoti.Evampi pure apekkhaṁ karoti.Kathaṁ pacchā apekkhaṁ karoti?Kathaṁ pacchā apekkhaṁ karoti?“Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.“Evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.

“Evaṁvedano siyaṁ …“Evaṁvedano siyaṁ …evaṁsañño siyaṁ …evaṁsañño siyaṁ …evaṁsaṅkhāro siyaṁ …evaṁsaṅkhāro siyaṁ …

evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ samannāneti.Evampi pacchā apekkhaṁ karoti.Evampi pacchā apekkhaṁ karoti.Atha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ, iti rūpā”ti—Atha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ, iti rūpā”ti—

appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karoti.Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karoti.

“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ, iti saddā”ti …“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ, iti saddā”ti …“iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ, iti gandhā”ti …“iti me ghānaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ, iti gandhā”ti …“iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ, iti rasā”ti …“iti me jivhā siyā anāgatamaddhānaṁ, iti rasā”ti …

“iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṁ, iti phoṭṭhabbā”ti …“iti me kāyo siyā anāgatamaddhānaṁ, iti phoṭṭhabbā”ti …“iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ, iti dhammā”ti—“iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ, iti dhammā”ti—appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.

Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karoti.Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karoti.Atha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā”ti—Atha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā”ti—

appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ paṇidahati.Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Cetaso paṇidhānapaccayā tadabhinandati.Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karotīti—Tadabhinandanto evampi pacchā apekkhaṁ karotīti—

pacchā pure vāpi apekkhamānā.pacchā pure vāpi apekkhamānā.<b>Ime va kāme purime va jappan</b>ti.<b>Ime va kāme purime va jappan</b>ti.<b>Ime va kāme</b>ti paccuppanne pañca kāmaguṇe icchantā sādiyantā patthayantā pihayantā abhijappantā.<b>Ime va kāme</b>ti paccuppanne pañca kāmaguṇe icchantā sādiyantā patthayantā pihayantā abhijappantā.

Purime va jappanti atīte pañca kāmaguṇe jappantā pajappantā abhijappantāti—Purime va jappanti atīte pañca kāmaguṇe jappantā pajappantā abhijappantāti—ime va kāme purime va jappaṁ.ime va kāme purime va jappaṁ.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Icchānidānā bhavasātabaddhā,“Icchānidānā bhavasātabaddhā,Te duppamuñcā na hi aññamokkhā;Te duppamuñcā na hi aññamokkhā;Pacchā pure vāpi apekkhamānā,Pacchā pure vāpi apekkhamānā,

Ime va kāme purime va jappan”ti.Ime va kāme purime va jappan”ti.<b>Kāmesu giddhā pasutā pamūḷhā,</b><b>Kāmesu giddhā pasutā pamūḷhā,</b><b>Avadāniyā te visame niviṭṭhā;</b><b>Avadāniyā te visame niviṭṭhā;</b>

<b>Dukkhūpanītā paridevayanti,</b><b>Dukkhūpanītā paridevayanti,</b><b>Kiṁsū bhavissāma ito cutāse.</b><b>Kiṁsū bhavissāma ito cutāse.</b><b>Kāmesu giddhā pasutā pamūḷhā</b>ti.<b>Kāmesu giddhā pasutā pamūḷhā</b>ti.

<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…

ime vuccanti kilesakāmā.ime vuccanti kilesakāmā.<b>Gedho</b> vuccati taṇhā.<b>Gedho</b> vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

Kilesakāmena vatthukāmesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti—Kilesakāmena vatthukāmesu rattā giddhā gadhitā mucchitā ajjhosannā laggā laggitā palibuddhāti—kāmesu giddhā.kāmesu giddhā.<b>Pasutā</b>ti yepi kāme esanti gavesanti pariyesanti, taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.<b>Pasutā</b>ti yepi kāme esanti gavesanti pariyesanti, taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.

Yepi taṇhāvasena rūpe esanti gavesanti pariyesanti …Yepi taṇhāvasena rūpe esanti gavesanti pariyesanti …sadde …sadde …gandhe …gandhe …

rase …rase …phoṭṭhabbe …pe…phoṭṭhabbe …pe…pariyesanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.pariyesanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.

Yepi taṇhāvasena rūpe paṭilabhanti …Yepi taṇhāvasena rūpe paṭilabhanti …sadde …sadde …gandhe …gandhe …

rase …rase …phoṭṭhabbe paṭilabhanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.phoṭṭhabbe paṭilabhanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.Yepi taṇhāvasena rūpe paribhuñjanti …Yepi taṇhāvasena rūpe paribhuñjanti …

sadde …sadde …gandhe …gandhe …rase …rase …

phoṭṭhabbe paribhuñjanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.phoṭṭhabbe paribhuñjanti taccaritā tabbahulā taggarukā, tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.Yathā kalahakārako kalahapasuto, kammakārako kammapasuto, gocare caranto gocarapasuto, jhāyī jhānapasuto;Yathā kalahakārako kalahapasuto, kammakārako kammapasuto, gocare caranto gocarapasuto, jhāyī jhānapasuto;evamevaṁ yepi kāme esanti gavesanti pariyesanti, taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.evamevaṁ yepi kāme esanti gavesanti pariyesanti, taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.

Yepi taṇhāvasena rūpe esanti gavesanti pariyesanti …Yepi taṇhāvasena rūpe esanti gavesanti pariyesanti …sadde …sadde …gandhe …gandhe …

rase …rase …phoṭṭhabbe …pe…phoṭṭhabbe …pe…pariyesanti taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.pariyesanti taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tappoṇā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyā, tepi kāmapasutā.

Yepi taṇhāvasena rūpe paṭilabhanti …Yepi taṇhāvasena rūpe paṭilabhanti …sadde …sadde …gandhe …gandhe …