巴利《小部》· 藏释第 6 阅读页 · PE2 · 2. Sāsanapaṭṭhānadutiyabhūmi · 1/7

PeṭakopadesaPeṭakopadesa2. Sāsanapaṭṭhānadutiyabhūmi2. Sāsanapaṭṭhānadutiyabhūmi

Tattha katamaṁ sāsanappaṭṭhānaṁ?Tattha katamaṁ sāsanappaṭṭhānaṁ?Saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ, nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ, asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca, vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca.Saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ, vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ, nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ, asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ, saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca, saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca, vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca.Āṇatti, phalaṁ, upāyo, āṇatti ca phalañca, phalañca upāyo ca, āṇatti ca phalañca upāyo ca.Āṇatti, phalaṁ, upāyo, āṇatti ca phalañca, phalañca upāyo ca, āṇatti ca phalañca upāyo ca.

Assādo, ādīnavo, nissaraṇaṁ, assādo ca ādīnavo ca, assādo ca nissaraṇañca, ādīnavo ca nissaraṇañca, assādo ca ādīnavo ca nissaraṇañca.Assādo, ādīnavo, nissaraṇaṁ, assādo ca ādīnavo ca, assādo ca nissaraṇañca, ādīnavo ca nissaraṇañca, assādo ca ādīnavo ca nissaraṇañca.Lokikaṁ, lokuttaraṁ, lokikañca lokuttarañca.Lokikaṁ, lokuttaraṁ, lokikañca lokuttarañca.Kammaṁ, vipāko, kammañca vipāko ca.Kammaṁ, vipāko, kammañca vipāko ca.

Niddiṭṭhaṁ, aniddiṭṭhaṁ, niddiṭṭhañca aniddiṭṭhañca.Niddiṭṭhaṁ, aniddiṭṭhaṁ, niddiṭṭhañca aniddiṭṭhañca.Ñāṇaṁ, ñeyyaṁ, ñāṇañca ñeyyañca.Ñāṇaṁ, ñeyyaṁ, ñāṇañca ñeyyañca.Dassanaṁ, bhāvanā, dassanañca bhāvanā ca.Dassanaṁ, bhāvanā, dassanañca bhāvanā ca.

Vipākakammaṁ, na vipākakammaṁ, nevavipākanavipākakammaṁ.Vipākakammaṁ, na vipākakammaṁ, nevavipākanavipākakammaṁ.Sakavacanaṁ, paravacanaṁ, sakavacanañca paravacanañca.Sakavacanaṁ, paravacanaṁ, sakavacanañca paravacanañca.Sattādhiṭṭhānaṁ, dhammādhiṭṭhānaṁ, sattādhiṭṭhānañca dhammādhiṭṭhānañca.Sattādhiṭṭhānaṁ, dhammādhiṭṭhānaṁ, sattādhiṭṭhānañca dhammādhiṭṭhānañca.

Thavo, sakavacanādhiṭṭhānaṁ, paravacanādhiṭṭhānaṁ, sakavacanādhiṭṭhānañca paravacanādhiṭṭhānañca.Thavo, sakavacanādhiṭṭhānaṁ, paravacanādhiṭṭhānaṁ, sakavacanādhiṭṭhānañca paravacanādhiṭṭhānañca.Kiriyaṁ, phalaṁ, kiriyañca phalañca.Kiriyaṁ, phalaṁ, kiriyañca phalañca.Anuññātaṁ, paṭikkhittaṁ, anuññātañca paṭikkhittañca.Anuññātaṁ, paṭikkhittaṁ, anuññātañca paṭikkhittañca.

Imāni cha paṭikkhittāni.Imāni cha paṭikkhittāni.Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ?Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyaṁ suttaṁ?Kāmandhā jālasañchannā,Kāmandhā jālasañchannā,

Taṇhāchadanachāditā;Taṇhāchadanachāditā;Pamattabandhunā baddhā,Pamattabandhunā baddhā,Macchāva kumināmukhe;Macchāva kumināmukhe;

Jarāmaraṇamanventi,Jarāmaraṇamanventi,Vaccho khīrapakova mātaraṁ.Vaccho khīrapakova mātaraṁ.Pañcime, bhikkhave, nīvaraṇā.Pañcime, bhikkhave, nīvaraṇā.

Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ?Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyaṁ suttaṁ?Manopubbaṅgamā dhammā,Manopubbaṅgamā dhammā,manoseṭṭhā manomayā;manoseṭṭhā manomayā;

Manasā ce pasannena,Manasā ce pasannena,bhāsati vā karoti vā;bhāsati vā karoti vā;Tato naṁ sukhamanveti,Tato naṁ sukhamanveti,

chāyāva anapāyinī.chāyāva anapāyinī.Saṁyuttake suttaṁ.Saṁyuttake suttaṁ.Mahānāmassa sakkassa idaṁ bhagavā sakyānaṁ kapilavatthumhi nagare nayavitthārena saddhāsīlaparibhāvitaṁ suttaṁ bhāvaññena paribhāvitaṁ taṁ nāma pacchime kāle.Mahānāmassa sakkassa idaṁ bhagavā sakyānaṁ kapilavatthumhi nagare nayavitthārena saddhāsīlaparibhāvitaṁ suttaṁ bhāvaññena paribhāvitaṁ taṁ nāma pacchime kāle.

Tattha katamaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ?Tattha katamaṁ nibbedhabhāgiyaṁ suttaṁ?Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto,Uddhaṁ adho sabbadhi vippamutto,Ayaṁ ahasmīti anānupassī;Ayaṁ ahasmīti anānupassī;

Evaṁ vimutto udatāri oghaṁ,Evaṁ vimutto udatāri oghaṁ,Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāya.Atiṇṇapubbaṁ apunabbhavāya.Sīlāni nu kho bhavanti kimatthiyāni ānando pucchati satthāraṁ.Sīlāni nu kho bhavanti kimatthiyāni ānando pucchati satthāraṁ.

Tattha katamaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ?Tattha katamaṁ asekkhabhāgiyaṁ suttaṁ?“Yassa selūpamaṁ cittaṁ,“Yassa selūpamaṁ cittaṁ,ṭhitaṁ nānupakampati;ṭhitaṁ nānupakampati;

Virattaṁ rajanīyesu,Virattaṁ rajanīyesu,kopaneyye na kuppati;kopaneyye na kuppati;Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,Yassevaṁ bhāvitaṁ cittaṁ,

kuto taṁ dukkhamessatī”ti.kuto taṁ dukkhamessatī”ti.Sāriputto nāma bhagavā theraññataro so maṁ āsajja appaṭinissajja cārikaṁ pakkamati, sāriputtassa byākaraṇaṁ kātabbaṁ.Sāriputto nāma bhagavā theraññataro so maṁ āsajja appaṭinissajja cārikaṁ pakkamati, sāriputtassa byākaraṇaṁ kātabbaṁ.Yassa nūna bhagavā kāyagatā sati abhāvitā assa abahulīkatā vitthārena kātabbaṁ.Yassa nūna bhagavā kāyagatā sati abhāvitā assa abahulīkatā vitthārena kātabbaṁ.

Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca?Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca vāsanābhāgiyañca?Channamativassati,Channamativassati,vivaṭaṁ nātivassati;vivaṭaṁ nātivassati;

Tasmā channaṁ vivaretha,Tasmā channaṁ vivaretha,evaṁ taṁ nātivassati.evaṁ taṁ nātivassati.Channamativassatīti saṅkileso.Channamativassatīti saṅkileso.

Vivaṭaṁ nātivassatīti vāsanā.Vivaṭaṁ nātivassatīti vāsanā.Tamo tamaparāyanoti vitthārena.Tamo tamaparāyanoti vitthārena.Tattha yo ca tamo yo ca tamaparāyano, ayaṁ saṅkileso.Tattha yo ca tamo yo ca tamaparāyano, ayaṁ saṅkileso.

Yo ca joti yo ca jotiparāyano, ayaṁ vāsanā.Yo ca joti yo ca jotiparāyano, ayaṁ vāsanā.Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā,

Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;Yadāyasaṁ dārujapabbajañca;Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,Sārattarattā maṇikuṇḍalesu,Puttesu dāresu ca yā apekkhā.Puttesu dāresu ca yā apekkhā.

Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, yadā puttesu dāresu ca yā apekkhā, ayaṁ saṅkileso.Na taṁ daḷhaṁ bandhanamāhu dhīrā, yadā puttesu dāresu ca yā apekkhā, ayaṁ saṅkileso.Etampi chetvā paribbajanti dhīrā anapekkhino sabbakāme pahāyāti, ayaṁ nibbedho.Etampi chetvā paribbajanti dhīrā anapekkhino sabbakāme pahāyāti, ayaṁ nibbedho.Yaṁ cetayitaṁ pakappitaṁ yā ca nāmarūpassa avakkanti hoti.Yaṁ cetayitaṁ pakappitaṁ yā ca nāmarūpassa avakkanti hoti.

Imehi catūhi padehi saṅkileso.Imehi catūhi padehi saṅkileso.Pacchimakehi catūhi nibbedho.Pacchimakehi catūhi nibbedho.Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ?Tattha katamaṁ saṅkilesabhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca asekkhabhāgiyañca suttaṁ?

Ayaṁ loko santāpajāto,Ayaṁ loko santāpajāto,Phassapareto rogaṁ vadati attato;Phassapareto rogaṁ vadati attato;Yena yena hi maññanti,Yena yena hi maññanti,

Tato taṁ hoti aññathā.Tato taṁ hoti aññathā.Aññathābhāvī bhavasatto loko,Aññathābhāvī bhavasatto loko,Bhavapareto bhavamevābhinandati;Bhavapareto bhavamevābhinandati;

Yadabhinandati taṁ bhayaṁ,Yadabhinandati taṁ bhayaṁ,Yassa bhāyati taṁ dukkhaṁ;Yassa bhāyati taṁ dukkhaṁ;Bhavavippahānāya kho panidaṁ brahmacariyaṁ vussati.Bhavavippahānāya kho panidaṁ brahmacariyaṁ vussati.

Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṁsu, sabbete “avippamuttā bhavasmā”ti vadāmi.Ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vippamokkhamāhaṁsu, sabbete “avippamuttā bhavasmā”ti vadāmi.Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu, sabbete “anissaṭā bhavasmā”ti vadāmi.Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu, sabbete “anissaṭā bhavasmā”ti vadāmi.Upadhiṁ hi paṭicca dukkhamidaṁ sambhoti, sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo, lokamimaṁ passa, puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā bhavā aparimuttā.Upadhiṁ hi paṭicca dukkhamidaṁ sambhoti, sabbupādānakkhayā natthi dukkhassa sambhavo, lokamimaṁ passa, puthū avijjāya paretā bhūtā bhūtaratā bhavā aparimuttā.

Ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya sabbete bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti.Ye hi keci bhavā sabbadhi sabbatthatāya sabbete bhavā aniccā dukkhā vipariṇāmadhammāti.“Evametaṁ yathābhūtaṁ,“Evametaṁ yathābhūtaṁ,Sammappaññāya passato;Sammappaññāya passato;

Bhavataṇhā pahīyati,Bhavataṇhā pahīyati,Vibhavaṁ nābhinandati;Vibhavaṁ nābhinandati;Sabbaso taṇhānaṁ khayā,Sabbaso taṇhānaṁ khayā,

Asesavirāganirodho nibbānaṁ.Asesavirāganirodho nibbānaṁ.Tassa nibbutassa bhikkhuno,Tassa nibbutassa bhikkhuno,Anupādā punabbhavo na hoti;Anupādā punabbhavo na hoti;

Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo,Abhibhūto māro vijitasaṅgāmo,Upeccagā sabbabhavāni tādī”ti.Upeccagā sabbabhavāni tādī”ti.Ayaṁ loko santāpajāto yāva dukkhanti yaṁ taṇhā saṅkileso.Ayaṁ loko santāpajāto yāva dukkhanti yaṁ taṇhā saṅkileso.

Yaṁ punaggahaṇaṁ ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vimokkhamāhaṁsu, sabbete “avimuttā bhavasmā”ti vadāmi.Yaṁ punaggahaṇaṁ ye hi keci samaṇā vā brāhmaṇā vā bhavena bhavassa vimokkhamāhaṁsu, sabbete “avimuttā bhavasmā”ti vadāmi.Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu “anissaṭā bhavasmā”ti vadāmi.Ye vā pana keci samaṇā vā brāhmaṇā vā vibhavena bhavassa nissaraṇamāhaṁsu “anissaṭā bhavasmā”ti vadāmi.Ayaṁ diṭṭhisaṅkileso, taṁ diṭṭhisaṅkileso ca taṇhāsaṅkileso ca, ubhayametaṁ saṅkileso.Ayaṁ diṭṭhisaṅkileso, taṁ diṭṭhisaṅkileso ca taṇhāsaṅkileso ca, ubhayametaṁ saṅkileso.

Yaṁ punaggahaṇaṁ bhavavippahānāya brahmacariyaṁ vussati, yāva sabbaso upādānakkhayā sambhavā, idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ.Yaṁ punaggahaṇaṁ bhavavippahānāya brahmacariyaṁ vussati, yāva sabbaso upādānakkhayā sambhavā, idaṁ nibbedhabhāgiyaṁ.Tassa nibbutassa bhikkhuno yāva upaccagā sabbabhavāni tādīti idaṁ asekkhabhāgiyaṁ.Tassa nibbutassa bhikkhuno yāva upaccagā sabbabhavāni tādīti idaṁ asekkhabhāgiyaṁ.Cattāro puggalā anusotagāmī saṅkileso ṭhitatto ca paṭisotagāmī ca nibbedho.Cattāro puggalā anusotagāmī saṅkileso ṭhitatto ca paṭisotagāmī ca nibbedho.

Thale tiṭṭhatīti asekkhabhūmi.Thale tiṭṭhatīti asekkhabhūmi.Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?Tattha katamaṁ vāsanābhāgiyañca nibbedhabhāgiyañca suttaṁ?“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati,

Saṁyamato veraṁ na cīyati;Saṁyamato veraṁ na cīyati;Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,Kusalo ca jahāti pāpakaṁ,Rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.Rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti.

“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyatī”ti vāsanā.“Dadato puññaṁ pavaḍḍhati, saṁyamato veraṁ na cīyatī”ti vāsanā.“Kusalo ca jahāti pāpakaṁ, rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti nibbedho.“Kusalo ca jahāti pāpakaṁ, rāgadosamohakkhayā sanibbuto”ti nibbedho.Sotānugatesu dhammesu vacasā paricitesu manasānupekkhitesu diṭṭhiyā suppaṭividdhesu pañcānisaṁsā pāṭikaṅkhā.Sotānugatesu dhammesu vacasā paricitesu manasānupekkhitesu diṭṭhiyā suppaṭividdhesu pañcānisaṁsā pāṭikaṅkhā.

Idhekaccassa bahussutā dhammā honti dhātā apamuṭṭhā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, so yuñjanto ghaṭento vāyāmanto diṭṭheva dhamme visesaṁ pappoti.Idhekaccassa bahussutā dhammā honti dhātā apamuṭṭhā vacasā paricitā manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā, so yuñjanto ghaṭento vāyāmanto diṭṭheva dhamme visesaṁ pappoti.No ce diṭṭheva dhamme visesaṁ pappoti, gilāno pappoti.No ce diṭṭheva dhamme visesaṁ pappoti, gilāno pappoti.No ce gilāno pappoti, maraṇakālasamaye pappoti.No ce gilāno pappoti, maraṇakālasamaye pappoti.

No ce maraṇakālasamaye pappoti, devabhūto pāpuṇāti.No ce maraṇakālasamaye pappoti, devabhūto pāpuṇāti.No ce devabhūto pāpuṇāti, tena dhammarāgena tāya dhammanandiyā paccekabodhiṁ pāpuṇāti.No ce devabhūto pāpuṇāti, tena dhammarāgena tāya dhammanandiyā paccekabodhiṁ pāpuṇāti.Tatthāyaṁ diṭṭheva dhamme pāpuṇāti, ayaṁ nibbedho.Tatthāyaṁ diṭṭheva dhamme pāpuṇāti, ayaṁ nibbedho.

Yaṁ samparāye paccekabodhiṁ pāpuṇāti, ayaṁ vāsanā.Yaṁ samparāye paccekabodhiṁ pāpuṇāti, ayaṁ vāsanā.Imāni soḷasa suttāni sabbasāsanaṁ atiggaṇhanto tiṭṭhanti.Imāni soḷasa suttāni sabbasāsanaṁ atiggaṇhanto tiṭṭhanti.Imehi soḷasahi suttehi navavidho suttanto vibhatto bhavati.Imehi soḷasahi suttehi navavidho suttanto vibhatto bhavati.

So ca paññavato no duppaññassa, yuttassa no ayuttassa, akammassa vihārissa pakatiyā loke saṅkileso carati.So ca paññavato no duppaññassa, yuttassa no ayuttassa, akammassa vihārissa pakatiyā loke saṅkileso carati.