巴利《小部》· 本生第 649 阅读页 · JA546 · Vidhurajātaka · 9/11

“Yaṁ ve narassa ahitāya assa,“Yaṁ ve narassa ahitāya assa,Na taṁ pañño arahati dassanāya;Na taṁ pañño arahati dassanāya;Atha kena vaṇṇena amittagāmaṁ,Atha kena vaṇṇena amittagāmaṁ,

Tuvamicchasi uttamapañña gantuṁ”.Tuvamicchasi uttamapañña gantuṁ”.“Addhā pajānāmi ahampi etaṁ,“Addhā pajānāmi ahampi etaṁ,Na taṁ pañño arahati dassanāya;Na taṁ pañño arahati dassanāya;

Pāpañca me natthi kataṁ kuhiñci,Pāpañca me natthi kataṁ kuhiñci,Tasmā na saṅke maraṇāgamāya”.Tasmā na saṅke maraṇāgamāya”.“Handa ca ṭhānaṁ atulānubhāvaṁ,“Handa ca ṭhānaṁ atulānubhāvaṁ,

Mayā saha dakkhasi ehi katte;Mayā saha dakkhasi ehi katte;Yatthacchati naccagītehi nāgo,Yatthacchati naccagītehi nāgo,Rājā yathā vessavaṇo naḷiññaṁ.Rājā yathā vessavaṇo naḷiññaṁ.

Taṁ nāgakaññā caritaṁ gaṇena,Taṁ nāgakaññā caritaṁ gaṇena,Nikīḷitaṁ niccamaho ca rattiṁ;Nikīḷitaṁ niccamaho ca rattiṁ;Pahūtamālyaṁ bahupupphachannaṁ,Pahūtamālyaṁ bahupupphachannaṁ,

Obhāsatī vijjurivantalikkhe.Obhāsatī vijjurivantalikkhe.Annena pānena upetarūpaṁ,Annena pānena upetarūpaṁ,Naccehi gītehi ca vāditehi;Naccehi gītehi ca vāditehi;

Paripūraṁ kaññāhi alaṅkatāhi,Paripūraṁ kaññāhi alaṅkatāhi,Upasobhati vatthapilandhanena.Upasobhati vatthapilandhanena.So puṇṇako kurūnaṁ kattuseṭṭhaṁ,So puṇṇako kurūnaṁ kattuseṭṭhaṁ,

Nisīdayī pacchato āsanasmiṁ;Nisīdayī pacchato āsanasmiṁ;Ādāya kattāramanomapaññaṁ,Ādāya kattāramanomapaññaṁ,Upānayī bhavanaṁ nāgarañño.Upānayī bhavanaṁ nāgarañño.

Patvāna ṭhānaṁ atulānubhāvaṁ,Patvāna ṭhānaṁ atulānubhāvaṁ,Aṭṭhāsi kattā pacchato puṇṇakassa;Aṭṭhāsi kattā pacchato puṇṇakassa;Sāmaggipekkhamāno nāgarājā,Sāmaggipekkhamāno nāgarājā,

Pubbeva jāmātaramajjhabhāsatha.Pubbeva jāmātaramajjhabhāsatha.Yannu tuvaṁ agamā maccalokaṁ,Yannu tuvaṁ agamā maccalokaṁ,Anvesamāno hadayaṁ paṇḍitassa;Anvesamāno hadayaṁ paṇḍitassa;

Kacci samiddhena idhānupatto,Kacci samiddhena idhānupatto,Ādāya kattāramanomapaññaṁ”.Ādāya kattāramanomapaññaṁ”.“Ayañhi so āgato yaṁ tvamicchasi,“Ayañhi so āgato yaṁ tvamicchasi,

Dhammena laddho mama dhammapālo;Dhammena laddho mama dhammapālo;Taṁ passatha sammukhā bhāsamānaṁ,Taṁ passatha sammukhā bhāsamānaṁ,Sukho have sappurisehi saṅgamo”.Sukho have sappurisehi saṅgamo”.

Kāḷāgirikaṇḍaṁ nāma.Kāḷāgirikaṇḍaṁ nāma.“Adiṭṭhapubbaṁ disvāna,“Adiṭṭhapubbaṁ disvāna,macco maccubhayaṭṭito;macco maccubhayaṭṭito;

Byamhito nābhivādesi,Byamhito nābhivādesi,nayidaṁ paññavatāmiva”.nayidaṁ paññavatāmiva”.“Na camhi byamhito nāga,“Na camhi byamhito nāga,

na ca maccubhayaṭṭito;na ca maccubhayaṭṭito;Na vajjho abhivādeyya,Na vajjho abhivādeyya,vajjhaṁ vā nābhivādaye.vajjhaṁ vā nābhivādaye.

Kathaṁ no abhivādeyya,Kathaṁ no abhivādeyya,abhivādāpayetha ve;abhivādāpayetha ve;Yaṁ naro hantumiccheyya,Yaṁ naro hantumiccheyya,

taṁ kammaṁ nupapajjati”.taṁ kammaṁ nupapajjati”.“Evametaṁ yathā brūsi,“Evametaṁ yathā brūsi,saccaṁ bhāsasi paṇḍita;saccaṁ bhāsasi paṇḍita;

Na vajjho abhivādeyya,Na vajjho abhivādeyya,vajjhaṁ vā nābhivādaye.vajjhaṁ vā nābhivādaye.Kathaṁ no abhivādeyya,Kathaṁ no abhivādeyya,

abhivādāpayetha ve;abhivādāpayetha ve;Yaṁ naro hantumiccheyya,Yaṁ naro hantumiccheyya,taṁ kammaṁ nupapajjati”.taṁ kammaṁ nupapajjati”.

“Asassataṁ sassataṁ nu tavayidaṁ,“Asassataṁ sassataṁ nu tavayidaṁ,Iddhī jutī balavīriyūpapatti;Iddhī jutī balavīriyūpapatti;Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,Pucchāmi taṁ nāgarājetamatthaṁ,

Kathaṁ nu te laddhamidaṁ vimānaṁ.Kathaṁ nu te laddhamidaṁ vimānaṁ.Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te,Adhiccaladdhaṁ pariṇāmajaṁ te,Sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ;Sayaṅkataṁ udāhu devehi dinnaṁ;

Akkhāhi me nāgarājetamatthaṁ,Akkhāhi me nāgarājetamatthaṁ,Yatheva te laddhamidaṁ vimānaṁ”.Yatheva te laddhamidaṁ vimānaṁ”.“Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me,“Nādhiccaladdhaṁ na pariṇāmajaṁ me,

Na sayaṅkataṁ nāpi devehi dinnaṁ;Na sayaṅkataṁ nāpi devehi dinnaṁ;Sakehi kammehi apāpakehi,Sakehi kammehi apāpakehi,Puññehi me laddhamidaṁ vimānaṁ”.Puññehi me laddhamidaṁ vimānaṁ”.

“Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ,“Kiṁ te vataṁ kiṁ pana brahmacariyaṁ,Kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;Kissa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;Iddhī jutī balavīriyūpapatti,Iddhī jutī balavīriyūpapatti,

Idañca te nāga mahāvimānaṁ”.Idañca te nāga mahāvimānaṁ”.“Ahañca bhariyā ca manussaloke,“Ahañca bhariyā ca manussaloke,Saddhā ubho dānapatī ahumhā;Saddhā ubho dānapatī ahumhā;

Opānabhūtaṁ me gharaṁ tadāsi,Opānabhūtaṁ me gharaṁ tadāsi,Santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.Santappitā samaṇabrāhmaṇā ca.Mālañca gandhañca vilepanañca,Mālañca gandhañca vilepanañca,

Padīpiyaṁ seyyamupassayañca;Padīpiyaṁ seyyamupassayañca;Acchādanaṁ sāyanamannapānaṁ,Acchādanaṁ sāyanamannapānaṁ,Sakkacca dānāni adamha tattha.Sakkacca dānāni adamha tattha.

Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ,Taṁ me vataṁ taṁ pana brahmacariyaṁ,Tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;Tassa suciṇṇassa ayaṁ vipāko;Iddhī jutī balavīriyūpapatti,Iddhī jutī balavīriyūpapatti,

Idañca me dhīra mahāvimānaṁ”.Idañca me dhīra mahāvimānaṁ”.“Evañce te laddhamidaṁ vimānaṁ,“Evañce te laddhamidaṁ vimānaṁ,Jānāsi puññānaṁ phalūpapattiṁ;Jānāsi puññānaṁ phalūpapattiṁ;

Tasmā hi dhammaṁ cara appamatto,Tasmā hi dhammaṁ cara appamatto,Yathā vimānaṁ puna māvasesi”.Yathā vimānaṁ puna māvasesi”.“Nayidha santi samaṇabrāhmaṇā ca,“Nayidha santi samaṇabrāhmaṇā ca,

Yesannapānāni dademu katte;Yesannapānāni dademu katte;Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,Akkhāhi me pucchito etamatthaṁ,Yathā vimānaṁ puna māvasema”.Yathā vimānaṁ puna māvasema”.

“Bhogī hi te santi idhūpapannā,“Bhogī hi te santi idhūpapannā,Puttā ca dārā anujīvino ca;Puttā ca dārā anujīvino ca;Tesu tuvaṁ vacasā kammunā ca,Tesu tuvaṁ vacasā kammunā ca,

Asampaduṭṭho ca bhavāhi niccaṁ.Asampaduṭṭho ca bhavāhi niccaṁ.Evaṁ tuvaṁ nāga asampadosaṁ,Evaṁ tuvaṁ nāga asampadosaṁ,Anupālaya vacasā kammunā ca;Anupālaya vacasā kammunā ca;

Ṭhatvā idha yāvatāyukaṁ vimāne,Ṭhatvā idha yāvatāyukaṁ vimāne,Uddhaṁ ito gacchasi devalokaṁ”.Uddhaṁ ito gacchasi devalokaṁ”.“Addhā hi so socati rājaseṭṭho,“Addhā hi so socati rājaseṭṭho,

Tayā vinā yassa tuvaṁ sajibbo;Tayā vinā yassa tuvaṁ sajibbo;Dukkhūpanītopi tayā samecca,Dukkhūpanītopi tayā samecca,Vindeyya poso sukhamāturopi”.Vindeyya poso sukhamāturopi”.

“Addhā sataṁ bhāsasi nāga dhammaṁ,“Addhā sataṁ bhāsasi nāga dhammaṁ,Anuttaraṁ atthapadaṁ suciṇṇaṁ;Anuttaraṁ atthapadaṁ suciṇṇaṁ;Etādisiyāsu hi āpadāsu,Etādisiyāsu hi āpadāsu,

Paññāyate mādisānaṁ viseso”.Paññāyate mādisānaṁ viseso”.“Akkhāhi no tāyaṁ mudhā nu laddho,“Akkhāhi no tāyaṁ mudhā nu laddho,Akkhehi no tāyaṁ ajesi jūte;Akkhehi no tāyaṁ ajesi jūte;

Dhammena laddho iti tāyamāha,Dhammena laddho iti tāyamāha,Kathaṁ nu tvaṁ hatthamimassa māgato”.Kathaṁ nu tvaṁ hatthamimassa māgato”.“Yo missaro tattha ahosi rājā,“Yo missaro tattha ahosi rājā,

Tamāyamakkhehi ajesi jūte;Tamāyamakkhehi ajesi jūte;So maṁ jito rājā imassadāsi,So maṁ jito rājā imassadāsi,Dhammena laddhosmi asāhasena”.Dhammena laddhosmi asāhasena”.

Mahorago attamano udaggo,Mahorago attamano udaggo,Sutvāna dhīrassa subhāsitāni;Sutvāna dhīrassa subhāsitāni;Hatthe gahetvāna anomapaññaṁ,Hatthe gahetvāna anomapaññaṁ,