上座部《分别论》（巴利原文）第 56 阅读页 · VB8 · Sammappadhānavibhaṅga · 1/3

VibhaṅgaVibhaṅgaSammappadhānavibhaṅgaSammappadhānavibhaṅga1. Suttantabhājanīya1. Suttantabhājanīya

Cattāro sammappadhānā—Cattāro sammappadhānā—idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Tattha katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā?Tattha katame anuppannā pāpakā akusalā dhammā?Tīṇi akusalamūlāni—Tīṇi akusalamūlāni—

lobho, doso, moho.lobho, doso, moho.Tadekaṭṭhā ca kilesā.Tadekaṭṭhā ca kilesā.Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;

taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—ime vuccanti “anuppannā pāpakā akusalā dhammā”.ime vuccanti “anuppannā pāpakā akusalā dhammā”.Iti imesaṁ anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.Iti imesaṁ anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

“Chandaṁ janetī”ti.“Chandaṁ janetī”ti.Tattha katamo chando?Tattha katamo chando?Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—

ayaṁ vuccati “chando”.ayaṁ vuccati “chando”.Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.

“Vāyamatī”ti.“Vāyamatī”ti.Tattha katamo vāyāmo?Tattha katamo vāyāmo?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

ayaṁ vuccati “vāyāmo”.ayaṁ vuccati “vāyāmo”.Iminā vāyāmena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.Iminā vāyāmena upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.Tena vuccati “vāyamatī”ti.Tena vuccati “vāyamatī”ti.

“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.Tattha katamaṁ vīriyaṁ?Tattha katamaṁ vīriyaṁ?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.Imaṁ vīriyaṁ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti.Imaṁ vīriyaṁ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti.Tena vuccati “vīriyaṁ ārabhatī”ti.Tena vuccati “vīriyaṁ ārabhatī”ti.

“Cittaṁ paggaṇhātī”ti.“Cittaṁ paggaṇhātī”ti.Tattha katamaṁ cittaṁ?Tattha katamaṁ cittaṁ?Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—

idaṁ vuccati “cittaṁ”.idaṁ vuccati “cittaṁ”.Imaṁ cittaṁ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti.Imaṁ cittaṁ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti.Tena vuccati “cittaṁ paggaṇhātī”ti.Tena vuccati “cittaṁ paggaṇhātī”ti.

“Padahatī”ti.“Padahatī”ti.Tattha katamaṁ padhānaṁ?Tattha katamaṁ padhānaṁ?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—

idaṁ vuccati “padhānaṁ”.idaṁ vuccati “padhānaṁ”.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Tena vuccati “padahatī”ti.Tena vuccati “padahatī”ti.

Kathañca bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Kathañca bhikkhu uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Tattha katame uppannā pāpakā akusalā dhammā?Tattha katame uppannā pāpakā akusalā dhammā?Tīṇi akusalamūlāni—Tīṇi akusalamūlāni—

lobho, doso, moho.lobho, doso, moho.Tadekaṭṭhā ca kilesā.Tadekaṭṭhā ca kilesā.Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—

ime vuccanti “uppannā pāpakā akusalā dhammā”.ime vuccanti “uppannā pāpakā akusalā dhammā”.Iti imesaṁ uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.Iti imesaṁ uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.“Chandaṁ janetī”ti.“Chandaṁ janetī”ti.

Tattha katamo chando?Tattha katamo chando?Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—Yo chando chandikatā kattukamyatā kusalo dhammacchando—ayaṁ vuccati “chando”.ayaṁ vuccati “chando”.

Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.Imaṁ chandaṁ janeti sañjaneti uṭṭhapeti samuṭṭhapeti nibbatteti abhinibbatteti.Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.Tena vuccati “chandaṁ janetī”ti.“Vāyamatī”ti.“Vāyamatī”ti.

Tattha katamo vāyāmo?Tattha katamo vāyāmo?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—ayaṁ vuccati “vāyāmo”.ayaṁ vuccati “vāyāmo”.

Iminā vāyāmena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā vāyāmena upeto hoti …pe… samannāgato.Tena vuccati “vāyamatī”ti.Tena vuccati “vāyamatī”ti.“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.“Vīriyaṁ ārabhatī”ti.

Tattha katamaṁ vīriyaṁ?Tattha katamaṁ vīriyaṁ?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.idaṁ vuccati “vīriyaṁ”.

Imaṁ vīriyaṁ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti.Imaṁ vīriyaṁ ārabhati samārabhati āsevati bhāveti bahulīkaroti.Tena vuccati “vīriyaṁ ārabhatī”ti.Tena vuccati “vīriyaṁ ārabhatī”ti.“Cittaṁ paggaṇhātī”ti.“Cittaṁ paggaṇhātī”ti.

Tattha katamaṁ cittaṁ?Tattha katamaṁ cittaṁ?Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—Yaṁ cittaṁ mano mānasaṁ …pe… tajjāmanoviññāṇadhātu—idaṁ vuccati “cittaṁ”.idaṁ vuccati “cittaṁ”.

Imaṁ cittaṁ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti.Imaṁ cittaṁ paggaṇhāti sampaggaṇhāti upatthambheti paccupatthambheti.Tena vuccati “cittaṁ paggaṇhātī”ti.Tena vuccati “cittaṁ paggaṇhātī”ti.“Padahatī”ti.“Padahatī”ti.

Tattha katamaṁ padhānaṁ?Tattha katamaṁ padhānaṁ?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—idaṁ vuccati “padhānaṁ”.idaṁ vuccati “padhānaṁ”.

Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Tena vuccati “padahatī”ti.Tena vuccati “padahatī”ti.Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Kathañca bhikkhu anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?

Tattha katame anuppannā kusalā dhammā?Tattha katame anuppannā kusalā dhammā?Tīṇi kusalamūlāni—Tīṇi kusalamūlāni—alobho, adoso, amoho.alobho, adoso, amoho.

Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—ime vuccanti “anuppannā kusalā dhammā”.ime vuccanti “anuppannā kusalā dhammā”.Iti imesaṁ anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.Iti imesaṁ anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.

“Chandaṁ janetī”ti …pe…“Chandaṁ janetī”ti …pe…“vāyamatī”ti …pe…“vāyamatī”ti …pe…“vīriyaṁ ārabhatī”ti …pe…“vīriyaṁ ārabhatī”ti …pe…

“cittaṁ paggaṇhātī”ti …pe…“cittaṁ paggaṇhātī”ti …pe…“padahatī”ti.“padahatī”ti.Tattha katamaṁ padhānaṁ?Tattha katamaṁ padhānaṁ?

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—idaṁ vuccati “padhānaṁ”.idaṁ vuccati “padhānaṁ”.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.

Tena vuccati “padahatī”ti.Tena vuccati “padahatī”ti.Kathañca bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Kathañca bhikkhu uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati?Tattha katame uppannā kusalā dhammā?Tattha katame uppannā kusalā dhammā?

Tīṇi kusalamūlāni—Tīṇi kusalamūlāni—alobho, adoso, amoho.alobho, adoso, amoho.Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—Taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho, taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ vacīkammaṁ manokammaṁ—

ime vuccanti “uppannā kusalā dhammā”.ime vuccanti “uppannā kusalā dhammā”.Iti imesaṁ uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.Iti imesaṁ uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati.“Ṭhitiyā”ti.“Ṭhitiyā”ti.

Yā ṭhiti so asammoso, yo asammoso so bhiyyobhāvo, yo bhiyyobhāvo taṁ vepullaṁ, yaṁ vepullaṁ sā bhāvanā, yā bhāvanā sā pāripūrī.Yā ṭhiti so asammoso, yo asammoso so bhiyyobhāvo, yo bhiyyobhāvo taṁ vepullaṁ, yaṁ vepullaṁ sā bhāvanā, yā bhāvanā sā pāripūrī.“Chandaṁ janetī”ti …pe…“Chandaṁ janetī”ti …pe…“vāyamatī”ti …pe…“vāyamatī”ti …pe…

“vīriyaṁ ārabhatī”ti …pe…“vīriyaṁ ārabhatī”ti …pe…“cittaṁ paggaṇhātī”ti …pe…“cittaṁ paggaṇhātī”ti …pe…padahatīti.padahatīti.

Tattha katamaṁ padhānaṁ?Tattha katamaṁ padhānaṁ?Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—idaṁ vuccati “padhānaṁ”.idaṁ vuccati “padhānaṁ”.

Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā padhānena upeto hoti …pe… samannāgato.Tena vuccati “padahatī”ti.Tena vuccati “padahatī”ti.Suttantabhājanīyaṁ.Suttantabhājanīyaṁ.

2. Abhidhammabhājanīya2. Abhidhammabhājanīya