上座部《分别论》（巴利原文）第 55 阅读页 · VB7 · Satipaṭṭhānavibhaṅga · 3/3

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Ime dhammā kusalā.Ime dhammā kusalā.Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati?Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Ime dhammā kusalā.Ime dhammā kusalā.Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ citte cittānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ citte cittānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati?Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Ime dhammā kusalā.Ime dhammā kusalā.Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Tattha katamaṁ satipaṭṭhānaṁ?Tattha katamaṁ satipaṭṭhānaṁ?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Ime dhammā kusalā.Ime dhammā kusalā.Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Abhidhammabhājanīyaṁ.Abhidhammabhājanīyaṁ.

3. Pañhāpucchaka3. Pañhāpucchaka

Cattāro satipaṭṭhānā—Cattāro satipaṭṭhānā—idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, vedanāsu vedanānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, citte cittānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ, dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.

Catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?Catunnaṁ satipaṭṭhānānaṁ kati kusalā, kati akusalā, kati abyākatā …pe… kati saraṇā, kati araṇā?

3.1. Tika3.1. Tika

Siyā kusalā, siyā abyākatā …pe….Siyā kusalā, siyā abyākatā …pe….Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.Siyā sukhāya vedanāya sampayuttā, siyā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.Siyā vipākā siyā vipākadhammadhammā.Siyā vipākā siyā vipākadhammadhammā.

Anupādinnaanupādāniyā.Anupādinnaanupādāniyā.Asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.Asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.Siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.Siyā savitakkasavicārā, siyā avitakkavicāramattā, siyā avitakkaavicārā.

Siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā.Siyā pītisahagatā, siyā sukhasahagatā, siyā upekkhāsahagatā.Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbā.Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.Neva dassanena na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.Siyā apacayagāmino, siyā nevācayagāmināpacayagāmino.Siyā sekkhā, siyā asekkhā.Siyā sekkhā, siyā asekkhā.Appamāṇā.Appamāṇā.

Appamāṇārammaṇā.Appamāṇārammaṇā.Paṇītā.Paṇītā.Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.Siyā sammattaniyatā, siyā aniyatā.

Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.Na maggārammaṇā, siyā maggahetukā, siyā maggādhipatino, siyā na vattabbā “maggahetukā”tipi, “maggādhipatino”tipi.Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.Siyā uppannā, siyā anuppannā, siyā uppādino.Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.Siyā atītā, siyā anāgatā, siyā paccuppannā.

Na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.Na vattabbā “atītārammaṇā”tipi, “anāgatārammaṇā”tipi, “paccuppannārammaṇā”tipi.Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.Siyā ajjhattā, siyā bahiddhā, siyā ajjhattabahiddhā.Bahiddhārammaṇā.Bahiddhārammaṇā.

Anidassanaappaṭighā.Anidassanaappaṭighā.

3.2. Duka3.2. Duka

Na hetū.Na hetū.Sahetukā.Sahetukā.Hetusampayuttā.Hetusampayuttā.

Na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū.Na vattabbā hetū ceva sahetukā cāti, sahetukā ceva na ca hetū.Na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū.Na vattabbā hetū ceva hetusampayuttā cāti, hetusampayuttā ceva na ca hetū.Na hetū sahetukā.Na hetū sahetukā.

Sappaccayā.Sappaccayā.Saṅkhatā.Saṅkhatā.Anidassanā.Anidassanā.

Appaṭighā.Appaṭighā.Arūpā.Arūpā.Lokuttarā.Lokuttarā.

Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.Kenaci viññeyyā, kenaci na viññeyyā.No āsavā.No āsavā.Anāsavā.Anāsavā.

Āsavavippayuttā.Āsavavippayuttā.Na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavā”tipi.Na vattabbā “āsavā ceva sāsavā cā”tipi, “sāsavā ceva no ca āsavā”tipi.Na vattabbā “āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.Na vattabbā “āsavā ceva āsavasampayuttā cā”tipi, “āsavasampayuttā ceva no ca āsavā”tipi.

Āsavavippayuttā.Āsavavippayuttā.Anāsavā.Anāsavā.No saṁyojanā …pe…No saṁyojanā …pe…

no ganthā …pe…no ganthā …pe…no oghā …pe…no oghā …pe…no yogā …pe…no yogā …pe…

no nīvaraṇā …pe…no nīvaraṇā …pe…no parāmāsā …pe…no parāmāsā …pe…sārammaṇā.sārammaṇā.

No cittā.No cittā.Cetasikā.Cetasikā.Cittasampayuttā.Cittasampayuttā.

Cittasaṁsaṭṭhā.Cittasaṁsaṭṭhā.Cittasamuṭṭhānā.Cittasamuṭṭhānā.Cittasahabhuno.Cittasahabhuno.

Cittānuparivattino.Cittānuparivattino.Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānā.Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānasahabhuno.

Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.Cittasaṁsaṭṭhasamuṭṭhānānuparivattino.Bāhirā.Bāhirā.No upādā.No upādā.

Anupādinnā.Anupādinnā.No upādānā …pe…No upādānā …pe…no kilesā …pe…no kilesā …pe…

na dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā.na dassanena pahātabbā, na bhāvanāya pahātabbā.Na dassanena pahātabbahetukā.Na dassanena pahātabbahetukā.Na bhāvanāya pahātabbahetukā.Na bhāvanāya pahātabbahetukā.

Siyā savitakkā, siyā avitakkā.Siyā savitakkā, siyā avitakkā.Siyā savicārā, siyā avicārā.Siyā savicārā, siyā avicārā.Siyā sappītikā, siyā appītikā.Siyā sappītikā, siyā appītikā.

Siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā.Siyā pītisahagatā, siyā na pītisahagatā.Siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā.Siyā sukhasahagatā, siyā na sukhasahagatā.Siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā.Siyā upekkhāsahagatā, siyā na upekkhāsahagatā.

Na kāmāvacarā.Na kāmāvacarā.Na rūpāvacarā.Na rūpāvacarā.Na arūpāvacarā.Na arūpāvacarā.

Apariyāpannā.Apariyāpannā.Siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā.Siyā niyyānikā, siyā aniyyānikā.Siyā niyatā, siyā aniyatā.Siyā niyatā, siyā aniyatā.

Anuttarā.Anuttarā.Araṇāti.Araṇāti.Pañhāpucchakaṁ.Pañhāpucchakaṁ.

Satipaṭṭhānavibhaṅgo niṭṭhito.Satipaṭṭhānavibhaṅgo niṭṭhito.