上座部《分别论》（巴利原文）第 54 阅读页 · VB7 · Satipaṭṭhānavibhaṅga · 2/3

Tena vuccati “vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.Tena vuccati “vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.Cittānupassanāniddeso.Cittānupassanāniddeso.

1.4. Dhammānupassanāniddesa1.4. Dhammānupassanāniddesa

Kathañca bhikkhu ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharati?Kathañca bhikkhu ajjhattaṁ dhammesu dhammānupassī viharati?Idha bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “atthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “natthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Idha bhikkhu santaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “atthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ kāmacchandaṁ “natthi me ajjhattaṁ kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.

Santaṁ vā ajjhattaṁ byāpādaṁ …pe…Santaṁ vā ajjhattaṁ byāpādaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ uddhaccakukkuccaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ uddhaccakukkuccaṁ …pe…

santaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ “atthi me ajjhattaṁ vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ “natthi me ajjhattaṁ vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.santaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ “atthi me ajjhattaṁ vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ vicikicchaṁ “natthi me ajjhattaṁ vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Santaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ “atthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ “natthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti, santaṁ vā ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…Santaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ “atthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ satisambojjhaṅgaṁ “natthi me ajjhattaṁ satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti, santaṁ vā ajjhattaṁ dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…

santaṁ vā ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ pītisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…

santaṁ vā ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti, tañca pajānāti.santaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthi me ajjhattaṁ upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti, tañca pajānāti.

So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti, svāvatthitaṁ vavatthapeti.So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti, svāvatthitaṁ vavatthapeti.So taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā bahiddhā dhammesu cittaṁ upasaṁharati.So taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā bahiddhā dhammesu cittaṁ upasaṁharati.Kathañca bhikkhu bahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati?Kathañca bhikkhu bahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati?

Idha bhikkhu santaṁ vāssa kāmacchandaṁ “atthissa kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vāssa kāmacchandaṁ “natthissa kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Idha bhikkhu santaṁ vāssa kāmacchandaṁ “atthissa kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vāssa kāmacchandaṁ “natthissa kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Santaṁ vāssa byāpādaṁ …pe…Santaṁ vāssa byāpādaṁ …pe…

santaṁ vāssa thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vāssa thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vāssa uddhaccakukkuccaṁ …pe…santaṁ vāssa uddhaccakukkuccaṁ …pe…santaṁ vāssa vicikicchaṁ “atthissa vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vāssa vicikicchaṁ “natthissa vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.santaṁ vāssa vicikicchaṁ “atthissa vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vāssa vicikicchaṁ “natthissa vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.

Santaṁ vāssa satisambojjhaṅgaṁ “atthissa satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vāssa satisambojjhaṅgaṁ “natthissa satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.Santaṁ vāssa satisambojjhaṅgaṁ “atthissa satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vāssa satisambojjhaṅgaṁ “natthissa satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.Santaṁ vāssa dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…Santaṁ vāssa dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…

santaṁ vāssa pītisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa pītisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vāssa samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…

santaṁ vāssa upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthissa upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vāssa upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthissa upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.santaṁ vāssa upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthissa upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vāssa upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthissa upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti, svāvatthitaṁ vavatthapeti.So taṁ nimittaṁ āsevati bhāveti bahulīkaroti, svāvatthitaṁ vavatthapeti.

So taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā ajjhattabahiddhā dhammesu cittaṁ upasaṁharati.So taṁ nimittaṁ āsevitvā bhāvetvā bahulīkaritvā svāvatthitaṁ vavatthapetvā ajjhattabahiddhā dhammesu cittaṁ upasaṁharati.Kathañca bhikkhu ajjhattabahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati?Kathañca bhikkhu ajjhattabahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati?Idha bhikkhu santaṁ vā kāmacchandaṁ “atthi kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vā kāmacchandaṁ “natthi kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Idha bhikkhu santaṁ vā kāmacchandaṁ “atthi kāmacchando”ti pajānāti, asantaṁ vā kāmacchandaṁ “natthi kāmacchando”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa kāmacchandassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa kāmacchandassa pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnassa kāmacchandassa āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.

Santaṁ vā byāpādaṁ …pe…Santaṁ vā byāpādaṁ …pe…santaṁ vā thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vā thinamiddhaṁ …pe…santaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ …pe…santaṁ vā uddhaccakukkuccaṁ …pe…

santaṁ vā vicikicchaṁ “atthi vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vā vicikicchaṁ “natthi vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.santaṁ vā vicikicchaṁ “atthi vicikicchā”ti pajānāti, asantaṁ vā vicikicchaṁ “natthi vicikicchā”ti pajānāti, yathā ca anuppannāya vicikicchāya uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannāya vicikicchāya pahānaṁ hoti tañca pajānāti, yathā ca pahīnāya vicikicchāya āyatiṁ anuppādo hoti tañca pajānāti.Santaṁ vā satisambojjhaṅgaṁ “atthi satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā satisambojjhaṅgaṁ “natthi satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.Santaṁ vā satisambojjhaṅgaṁ “atthi satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā satisambojjhaṅgaṁ “natthi satisambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa satisambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa satisambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.

Santaṁ vā dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…Santaṁ vā dhammavicayasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā vīriyasambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā pītisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā pītisambojjhaṅgaṁ …pe…

santaṁ vā passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā passaddhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā samādhisambojjhaṅgaṁ …pe…santaṁ vā upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthi upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthi upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.santaṁ vā upekkhāsambojjhaṅgaṁ “atthi upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, asantaṁ vā upekkhāsambojjhaṅgaṁ “natthi upekkhāsambojjhaṅgo”ti pajānāti, yathā ca anuppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa uppādo hoti tañca pajānāti, yathā ca uppannassa upekkhāsambojjhaṅgassa bhāvanāya pāripūrī hoti tañca pajānāti.

Evaṁ bhikkhu ajjhattabahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Evaṁ bhikkhu ajjhattabahiddhā dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.“Anupassī”ti.“Anupassī”ti.Tattha katamā anupassanā?Tattha katamā anupassanā?

Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—ayaṁ vuccati “anupassanā”.ayaṁ vuccati “anupassanā”.Imāya anupassanāya upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.Imāya anupassanāya upeto hoti samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato.

Tena vuccati “anupassī”ti.Tena vuccati “anupassī”ti.“Viharatī”ti.“Viharatī”ti.Iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.Iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti carati viharati.

Tena vuccati “viharatī”ti.Tena vuccati “viharatī”ti.“Ātāpī”ti.“Ātāpī”ti.Tattha katamo ātāpo?Tattha katamo ātāpo?

Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—Yo cetasiko vīriyārambho …pe… sammāvāyāmo—ayaṁ vuccati “ātāpo”.ayaṁ vuccati “ātāpo”.Iminā ātāpena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā ātāpena upeto hoti …pe… samannāgato.

Tena vuccati “ātāpī”ti.Tena vuccati “ātāpī”ti.“Sampajāno”ti.“Sampajāno”ti.Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?Tattha katamaṁ sampajaññaṁ?

Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—idaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.idaṁ vuccati “sampajaññaṁ”.Iminā sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.Iminā sampajaññena upeto hoti …pe… samannāgato.

Tena vuccati “sampajāno”ti.Tena vuccati “sampajāno”ti.“Satimā”ti.“Satimā”ti.Tattha katamā sati?Tattha katamā sati?

Yā sati anussati …pe… sammāsati—Yā sati anussati …pe… sammāsati—ayaṁ vuccati “sati”.ayaṁ vuccati “sati”.Imāya satiyā upeto hoti …pe… samannāgato.Imāya satiyā upeto hoti …pe… samannāgato.

Tena vuccati “satimā”ti.Tena vuccati “satimā”ti.“Vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.“Vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.Tattha katamo loko?Tattha katamo loko?

Teva dhammā loko.Teva dhammā loko.Pañcapi upādānakkhandhā loko.Pañcapi upādānakkhandhā loko.Ayaṁ vuccati “loko”.Ayaṁ vuccati “loko”.

Tattha katamā abhijjhā?Tattha katamā abhijjhā?Yo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—Yo rāgo sārāgo …pe… cittassa sārāgo—ayaṁ vuccati “abhijjhā”.ayaṁ vuccati “abhijjhā”.

Tattha katamaṁ domanassaṁ?Tattha katamaṁ domanassaṁ?Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—idaṁ vuccati “domanassaṁ”.idaṁ vuccati “domanassaṁ”.

Iti ayañca abhijjhā idañca domanassaṁ imamhi loke vinītā honti paṭivinītā santā samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.Iti ayañca abhijjhā idañca domanassaṁ imamhi loke vinītā honti paṭivinītā santā samitā vūpasantā atthaṅgatā abbhatthaṅgatā appitā byappitā sositā visositā byantīkatā.Tena vuccati “vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.Tena vuccati “vineyya loke abhijjhādomanassan”ti.Dhammānupassanāniddeso.Dhammānupassanāniddeso.

Suttantabhājanīyaṁ.Suttantabhājanīyaṁ.

2. Abhidhammabhājanīya2. Abhidhammabhājanīya

Cattāro satipaṭṭhānā—Cattāro satipaṭṭhānā—idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati?Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ kāye kāyānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ kāye kāyānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.

Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ vedanāsu vedanānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati?Kathañca bhikkhu citte cittānupassī viharati?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ citte cittānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ citte cittānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.

Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati?Kathañca bhikkhu dhammesu dhammānupassī viharati?Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Tattha katamaṁ satipaṭṭhānaṁ?Tattha katamaṁ satipaṭṭhānaṁ?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ dhammesu dhammānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.

Cattāro satipaṭṭhānā—Cattāro satipaṭṭhānā—idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati, vedanāsu vedanānupassī viharati, citte cittānupassī viharati, dhammesu dhammānupassī viharati.Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati?Kathañca bhikkhu kāye kāyānupassī viharati?

Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Idha bhikkhu yasmiṁ samaye lokuttaraṁ jhānaṁ bhāveti niyyānikaṁ apacayagāmiṁ diṭṭhigatānaṁ pahānāya paṭhamāya bhūmiyā pattiyā vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ, tasmiṁ samaye phasso hoti …pe… avikkhepo hoti.Ime dhammā kusalā.Ime dhammā kusalā.Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ kāye kāyānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—Tasseva lokuttarassa kusalassa jhānassa katattā bhāvitattā vipākaṁ vivicceva kāmehi …pe… paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati dukkhapaṭipadaṁ dandhābhiññaṁ suññataṁ kāye kāyānupassī, yā tasmiṁ samaye sati anussati sammāsati satisambojjhaṅgo maggaṅgaṁ maggapariyāpannaṁ—

idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.idaṁ vuccati “satipaṭṭhānaṁ”.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Avasesā dhammā satipaṭṭhānasampayuttā.Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?Kathañca bhikkhu vedanāsu vedanānupassī viharati?