巴利《小部》· 无碍解道第 62 阅读页 · PS1.3 · 1.3. Ānāpānassatikathā · 7/11

Iti kira “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.Iti kira “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā na hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā na hoti;Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā na hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā na hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā na hoti;na ca naṁ taṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.na ca naṁ taṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.

Iti kira “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.Iti kira “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati, “passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti.Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti.Ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;Ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;

tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.Yathā kathaṁ viya?Yathā kathaṁ viya?Seyyathāpi kaṁse ākoṭite paṭhamaṁ oḷārikā saddā pavattanti.Seyyathāpi kaṁse ākoṭite paṭhamaṁ oḷārikā saddā pavattanti.

Oḷārikānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike sadde, atha pacchā sukhumakā saddā pavattanti.Oḷārikānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike sadde, atha pacchā sukhumakā saddā pavattanti.Sukhumakānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake sadde, atha pacchā sukhumasaddanimittārammaṇatāpi cittaṁ pavattati.Sukhumakānaṁ saddānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake sadde, atha pacchā sukhumasaddanimittārammaṇatāpi cittaṁ pavattati.Evamevaṁ paṭhamaṁ oḷārikā assāsapassāsā pavattanti;Evamevaṁ paṭhamaṁ oḷārikā assāsapassāsā pavattanti;

oḷārikānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike assāsapassāse, atha pacchā sukhumakā assāsapassāsā pavattanti.oḷārikānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi oḷārike assāsapassāse, atha pacchā sukhumakā assāsapassāsā pavattanti.Sukhumakānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake assāsapassāse, atha pacchā sukhumakaassāsapassāsānaṁ nimittārammaṇatāpi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.Sukhumakānaṁ assāsapassāsānaṁ nimittaṁ suggahitattā sumanasikatattā sūpadhāritattā niruddhepi sukhumake assāsapassāse, atha pacchā sukhumakaassāsapassāsānaṁ nimittārammaṇatāpi cittaṁ na vikkhepaṁ gacchati.

Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;Evaṁ sante vātūpaladdhiyā ca pabhāvanā hoti, assāsapassāsānañca pabhāvanā hoti, ānāpānassatiyā ca pabhāvanā hoti, ānāpānassatisamādhissa ca pabhāvanā hoti;tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.tañca naṁ samāpattiṁ paṇḍitā samāpajjantipi vuṭṭhahantipi.Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsā kāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsā kāyo upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.

Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati;Kāyo upaṭṭhānaṁ, no sati;sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ kāyaṁ anupassati.

Tena vuccati—Tena vuccati—“kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati …pe…<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ kāyaṁ anupassati …pe…

evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.evaṁ taṁ kāyaṁ anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.

Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ, assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ, assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi, avikkhepaṭṭhena cittavisuddhi, dassanaṭṭhena diṭṭhivisuddhi.Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā;Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā;yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā;yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā;

yo tattha dassanaṭṭho ayaṁ adhipaññāsikkhā.yo tattha dassanaṭṭho ayaṁ adhipaññāsikkhā.Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati …pe…Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati …pe…sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti …pe…sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato viditā vedanā uppajjanti …pe…

passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti …pe…passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānanto indriyāni samodhāneti …pe…tena vuccati—tena vuccati—“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

Aṭṭha anupassanāñāṇāni, aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo, cattāri suttantikavatthūni kāye kāyānupassanāya.Aṭṭha anupassanāñāṇāni, aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo, cattāri suttantikavatthūni kāye kāyānupassanāya.Bhāṇavāro.Bhāṇavāro.

1.3.5.2. Dutiyacatukkaniddesa1.3.5.2. Dutiyacatukkaniddesa

Kathaṁ “pītipaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati “pītipaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “pītipaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati “pītipaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?Katamā pīti?Katamā pīti?Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.

Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa.Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ …pe…Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ …pe…rassaṁ assāsavasena, rassaṁ passāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.rassaṁ assāsavasena, rassaṁ passāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena, sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena, passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato uppajjati pīti pāmojjaṁ.

Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—Yā pīti pāmojjaṁ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti odagyaṁ attamanatā cittassa—ayaṁ pīti.ayaṁ pīti.Kathaṁ sā pīti paṭividitā hoti?Kathaṁ sā pīti paṭividitā hoti?

Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.

Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Rassaṁ assāsavasena …pe…Rassaṁ assāsavasena …pe…rassaṁ passāsavasena …rassaṁ passāsavasena …

sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena …sabbakāyapaṭisaṁvedī assāsavasena …sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena …sabbakāyapaṭisaṁvedī passāsavasena …passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena …passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assāsavasena …

passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sā pīti paṭividitā hoti.Āvajjato sā pīti paṭividitā hoti, jānato …Āvajjato sā pīti paṭividitā hoti, jānato …

passato …passato …paccavekkhato …paccavekkhato …cittaṁ adhiṭṭhahato …cittaṁ adhiṭṭhahato …

saddhāya adhimuccato …saddhāya adhimuccato …vīriyaṁ paggaṇhato …vīriyaṁ paggaṇhato …satiṁ upaṭṭhāpayato …satiṁ upaṭṭhāpayato …

cittaṁ samādahato …cittaṁ samādahato …paññāya pajānato …paññāya pajānato …abhiññeyyaṁ abhijānato …abhiññeyyaṁ abhijānato …

pariññeyyaṁ parijānato …pariññeyyaṁ parijānato …pahātabbaṁ pajahato …pahātabbaṁ pajahato …bhāvetabbaṁ bhāvayato …bhāvetabbaṁ bhāvayato …

sacchikātabbaṁ sacchikaroto sā pīti paṭividitā hoti.sacchikātabbaṁ sacchikaroto sā pīti paṭividitā hoti.Evaṁ sā pīti paṭividitā hoti.Evaṁ sā pīti paṭividitā hoti.Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.

Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.

Tena vuccati—Tena vuccati—“vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati?<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati?

Aniccato anupassati …pe…Aniccato anupassati …pe…evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…

āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…pītipaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.Tena vuccati—Tena vuccati—“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

Kathaṁ “sukhapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “sukhapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “sukhapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati, “sukhapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati?<b>Sukhan</b>ti dve sukhāni—<b>Sukhan</b>ti dve sukhāni—kāyikañca sukhaṁ, cetasikañca sukhaṁ.kāyikañca sukhaṁ, cetasikañca sukhaṁ.

Katamaṁ kāyikaṁ sukhaṁ?Katamaṁ kāyikaṁ sukhaṁ?Yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ, kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā—Yaṁ kāyikaṁ sātaṁ kāyikaṁ sukhaṁ, kāyasamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, kāyasamphassajā sātā sukhā vedanā—idaṁ kāyikaṁ sukhaṁ.idaṁ kāyikaṁ sukhaṁ.

Katamaṁ cetasikaṁ sukhaṁ?Katamaṁ cetasikaṁ sukhaṁ?Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ, cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—Yaṁ cetasikaṁ sātaṁ cetasikaṁ sukhaṁ, cetosamphassajaṁ sātaṁ sukhaṁ vedayitaṁ, cetosamphassajā sātā sukhā vedanā—idaṁ cetasikaṁ sukhaṁ.idaṁ cetasikaṁ sukhaṁ.

Kathaṁ te sukhā paṭividitā honti?Kathaṁ te sukhā paṭividitā honti?Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti.Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti.

Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti …pe…Tāya satiyā tena ñāṇena te sukhā paṭividitā honti …pe…sacchikātabbaṁ sacchikaroto te sukhā paṭividitā honti.sacchikātabbaṁ sacchikaroto te sukhā paṭividitā honti.

Evaṁ te sukhā paṭividitā honti.Evaṁ te sukhā paṭividitā honti.Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena vedanā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;Vedanā upaṭṭhānaṁ, no sati;

sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ vedanaṁ anupassati.Tena vuccati—Tena vuccati—

“vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“vedanāsu vedanānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.Aniccato anupassati …pe…Aniccato anupassati …pe…

evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.evaṁ taṁ vedanaṁ anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.

Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…sukhapaṭisaṁvedī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.

Tena vuccati—Tena vuccati—