巴利《小部》· 无碍解道第 64 阅读页 · PS1.3 · 1.3. Ānāpānassatikathā · 9/11

Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi.Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi …pe…Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi …pe…samādahaṁ cittaṁ assāsavasena …pe…samādahaṁ cittaṁ assāsavasena …pe…

samādahaṁ cittaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.samādahaṁ cittaṁ passāsavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—Yā cittassa ṭhiti saṇṭhiti avaṭṭhiti avisāhāro avikkhepo avisāhaṭamānasatā samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ sammāsamādhi—ayaṁ samādhi.ayaṁ samādhi.

Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;Cittaṁ upaṭṭhānaṁ, no sati;sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.

Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena taṁ cittaṁ anupassati.Tena vuccati—Tena vuccati—“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“citte cittānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.

<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…

āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…samādahaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.Tena vuccati—Tena vuccati—“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

Kathaṁ “vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati?“Rāgato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “rāgato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.“Rāgato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “rāgato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.“Dosato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “dosato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.“Dosato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “dosato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.

“Mohato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati …pe…“Mohato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati …pe…mānato vimocayaṁ cittaṁ …mānato vimocayaṁ cittaṁ …diṭṭhiyā vimocayaṁ cittaṁ …diṭṭhiyā vimocayaṁ cittaṁ …

vicikicchāya vimocayaṁ cittaṁ …vicikicchāya vimocayaṁ cittaṁ …thinato vimocayaṁ cittaṁ …thinato vimocayaṁ cittaṁ …uddhaccato vimocayaṁ cittaṁ …uddhaccato vimocayaṁ cittaṁ …

ahirikato vimocayaṁ cittaṁ …ahirikato vimocayaṁ cittaṁ …“anottappato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “anottappato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.“anottappato vimocayaṁ cittaṁ assasissāmī”ti sikkhati, “anottappato vimocayaṁ cittaṁ passasissāmī”ti sikkhati.Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati …pe….Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena viññāṇaṁ cittaṁ upaṭṭhānaṁ sati …pe….

<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ taṁ cittaṁ anupassati …pe…evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.evaṁ taṁ cittaṁ anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…

āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…vimocayaṁ cittaṁ assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.Tena vuccati—Tena vuccati—“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

Aṭṭha anupassanāñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni citte cittānupassanāya.Aṭṭha anupassanāñāṇāni aṭṭha ca upaṭṭhānānussatiyo cattāri suttantikavatthūni citte cittānupassanāya.

1.3.5.4. Catutthacatukkaniddesa1.3.5.4. Catutthacatukkaniddesa

Kathaṁ “aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati?<b>Aniccan</b>ti kiṁ aniccaṁ?<b>Aniccan</b>ti kiṁ aniccaṁ?Pañcakkhandhā aniccā.Pañcakkhandhā aniccā.

Kenaṭṭhena aniccā?Kenaṭṭhena aniccā?Uppādavayaṭṭhena aniccā.Uppādavayaṭṭhena aniccā.Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati, udayabbayaṁ passanto kati lakkhaṇāni passati?

Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati.Pañcannaṁ khandhānaṁ udayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati, vayaṁ passanto pañcavīsati lakkhaṇāni passati.Pañcannaṁ khandhānaṁ udayabbayaṁ passanto imāni paññāsa lakkhaṇāni passati.Pañcannaṁ khandhānaṁ udayabbayaṁ passanto imāni paññāsa lakkhaṇāni passati.“Rūpe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Rūpe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.

“Vedanāya …pe…“Vedanāya …pe…saññāya …saññāya …saṅkhāresu …saṅkhāresu …

viññāṇe …viññāṇe …cakkhusmiṁ …pe…cakkhusmiṁ …pe…jarāmaraṇe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.jarāmaraṇe aniccānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe aniccānupassī passasissāmī”ti sikkhati.

Aniccānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Aniccānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.

Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.Tena vuccati—Tena vuccati—“dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.

<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…evaṁ te dhamme anupassati.evaṁ te dhamme anupassati.<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…

āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.Aniccānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Aniccānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…aniccānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…aniccānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…

pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.Tena vuccati—Tena vuccati—“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.

Kathaṁ “virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati?Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.“Rūpe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Rūpe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.

Vedanāya …pe…Vedanāya …pe…saññāya …saññāya …saṅkhāresu …saṅkhāresu …

viññāṇe …viññāṇe …cakkhusmiṁ …pe…cakkhusmiṁ …pe…jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇavirāge chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

“Jarāmaraṇe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Jarāmaraṇe virāgānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe virāgānupassī passasissāmī”ti sikkhati.Virāgānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Virāgānupassī assāsapassāsavasena dhammā upaṭṭhānaṁ sati anupassanā ñāṇaṁ.Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;Dhammā upaṭṭhānaṁ, no sati;

sati upaṭṭhānañceva sati ca.sati upaṭṭhānañceva sati ca.Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.Tāya satiyā tena ñāṇena te dhamme anupassati.Tena vuccati—Tena vuccati—

“dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.“dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānabhāvanā”ti.<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…<b>Anupassatī</b>ti kathaṁ te dhamme anupassati …pe…evaṁ te dhamme anupassati.evaṁ te dhamme anupassati.

<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…<b>Bhāvanā</b>ti catasso bhāvanā …pe…āsevanaṭṭhena bhāvanā.āsevanaṭṭhena bhāvanā.Virāgānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…Virāgānupassī assāsapassāsānaṁ saṁvaraṭṭhena sīlavisuddhi …pe…

virāgānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…virāgānupassī assāsapassāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato …pe…pajānanto indriyāni samodhāneti.pajānanto indriyāni samodhāneti.Tena vuccati—Tena vuccati—

“samatthañca paṭivijjhatī”ti.“samatthañca paṭivijjhatī”ti.Kathaṁ “nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati?Kathaṁ “nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati?Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.Rūpe ādīnavaṁ disvā rūpanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.

“Rūpe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Rūpe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “rūpe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.Vedanāya …pe…Vedanāya …pe…saññāya …saññāya …

saṅkhāresu …saṅkhāresu …viññāṇe …viññāṇe …cakkhusmiṁ …pe…cakkhusmiṁ …pe…

jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.jarāmaraṇe ādīnavaṁ disvā jarāmaraṇanirodhe chandajāto hoti saddhādhimutto, cittañcassa svādhiṭṭhitaṁ.“Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Jarāmaraṇe nirodhānupassī assasissāmī”ti sikkhati, “jarāmaraṇe nirodhānupassī passasissāmī”ti sikkhati.Katihākārehi avijjāya ādīnavo hoti?Katihākārehi avijjāya ādīnavo hoti?

Katihākārehi avijjā nirujjhati?Katihākārehi avijjā nirujjhati?Pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.Pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.Aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.Aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.

Katamehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti?Katamehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti?Aniccaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti—Aniccaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, dukkhaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, anattaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, santāpaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti, vipariṇāmaṭṭhena avijjāya ādīnavo hoti—imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavo hoti.

Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati?Katamehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati?Nidānanirodhena avijjā nirujjhati, samudayanirodhena avijjā nirujjhati, jātinirodhena avijjā nirujjhati, pabhavanirodhena avijjā nirujjhati, hetunirodhena avijjā nirujjhati, paccayanirodhena avijjā nirujjhati, ñāṇuppādena avijjā nirujjhati, nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati—Nidānanirodhena avijjā nirujjhati, samudayanirodhena avijjā nirujjhati, jātinirodhena avijjā nirujjhati, pabhavanirodhena avijjā nirujjhati, hetunirodhena avijjā nirujjhati, paccayanirodhena avijjā nirujjhati, ñāṇuppādena avijjā nirujjhati, nirodhupaṭṭhānena avijjā nirujjhati—imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.imehi aṭṭhahākārehi avijjā nirujjhati.

Imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṁ disvā—Imehi pañcahākārehi avijjāya ādīnavaṁ disvā—