巴利《小部》· 无碍解道第 59 阅读页 · PS1.3 · 1.3. Ānāpānassatikathā · 4/11

Āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ.Āraddhaṁ hoti vīriyaṁ asallīnaṁ, upaṭṭhitā sati asammuṭṭhā, passaddho kāyo asāraddho, samāhitaṁ cittaṁ ekaggaṁ.Tena vuccati—Tena vuccati—“susamāraddhā”ti.“susamāraddhā”ti.

<b>Anupubbaṁ paricitā</b>ti dīghaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.<b>Anupubbaṁ paricitā</b>ti dīghaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Dīghaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Dīghaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Rassaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Rassaṁ assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.

Rassaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā …pe…Rassaṁ passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā …pe…paṭinissaggānupassī assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.paṭinissaggānupassī assāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Paṭinissaggānupassī passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.Paṭinissaggānupassī passāsavasena purimā purimā paricitā, pacchimā pacchimā anuparicitā.

Sabbāpi soḷasavatthukā ānāpānassatiyo aññamaññaṁ paricitā ceva honti anuparicitā ca.Sabbāpi soḷasavatthukā ānāpānassatiyo aññamaññaṁ paricitā ceva honti anuparicitā ca.Tena vuccati—Tena vuccati—“anupubbaparicitā”ti.“anupubbaparicitā”ti.

<b>Yathā</b>ti dasa yathatthā—<b>Yathā</b>ti dasa yathatthā—attadamathattho yathattho, attasamathattho yathattho, attaparinibbāpanattho yathattho, abhiññattho yathattho, pariññattho yathattho, pahānattho yathattho, bhāvanattho yathattho, sacchikiriyattho yathattho, saccābhisamayattho yathattho, nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho.attadamathattho yathattho, attasamathattho yathattho, attaparinibbāpanattho yathattho, abhiññattho yathattho, pariññattho yathattho, pahānattho yathattho, bhāvanattho yathattho, sacchikiriyattho yathattho, saccābhisamayattho yathattho, nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho.<b>Buddho</b>ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇi, balesu ca vasībhāvaṁ.<b>Buddho</b>ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇi, balesu ca vasībhāvaṁ.

<b>Buddho</b>ti kenaṭṭhena buddho?<b>Buddho</b>ti kenaṭṭhena buddho?Bujjhitā saccānīti—Bujjhitā saccānīti—buddho.buddho.

Bodhetā pajāyāti—Bodhetā pajāyāti—buddho.buddho.Sabbaññutāya buddho.Sabbaññutāya buddho.

Sabbadassāvitāya buddho.Sabbadassāvitāya buddho.Anaññaneyyatāya buddho.Anaññaneyyatāya buddho.Visavitāya buddho.Visavitāya buddho.

Khīṇāsavasaṅkhātena buddho.Khīṇāsavasaṅkhātena buddho.Nirupalepasaṅkhātena buddho.Nirupalepasaṅkhātena buddho.Ekantavītarāgoti—Ekantavītarāgoti—

buddho.buddho.Ekantavītadosoti—Ekantavītadosoti—buddho.buddho.

Ekantavītamohoti—Ekantavītamohoti—buddho.buddho.Ekantanikkilesoti—Ekantanikkilesoti—

buddho.buddho.Ekāyanamaggaṁ gatoti—Ekāyanamaggaṁ gatoti—buddho.buddho.

Eko anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti—Eko anuttaraṁ sammāsambodhiṁ abhisambuddhoti—buddho.buddho.Abuddhivihatattā buddhipaṭilābhā—Abuddhivihatattā buddhipaṭilābhā—

buddho.buddho.Buddhoti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ, na devatāhi kataṁ.Buddhoti netaṁ nāmaṁ mātarā kataṁ, na pitarā kataṁ, na bhātarā kataṁ, na bhaginiyā kataṁ, na mittāmaccehi kataṁ, na ñātisālohitehi kataṁ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṁ, na devatāhi kataṁ.Vimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutaññāṇassa paṭilābhā sacchikā paññatti yadidaṁ—Vimokkhantikametaṁ buddhānaṁ bhagavantānaṁ bodhiyā mūle saha sabbaññutaññāṇassa paṭilābhā sacchikā paññatti yadidaṁ—

buddhoti.buddhoti.<b>Desitā</b>ti attadamathattho yathattho yathā buddhena desito, attasamathattho yathattho yathā buddhena desito, attaparinibbāpanattho yathattho yathā buddhena desito …pe…<b>Desitā</b>ti attadamathattho yathattho yathā buddhena desito, attasamathattho yathattho yathā buddhena desito, attaparinibbāpanattho yathattho yathā buddhena desito …pe…nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho yathā buddhena desito.nirodhe patiṭṭhāpakattho yathattho yathā buddhena desito.

<b>So</b>ti gahaṭṭho vā hoti pabbajito vā.<b>So</b>ti gahaṭṭho vā hoti pabbajito vā.<b>Loko</b>ti khandhaloko dhātuloko āyatanaloko vipattibhavaloko vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko.<b>Loko</b>ti khandhaloko dhātuloko āyatanaloko vipattibhavaloko vipattisambhavaloko sampattibhavaloko sampattisambhavaloko.Eko loko—Eko loko—

sabbe sattā āhāraṭṭhitikā …pe…sabbe sattā āhāraṭṭhitikā …pe…aṭṭhārasa lokā—aṭṭhārasa lokā—aṭṭhārasa dhātuyo.aṭṭhārasa dhātuyo.

<b>Pabhāsetī</b>ti attadamathatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.<b>Pabhāsetī</b>ti attadamathatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.Attasamathatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.Attasamathatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.

So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.Attaparinibbāpanatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.Attaparinibbāpanatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti …pe…So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti …pe…

nirodhe patiṭṭhāpakatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.nirodhe patiṭṭhāpakatthaṁ yathatthaṁ abhisambuddhattā.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.So imaṁ lokaṁ obhāseti bhāseti pabhāseti.<b>Abbhā muttova candimā</b>ti yathā abbhā, evaṁ kilesā.<b>Abbhā muttova candimā</b>ti yathā abbhā, evaṁ kilesā.

Yathā cando, evaṁ ariyañāṇaṁ.Yathā cando, evaṁ ariyañāṇaṁ.Yathā candimā devaputto, evaṁ bhikkhu.Yathā candimā devaputto, evaṁ bhikkhu.Yathā cando abbhā mutto mahikā mutto dhūmarajā mutto rāhugahaṇā vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca, evamevaṁ bhikkhu sabbakilesehi vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca.Yathā cando abbhā mutto mahikā mutto dhūmarajā mutto rāhugahaṇā vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca, evamevaṁ bhikkhu sabbakilesehi vippamutto bhāsate ca tapate ca virocate ca.

Tena vuccati—Tena vuccati—“abbhā muttova candimā”ti.“abbhā muttova candimā”ti.Imāni terasa vodāne ñāṇāni.Imāni terasa vodāne ñāṇāni.

Vodānañāṇaniddeso catuttho.Vodānañāṇaniddeso catuttho.Bhāṇavāro.Bhāṇavāro.

1.3.5. Satokāriñāṇaniddesa1.3.5. Satokāriñāṇaniddesa

Katamāni bāttiṁsa satokārissa ñāṇāni?Katamāni bāttiṁsa satokārissa ñāṇāni?Idha bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.Idha bhikkhu araññagato vā rukkhamūlagato vā suññāgāragato vā nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā ujuṁ kāyaṁ paṇidhāya parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā.So satova assasati sato passasati.So satova assasati sato passasati.

Dīghaṁ vā assasanto “dīghaṁ assasāmī”ti pajānāti.Dīghaṁ vā assasanto “dīghaṁ assasāmī”ti pajānāti.Dīghaṁ vā passasanto “dīghaṁ passasāmī”ti pajānāti.Dīghaṁ vā passasanto “dīghaṁ passasāmī”ti pajānāti.Rassaṁ vā assasanto “rassaṁ assasāmī”ti pajānāti.Rassaṁ vā assasanto “rassaṁ assasāmī”ti pajānāti.

Rassaṁ vā passasanto “rassaṁ passasāmī”ti pajānāti.Rassaṁ vā passasanto “rassaṁ passasāmī”ti pajānāti.“Sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati.“Sabbakāyapaṭisaṁvedī assasissāmī”ti sikkhati.“Sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati.“Sabbakāyapaṭisaṁvedī passasissāmī”ti sikkhati.

“Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati.“Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ assasissāmī”ti sikkhati.“Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.“Passambhayaṁ kāyasaṅkhāraṁ passasissāmī”ti sikkhati.Pītipaṭisaṁvedī …pe…Pītipaṭisaṁvedī …pe…

sukhapaṭisaṁvedī …sukhapaṭisaṁvedī …cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī …cittasaṅkhārapaṭisaṁvedī …passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ …passambhayaṁ cittasaṅkhāraṁ …

cittapaṭisaṁvedī …cittapaṭisaṁvedī …abhippamodayaṁ cittaṁ …abhippamodayaṁ cittaṁ …samādahaṁ cittaṁ …samādahaṁ cittaṁ …

vimocayaṁ cittaṁ …vimocayaṁ cittaṁ …aniccānupassī …aniccānupassī …virāgānupassī …virāgānupassī …

nirodhānupassī …nirodhānupassī …“paṭinissaggānupassī assasissāmī”ti sikkhati.“paṭinissaggānupassī assasissāmī”ti sikkhati.“Paṭinissaggānupassī passasissāmī”ti sikkhati.“Paṭinissaggānupassī passasissāmī”ti sikkhati.

<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā, imissā khantiyā, imissā ruciyā, imasmiṁ ādāye, imasmiṁ dhamme, imasmiṁ vinaye, imasmiṁ dhammavinaye, imasmiṁ pāvacane, imasmiṁ brahmacariye, imasmiṁ satthusāsane.<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā, imissā khantiyā, imissā ruciyā, imasmiṁ ādāye, imasmiṁ dhamme, imasmiṁ vinaye, imasmiṁ dhammavinaye, imasmiṁ pāvacane, imasmiṁ brahmacariye, imasmiṁ satthusāsane.Tena vuccati—Tena vuccati—“idhā”ti.“idhā”ti.

<b>Bhikkhū</b>ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekkho vā arahā vā akuppadhammo.<b>Bhikkhū</b>ti puthujjanakalyāṇako vā hoti bhikkhu sekkho vā arahā vā akuppadhammo.<b>Araññan</b>ti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṁ araññaṁ.<b>Araññan</b>ti nikkhamitvā bahi indakhīlā sabbametaṁ araññaṁ.<b>Rukkhamūlan</b>ti yattha bhikkhuno āsanaṁ paññattaṁ hoti mañco vā pīṭhaṁ vā bhisi vā taṭṭikā vā cammakhaṇḍo vā tiṇasantharo vā paṇṇasantharo vā palālasantharo vā, tattha bhikkhu caṅkamati vā tiṭṭhati vā nisīdati vā seyyaṁ vā kappeti.<b>Rukkhamūlan</b>ti yattha bhikkhuno āsanaṁ paññattaṁ hoti mañco vā pīṭhaṁ vā bhisi vā taṭṭikā vā cammakhaṇḍo vā tiṇasantharo vā paṇṇasantharo vā palālasantharo vā, tattha bhikkhu caṅkamati vā tiṭṭhati vā nisīdati vā seyyaṁ vā kappeti.

<b>Suññan</b>ti kenaci anākiṇṇaṁ hoti gahaṭṭhehi vā pabbajitehi vā.<b>Suññan</b>ti kenaci anākiṇṇaṁ hoti gahaṭṭhehi vā pabbajitehi vā.<b>Agāran</b>ti vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṁ guhā.<b>Agāran</b>ti vihāro aḍḍhayogo pāsādo hammiyaṁ guhā.<b>Nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā</b>ti nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā.<b>Nisīdati pallaṅkaṁ ābhujitvā</b>ti nisinno hoti pallaṅkaṁ ābhujitvā.

<b>Ujuṁ kāyaṁ paṇidhāyā</b>ti ujuko hoti kāyo ṭhito supaṇihito.<b>Ujuṁ kāyaṁ paṇidhāyā</b>ti ujuko hoti kāyo ṭhito supaṇihito.<b>Parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā</b>ti <b>parī</b>ti pariggahaṭṭho.<b>Parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā</b>ti <b>parī</b>ti pariggahaṭṭho.<b>Mukhan</b>ti niyyānaṭṭho.<b>Mukhan</b>ti niyyānaṭṭho.

<b>Satī</b>ti upaṭṭhānaṭṭho.<b>Satī</b>ti upaṭṭhānaṭṭho.Tena vuccati—Tena vuccati—“parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti.“parimukhaṁ satiṁ upaṭṭhapetvā”ti.

<b>Satova assasati, sato passasatī</b>ti bāttiṁsāya ākārehi sato kārī hoti.<b>Satova assasati, sato passasatī</b>ti bāttiṁsāya ākārehi sato kārī hoti.Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.

Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Dīghaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Rassaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Rassaṁ assāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.

Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Rassaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Rassaṁ passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti …pe…Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti …pe…

paṭinissaggānupassī assāsavasena …paṭinissaggānupassī assāsavasena …paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.paṭinissaggānupassī passāsavasena cittassa ekaggataṁ avikkhepaṁ pajānato sati upaṭṭhitā hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.Tāya satiyā tena ñāṇena sato kārī hoti.