巴利《小部》· 大义释第 104 阅读页 · MND16 · 16. Sāriputtasuttaniddesa · 7/14

sāyanhasamayaṁ …sāyanhasamayaṁ …purebhattaṁ …purebhattaṁ …pacchābhattaṁ …pacchābhattaṁ …

purimayāmaṁ …purimayāmaṁ …majjhimayāmaṁ …majjhimayāmaṁ …pacchimayāmaṁ …pacchimayāmaṁ …

kāḷe …kāḷe …juṇhe …juṇhe …vasse …vasse …

hemante …hemante …gimhe …gimhe …purime vayokhandhe …purime vayokhandhe …

majjhime vayokhandhe …majjhime vayokhandhe …pacchime vayokhandhe ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmīti—pacchime vayokhandhe ariyadhammaṁ āharissāmi samāharissāmi adhigacchissāmi phassayissāmi sacchikarissāmīti—cittaṁ paggaṇhāti padahati.cittaṁ paggaṇhāti padahati.

Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ—Evarūpampi vīriyasamādānaṁ vuccati vataṁ, na sīlaṁ—ayaṁ sīlabbatapārisuddhi.ayaṁ sīlabbatapārisuddhi.Edisāya sīlabbatapārisuddhiyā samannāgato assāti—Edisāya sīlabbatapārisuddhiyā samannāgato assāti—

kāni sīlabbatānāssu.kāni sīlabbatānāssu.<b>Pahitattassa bhikkhuno</b>ti.<b>Pahitattassa bhikkhuno</b>ti.<b>Pahitattassā</b>ti āraddhavīriyassa thāmagatassa daḷhaparakkamassa anikkhittacchandassa anikkhittadhurassa kusalesu dhammesu.<b>Pahitattassā</b>ti āraddhavīriyassa thāmagatassa daḷhaparakkamassa anikkhittacchandassa anikkhittadhurassa kusalesu dhammesu.

Atha vā pesitattassa yassatthāya pesito attatthe ca ñāye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca.Atha vā pesitattassa yassatthāya pesito attatthe ca ñāye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca.“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti pesitattassa,“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti pesitattassa,“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti pesitattassa,“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti pesitattassa,

“sabbe dhammā anattā”ti pesitattassa,“sabbe dhammā anattā”ti pesitattassa,“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti pesitattassa …pe…“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti pesitattassa …pe…“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti pesitattassa,“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti pesitattassa,

“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti pesitattassa …pe…“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti pesitattassa …pe…“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti pesitattassa,“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti pesitattassa,“idaṁ dukkhan”ti pesitattassa …pe…“idaṁ dukkhan”ti pesitattassa …pe…

“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti pesitattassa,“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti pesitattassa,“ime āsavā”ti pesitattassa …pe…“ime āsavā”ti pesitattassa …pe…“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti pesitattassa,“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti pesitattassa,

“ime dhammā abhiññeyyā”ti pesitattassa …pe…“ime dhammā abhiññeyyā”ti pesitattassa …pe…“ime dhammā sacchikātabbā”ti pesitattassa,“ime dhammā sacchikātabbā”ti pesitattassa,channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca pesitattassa,channaṁ phassāyatanānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca pesitattassa,

pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ …pañcannaṁ upādānakkhandhānaṁ …catunnaṁ mahābhūtānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca pesitattassa,catunnaṁ mahābhūtānaṁ samudayañca atthaṅgamañca assādañca ādīnavañca nissaraṇañca pesitattassa,“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti pesitattassa.“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ, sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti pesitattassa.

<b>Bhikkhuno</b>ti puthujjanakalyāṇakassa vā bhikkhuno sekkhassa vā bhikkhunoti—<b>Bhikkhuno</b>ti puthujjanakalyāṇakassa vā bhikkhuno sekkhassa vā bhikkhunoti—pahitattassa bhikkhuno.pahitattassa bhikkhuno.Tenāha thero sāriputto—Tenāha thero sāriputto—

“Kyāssa byappathayo assu,“Kyāssa byappathayo assu,kyāssassu idha gocarā;kyāssassu idha gocarā;Kāni sīlabbatānāssu,Kāni sīlabbatānāssu,

pahitattassa bhikkhuno”ti.pahitattassa bhikkhuno”ti.<b>Kaṁ so sikkhaṁ samādāya,</b><b>Kaṁ so sikkhaṁ samādāya,</b><b>ekodi nipako sato;</b><b>ekodi nipako sato;</b>

<b>Kammāro rajatasseva,</b><b>Kammāro rajatasseva,</b><b>niddhame malamattano.</b><b>niddhame malamattano.</b><b>Kaṁ so sikkhaṁ samādāyā</b>ti kaṁ so sikkhaṁ ādāya samādāya ādiyitvā samādiyitvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—<b>Kaṁ so sikkhaṁ samādāyā</b>ti kaṁ so sikkhaṁ ādāya samādāya ādiyitvā samādiyitvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—

kaṁ so sikkhaṁ samādāya.kaṁ so sikkhaṁ samādāya.<b>Ekodi nipako sato</b>ti.<b>Ekodi nipako sato</b>ti.<b>Ekodī</b>ti ekaggacitto avikkhittacitto avisāhaṭamānaso samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ …pe…<b>Ekodī</b>ti ekaggacitto avikkhittacitto avisāhaṭamānaso samatho samādhindriyaṁ samādhibalaṁ …pe…

sammāsamādhi.sammāsamādhi.<b>Nipako</b>ti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Nipako</b>ti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato,kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato,vedanāsu …pe…vedanāsu …pe…citte …pe…citte …pe…

dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato.dhammesu dhammānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato.So vuccati satoti—So vuccati satoti—sato.sato.

Kaṁ so sikkhaṁ samādāyāti adhisīlasikkhaṁ pucchati.Kaṁ so sikkhaṁ samādāyāti adhisīlasikkhaṁ pucchati.<b>Ekodī</b>ti adhicittasikkhaṁ pucchati.<b>Ekodī</b>ti adhicittasikkhaṁ pucchati.<b>Nipako</b>ti adhipaññāsikkhaṁ pucchati.<b>Nipako</b>ti adhipaññāsikkhaṁ pucchati.

<b>Sato</b>ti pārisuddhiṁ pucchatīti—<b>Sato</b>ti pārisuddhiṁ pucchatīti—kaṁ so sikkhaṁ samādāya, ekodi nipako sato.kaṁ so sikkhaṁ samādāya, ekodi nipako sato.<b>Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano</b>ti.<b>Kammāro rajatasseva, niddhame malamattano</b>ti.

Kammāro vuccati suvaṇṇakāro, rajataṁ vuccati jātarūpaṁ.Kammāro vuccati suvaṇṇakāro, rajataṁ vuccati jātarūpaṁ.Yathā suvaṇṇakāro jātarūpassa oḷārikampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati, majjhimakampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati, sukhumakampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati;Yathā suvaṇṇakāro jātarūpassa oḷārikampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati, majjhimakampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati, sukhumakampi malaṁ dhamati sandhamati niddhamati;evamevaṁ bhikkhu attano oḷārikepi kilese dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti, majjhimakepi kilese … sukhumakepi kilese dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.evamevaṁ bhikkhu attano oḷārikepi kilese dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti, majjhimakepi kilese … sukhumakepi kilese dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.

Atha vā bhikkhu attano rāgamalaṁ dosamalaṁ mohamalaṁ mānamalaṁ diṭṭhimalaṁ kilesamalaṁ duccaritamalaṁ andhakaraṇaṁ acakkhukaraṇaṁ aññāṇakaraṇaṁ paññānirodhikaṁ vighātapakkhikaṁ anibbānasaṁvattanikaṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.Atha vā bhikkhu attano rāgamalaṁ dosamalaṁ mohamalaṁ mānamalaṁ diṭṭhimalaṁ kilesamalaṁ duccaritamalaṁ andhakaraṇaṁ acakkhukaraṇaṁ aññāṇakaraṇaṁ paññānirodhikaṁ vighātapakkhikaṁ anibbānasaṁvattanikaṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.Atha vā sammādiṭṭhiyā micchādiṭṭhiṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.Atha vā sammādiṭṭhiyā micchādiṭṭhiṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.

Sammāsaṅkappena micchāsaṅkappaṁ …pe…Sammāsaṅkappena micchāsaṅkappaṁ …pe…sammāvācāya micchāvācaṁ …sammāvācāya micchāvācaṁ …sammākammantena micchākammantaṁ …sammākammantena micchākammantaṁ …

sammāājīvena micchāājīvaṁ …sammāājīvena micchāājīvaṁ …sammāvāyāmena micchāvāyāmaṁ …sammāvāyāmena micchāvāyāmaṁ …sammāsatiyā micchāsatiṁ …sammāsatiyā micchāsatiṁ …

sammāsamādhinā micchāsamādhiṁ …sammāsamādhinā micchāsamādhiṁ …sammāñāṇena micchāñāṇaṁ …sammāñāṇena micchāñāṇaṁ …sammāvimuttiyā micchāvimuttiṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.sammāvimuttiyā micchāvimuttiṁ dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gameti.

Atha vā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena sabbe kilese sabbe duccarite sabbe darathe sabbe pariḷāhe sabbe santāpe sabbākusalābhisaṅkhāre dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gametīti—Atha vā ariyena aṭṭhaṅgikena maggena sabbe kilese sabbe duccarite sabbe darathe sabbe pariḷāhe sabbe santāpe sabbākusalābhisaṅkhāre dhamati sandhamati niddhamati pajahati vinodeti byantiṁ karoti anabhāvaṁ gametīti—kammāro rajatasseva niddhame malamattano.kammāro rajatasseva niddhame malamattano.Tenāha thero sāriputto—Tenāha thero sāriputto—

“Kaṁ so sikkhaṁ samādāya,“Kaṁ so sikkhaṁ samādāya,ekodi nipako sato;ekodi nipako sato;Kammāro rajatasseva,Kammāro rajatasseva,

niddhame malamattano”ti.niddhame malamattano”ti.<b>Vijigucchamānassa yadidaṁ phāsu,</b><b>Vijigucchamānassa yadidaṁ phāsu,</b>(sāriputtāti bhagavā)(sāriputtāti bhagavā)

<b>Rittāsanaṁ sayanaṁ sevato ve;</b><b>Rittāsanaṁ sayanaṁ sevato ve;</b><b>Sambodhikāmassa yathānudhammaṁ,</b><b>Sambodhikāmassa yathānudhammaṁ,</b><b>Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ.</b><b>Taṁ te pavakkhāmi yathā pajānaṁ.</b>

<b>Vijigucchamānassa yadidaṁ phāsū</b>ti.<b>Vijigucchamānassa yadidaṁ phāsū</b>ti.<b>Vijigucchamānassā</b>ti jātiyā vijigucchamānassa, jarāya … byādhinā … maraṇena … sokehi … paridevehi … dukkhehi … domanassehi … upāyāsehi …pe…<b>Vijigucchamānassā</b>ti jātiyā vijigucchamānassa, jarāya … byādhinā … maraṇena … sokehi … paridevehi … dukkhehi … domanassehi … upāyāsehi …pe…diṭṭhibyasanena dukkhena vijigucchamānassa aṭṭīyamānassa harāyamānassāti—diṭṭhibyasanena dukkhena vijigucchamānassa aṭṭīyamānassa harāyamānassāti—

vijigucchamānassa.vijigucchamānassa.<b>Yadidaṁ phāsū</b>ti yaṁ phāsuvihāraṁ taṁ kathayissāmi.<b>Yadidaṁ phāsū</b>ti yaṁ phāsuvihāraṁ taṁ kathayissāmi.Katamo phāsuvihāro?Katamo phāsuvihāro?

Sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā aviruddhapaṭipadā anvatthapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrakāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṁ cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nibbānañca nibbānagāminī ca paṭipadā—Sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā aviruddhapaṭipadā anvatthapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrakāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattaññutā jāgariyānuyogo satisampajaññaṁ cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pañcindriyāni pañca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo nibbānañca nibbānagāminī ca paṭipadā—

ayaṁ phāsuvihāroti—ayaṁ phāsuvihāroti—vijigucchamānassa yadidaṁ phāsu.vijigucchamānassa yadidaṁ phāsu.<b>Sāriputtāti bhagavā</b>ti.<b>Sāriputtāti bhagavā</b>ti.

Taṁ theraṁ nāmenālapati.Taṁ theraṁ nāmenālapati.<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ.<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanaṁ.Api ca bhaggarāgoti bhagavā,Api ca bhaggarāgoti bhagavā,

bhaggadosoti bhagavā,bhaggadosoti bhagavā,bhaggamohoti bhagavā,bhaggamohoti bhagavā,bhaggamānoti bhagavā,bhaggamānoti bhagavā,

bhaggadiṭṭhīti bhagavā,bhaggadiṭṭhīti bhagavā,bhaggakaṇḍakoti bhagavā,bhaggakaṇḍakoti bhagavā,bhaggakilesoti bhagavā,bhaggakilesoti bhagavā,

bhaji vibhaji pavibhaji dhammaratananti bhagavā,bhaji vibhaji pavibhaji dhammaratananti bhagavā,bhavānaṁ antakaroti bhagavā,bhavānaṁ antakaroti bhagavā,bhāvitakāyo bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti bhagavā;bhāvitakāyo bhāvitasīlo bhāvitacitto bhāvitapaññoti bhagavā;

bhaji vā bhagavā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppānīti bhagavā,bhaji vā bhagavā araññavanapatthāni pantāni senāsanāni appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppānīti bhagavā,bhāgī vā bhagavā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti bhagavā,bhāgī vā bhagavā cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhārānanti bhagavā,bhāgī vā bhagavā attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa adhisīlassa adhicittassa adhipaññāyāti bhagavā,bhāgī vā bhagavā attharasassa dhammarasassa vimuttirasassa adhisīlassa adhicittassa adhipaññāyāti bhagavā,