巴利《小部》· 大义释第 94 阅读页 · MND15 · 15. Attadaṇḍasuttaniddesa · 9/12

senāsanaṁ me …senāsanaṁ me …gilānapaccayabhesajjaparikkhārā me …gilānapaccayabhesajjaparikkhārā me …mātā me …mātā me …

pitā me …pitā me …bhātā me …bhātā me …bhaginī me …bhaginī me …

putto me …putto me …dhītā me …dhītā me …mittā me …mittā me …

amaccā me …amaccā me …ñātī me …ñātī me …“sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—“sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—

na socati.na socati.<b>Nājjhetī</b>ti najjheti na ajjheti na upanijjhāyati na nijjhāyati na pajjhāyati.<b>Nājjhetī</b>ti najjheti na ajjheti na upanijjhāyati na nijjhāyati na pajjhāyati.Atha vā na jāyati na jiyyati na miyyati na cavati na upapajjatīti—Atha vā na jāyati na jiyyati na miyyati na cavati na upapajjatīti—

nājjhetīti—nājjhetīti—na so socati nājjheti.na so socati nājjheti.<b>Chinnasoto abandhano</b>ti.<b>Chinnasoto abandhano</b>ti.

<b>Sotaṁ</b> vuccati taṇhā.<b>Sotaṁ</b> vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yassesā sotā taṇhā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati chinnasoto.Yassesā sotā taṇhā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati chinnasoto.

<b>Abandhano</b>ti rāgabandhanaṁ dosabandhanaṁ mohabandhanaṁ mānabandhanaṁ diṭṭhibandhanaṁ kilesabandhanaṁ duccaritabandhanaṁ, yassete bandhanā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati abandhanoti—<b>Abandhano</b>ti rāgabandhanaṁ dosabandhanaṁ mohabandhanaṁ mānabandhanaṁ diṭṭhibandhanaṁ kilesabandhanaṁ duccaritabandhanaṁ, yassete bandhanā pahīnā samucchinnā …pe… ñāṇagginā daḍḍhā, so vuccati abandhanoti—chinnasoto abandhano.chinnasoto abandhano.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Yodha kāme accatari,“Yodha kāme accatari,saṅgaṁ loke duraccayaṁ;saṅgaṁ loke duraccayaṁ;Na so socati nājjheti,Na so socati nājjheti,

chinnasoto abandhano”ti.chinnasoto abandhano”ti.<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehi,</b><b>Yaṁ pubbe taṁ visosehi,</b><b>pacchā te māhu kiñcanaṁ;</b><b>pacchā te māhu kiñcanaṁ;</b>

<b>Majjhe ce no gahessasi,</b><b>Majjhe ce no gahessasi,</b><b>upasanto carissasi.</b><b>upasanto carissasi.</b><b>Yaṁ pubbe taṁ visosehī</b>ti.<b>Yaṁ pubbe taṁ visosehī</b>ti.

Atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṁ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.Atīte saṅkhāre ārabbha ye kilesā uppajjeyyuṁ te kilese sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.Atha vā ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.Atha vā ye atītā kammābhisaṅkhārā avipakkavipākā te kammābhisaṅkhāre sosehi visosehi sukkhāpehi visukkhāpehi abījaṁ karohi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti.

Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.Evampi yaṁ pubbe taṁ visosehi.<b>Pacchā te māhu kiñcanan</b>ti.<b>Pacchā te māhu kiñcanan</b>ti.Pacchā vuccati anāgataṁ.Pacchā vuccati anāgataṁ.

Anāgate saṅkhāre ārabbha yāni uppajjeyyuṁ rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, imāni kiñcanāni tuyhaṁ mā ahu mā akāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mā abhinibbattesi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti—Anāgate saṅkhāre ārabbha yāni uppajjeyyuṁ rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, imāni kiñcanāni tuyhaṁ mā ahu mā akāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mā abhinibbattesi pajaha vinodehi byantiṁ karohi anabhāvaṁ gamehīti—pacchā te māhu kiñcanaṁ.pacchā te māhu kiñcanaṁ.<b>Majjhe ce no gahessasī</b>ti.<b>Majjhe ce no gahessasī</b>ti.

Majjhaṁ vuccati paccuppannā rūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇā.Majjhaṁ vuccati paccuppannā rūpavedanāsaññāsaṅkhāraviññāṇā.Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na uggahessasi na gaṇhissasi na parāmasissasi nābhinandissasi nābhicarissasi na ajjhosissasi, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahissasi vinodessasi byantiṁ karissasi anabhāvaṁ gamessasīti—Paccuppanne saṅkhāre taṇhāvasena diṭṭhivasena na gahessasi na uggahessasi na gaṇhissasi na parāmasissasi nābhinandissasi nābhicarissasi na ajjhosissasi, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahissasi vinodessasi byantiṁ karissasi anabhāvaṁ gamessasīti—majjhe ce no gahessasi.majjhe ce no gahessasi.

<b>Upasanto carissasī</b>ti.<b>Upasanto carissasī</b>ti.Rāgassa santattā samitattā upasamitattā,Rāgassa santattā samitattā upasamitattā,dosassa santattā samitattā upasamitattā …pe…dosassa santattā samitattā upasamitattā …pe…

sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālissasi yapissasi yāpissasīti—sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santattā samitattā upasamitattā vūpasamitattā vijjhātattā nibbutattā vigatattā paṭipassaddhattā santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddho carissasi viharissasi iriyissasi vattissasi pālissasi yapissasi yāpissasīti—upasanto carissasi.upasanto carissasi.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Yaṁ pubbe taṁ visosehi,“Yaṁ pubbe taṁ visosehi,pacchā te māhu kiñcanaṁ;pacchā te māhu kiñcanaṁ;Majjhe ce no gahessasi,Majjhe ce no gahessasi,

upasanto carissasī”ti.upasanto carissasī”ti.<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ,</b><b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ,</b><b>yassa natthi mamāyitaṁ;</b><b>yassa natthi mamāyitaṁ;</b>

<b>Asatā ca na socati,</b><b>Asatā ca na socati,</b><b>sa ve loke na jīyati.</b><b>sa ve loke na jīyati.</b><b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti.<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti.

<b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—<b>Sabbaso</b>ti sabbena sabbaṁ sabbathā sabbaṁ asesaṁ nissesaṁ pariyādiyanavacanametaṁ—sabbasoti.sabbasoti.<b>Nāman</b>ti cattāro arūpino khandhā.<b>Nāman</b>ti cattāro arūpino khandhā.

<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.<b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.<b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.<b>Mamāyitan</b>ti dve mamattā—<b>Mamāyitan</b>ti dve mamattā—

taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ diṭṭhimamattaṁ.idaṁ diṭṭhimamattaṁ.

<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti sabbaso nāmarūpasmiṁ mamattā yassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—<b>Sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitan</b>ti sabbaso nāmarūpasmiṁ mamattā yassa natthi na santi na saṁvijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti—sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitaṁ.sabbaso nāmarūpasmiṁ, yassa natthi mamāyitaṁ.<b>Asatā ca na socatī</b>ti.<b>Asatā ca na socatī</b>ti.

Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.“Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,“Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,sotaṁ me …sotaṁ me …

ghānaṁ me …ghānaṁ me …jivhā me …jivhā me …kāyo me …kāyo me …

rūpā me …rūpā me …saddā me …saddā me …gandhā me …gandhā me …

rasā me …rasā me …phoṭṭhabbā me …phoṭṭhabbā me …kulaṁ me …kulaṁ me …

gaṇo me …gaṇo me …āvāso me …āvāso me …lābho me …pe…lābho me …pe…

“sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.“sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.Evampi asatā ca na socati.Evampi asatā ca na socati.Atha vā asatāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.Atha vā asatāya dukkhāya vedanāya phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

Evampi asatā ca na socati.Evampi asatā ca na socati.Atha vā cakkhurogena phuṭṭho pareto …pe…Atha vā cakkhurogena phuṭṭho pareto …pe…ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassena phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.ḍaṁsamakasavātātapasarīsapasamphassena phuṭṭho pareto samohito samannāgato na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.

Evampi asatā ca na socati.Evampi asatā ca na socati.Atha vā asante asaṁvijjamāne anupalabbhamāne “ahu vata me, taṁ vata me natthi, siyā vata me, taṁ vatāhaṁ na labhāmī”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.Atha vā asante asaṁvijjamāne anupalabbhamāne “ahu vata me, taṁ vata me natthi, siyā vata me, taṁ vatāhaṁ na labhāmī”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti.Evampi asatā ca na socati.Evampi asatā ca na socati.

<b>Sa ve loke na jīyatī</b>ti.<b>Sa ve loke na jīyatī</b>ti.Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ atthi, tassa jāni atthi.Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ atthi, tassa jāni atthi.Bhāsitampi hetaṁ—Bhāsitampi hetaṁ—

“Jīno rathassaṁ maṇikuṇḍale ca,“Jīno rathassaṁ maṇikuṇḍale ca,Putte ca dāre ca tatheva jīno;Putte ca dāre ca tatheva jīno;Sabbesu bhogesu asesakesu,Sabbesu bhogesu asesakesu,

Kasmā na santappasi sokakāle.Kasmā na santappasi sokakāle.Pubbeva maccaṁ vijahanti bhogā,Pubbeva maccaṁ vijahanti bhogā,Macco dhane pubbataraṁ jahāsi;Macco dhane pubbataraṁ jahāsi;

Asassatā bhogino kāmakāmī,Asassatā bhogino kāmakāmī,Tasmā na socāmahaṁ sokakāle.Tasmā na socāmahaṁ sokakāle.Udeti āpūrati veti cando,Udeti āpūrati veti cando,

Atthaṁ tapetvāna paleti sūriyo;Atthaṁ tapetvāna paleti sūriyo;Viditā mayā sattuka lokadhammā,Viditā mayā sattuka lokadhammā,Tasmā na socāmahaṁ sokakāle”ti.Tasmā na socāmahaṁ sokakāle”ti.

Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi, tassa jāni natthi.Yassa “mayhaṁ vā idaṁ paresaṁ vā idan”ti kiñci rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ gahitaṁ parāmaṭṭhaṁ abhiniviṭṭhaṁ ajjhositaṁ adhimuttaṁ natthi, tassa jāni natthi.Bhāsitampi hetaṁ—Bhāsitampi hetaṁ—“‘nandasi, samaṇā’ti.“‘nandasi, samaṇā’ti.

‘Kiṁ laddhā, āvuso’ti?‘Kiṁ laddhā, āvuso’ti?‘Tena hi, samaṇa, socasī’ti.‘Tena hi, samaṇa, socasī’ti.‘Kiṁ jīyittha, āvuso’ti?‘Kiṁ jīyittha, āvuso’ti?

‘Tena hi, samaṇa, neva nandasi na ca socasī’ti.‘Tena hi, samaṇa, neva nandasi na ca socasī’ti.‘Evamāvuso’ti.‘Evamāvuso’ti.‘Cirassaṁ vata passāma,‘Cirassaṁ vata passāma,