巴利《小部》· 大义释第 93 阅读页 · MND15 · 15. Attadaṇḍasuttaniddesa · 8/12

<b>Ārammaṇaṁ pakampanan</b>ti.<b>Ārammaṇaṁ pakampanan</b>ti.Ārammaṇampi vuccati taṇhā.Ārammaṇampi vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

Pakampanāpi vuccati taṇhā.Pakampanāpi vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlanti—Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlanti—ārammaṇaṁ pakampanaṁ.ārammaṇaṁ pakampanaṁ.

<b>Kāmapaṅko duraccayo</b>ti.<b>Kāmapaṅko duraccayo</b>ti.Kāmapaṅko kāmakaddamo kāmakileso kāmapalipo kāmapalirodho duraccayo durativatto duttaro duppataro dussamatikkamo dubbītivattoti—Kāmapaṅko kāmakaddamo kāmakileso kāmapalipo kāmapalirodho duraccayo durativatto duttaro duppataro dussamatikkamo dubbītivattoti—kāmapaṅko duraccayo.kāmapaṅko duraccayo.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Gedhaṁ brūmi mahoghoti,“Gedhaṁ brūmi mahoghoti,ājavaṁ brūmi jappanaṁ;ājavaṁ brūmi jappanaṁ;

Ārammaṇaṁ pakampanaṁ,Ārammaṇaṁ pakampanaṁ,kāmapaṅko duraccayo”ti.kāmapaṅko duraccayo”ti.<b>Saccā avokkamaṁ muni,</b><b>Saccā avokkamaṁ muni,</b>

<b>thale tiṭṭhati brāhmaṇo;</b><b>thale tiṭṭhati brāhmaṇo;</b><b>Sabbaṁ so paṭinissajja,</b><b>Sabbaṁ so paṭinissajja,</b><b>sa ve santoti vuccati.</b><b>sa ve santoti vuccati.</b>

<b>Saccā avokkamaṁ munī</b>ti.<b>Saccā avokkamaṁ munī</b>ti.Saccavācāya avokkamanto, sammādiṭṭhiyā avokkamanto, ariyā aṭṭhaṅgikā maggā avokkamanto.Saccavācāya avokkamanto, sammādiṭṭhiyā avokkamanto, ariyā aṭṭhaṅgikā maggā avokkamanto.<b>Munī</b>ti.<b>Munī</b>ti.

Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so munīti—Monaṁ vuccati ñāṇaṁ …pe… saṅgajālamaticca so munīti—saccā avokkamaṁ muni.saccā avokkamaṁ muni.<b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.<b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.

Thalaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.Thalaṁ vuccati amataṁ nibbānaṁ.Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.<b>Brāhmaṇo</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo …pe… asito tādi pavuccate sa brahmā.<b>Brāhmaṇo</b>ti sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo …pe… asito tādi pavuccate sa brahmā.

<b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.<b>Thale tiṭṭhati brāhmaṇo</b>ti.Thale tiṭṭhati dīpe tiṭṭhati tāṇe tiṭṭhati leṇe tiṭṭhati saraṇe tiṭṭhati abhaye tiṭṭhati accute tiṭṭhati amate tiṭṭhati nibbāne tiṭṭhatīti—Thale tiṭṭhati dīpe tiṭṭhati tāṇe tiṭṭhati leṇe tiṭṭhati saraṇe tiṭṭhati abhaye tiṭṭhati accute tiṭṭhati amate tiṭṭhati nibbāne tiṭṭhatīti—thale tiṭṭhati brāhmaṇo.thale tiṭṭhati brāhmaṇo.

<b>Sabbaṁ so paṭinissajjā</b>ti.<b>Sabbaṁ so paṭinissajjā</b>ti.Sabbaṁ vuccati dvādasāyatanāni—Sabbaṁ vuccati dvādasāyatanāni—cakkhu ceva rūpā ca …pe…cakkhu ceva rūpā ca …pe…

mano ceva dhammā ca.mano ceva dhammā ca.Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.Yato taṇhā ca diṭṭhi ca māno ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.Yato taṇhā ca diṭṭhi ca māno ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhaṁ.

Yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhanti—Yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sabbaṁ cattaṁ hoti vantaṁ muttaṁ pahīnaṁ paṭinissaṭṭhanti—sabbaṁ so paṭinissajja.sabbaṁ so paṭinissajja.<b>Sa ve santoti vuccatī</b>ti.<b>Sa ve santoti vuccatī</b>ti.

So santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti vuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—So santo upasanto vūpasanto nibbuto paṭipassaddhoti vuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—sa ve santoti vuccati.sa ve santoti vuccati.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Saccā avokkamaṁ muni,“Saccā avokkamaṁ muni,thale tiṭṭhati brāhmaṇo;thale tiṭṭhati brāhmaṇo;Sabbaṁ so paṭinissajja,Sabbaṁ so paṭinissajja,

sa ve santoti vuccatī”ti.sa ve santoti vuccatī”ti.<b>Sa ve vidvā sa vedagū,</b><b>Sa ve vidvā sa vedagū,</b><b>ñatvā dhammaṁ anissito;</b><b>ñatvā dhammaṁ anissito;</b>

<b>Sammā so loke iriyāno,</b><b>Sammā so loke iriyāno,</b><b>na pihetīdha kassaci.</b><b>na pihetīdha kassaci.</b><b>Sa ve vidvā sa vedagū</b>ti.<b>Sa ve vidvā sa vedagū</b>ti.

<b>Vidvā</b>ti vidvā vijjāgato ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Vidvā</b>ti vidvā vijjāgato ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Vedagū</b>ti.<b>Vedagū</b>ti.Vedā vuccanti catūsu maggesu ñāṇaṁ …pe… sabbavedanāsu vītarāgo sabbavedamaticca vedagū soti—Vedā vuccanti catūsu maggesu ñāṇaṁ …pe… sabbavedanāsu vītarāgo sabbavedamaticca vedagū soti—

sa ve vidvā sa vedagū.sa ve vidvā sa vedagū.<b>Ñatvā dhammaṁ anissito</b>ti.<b>Ñatvā dhammaṁ anissito</b>ti.<b>Ñatvā</b>ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.<b>Ñatvā</b>ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā,“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.

<b>Anissito</b>ti dve nissayā—<b>Anissito</b>ti dve nissayā—taṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…taṇhānissayo ca diṭṭhinissayo ca …pe…ayaṁ taṇhānissayo …pe…ayaṁ taṇhānissayo …pe…

ayaṁ diṭṭhinissayo.ayaṁ diṭṭhinissayo.Taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito …Taṇhānissayaṁ pahāya diṭṭhinissayaṁ paṭinissajjitvā cakkhuṁ anissito …sotaṁ anissito …sotaṁ anissito …

ghānaṁ anissito …pe…ghānaṁ anissito …pe…diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—diṭṭhasutamutaviññātabbe dhamme anissito anallīno anupagato anajjhosito anadhimutto nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—ñatvā dhammaṁ anissito.ñatvā dhammaṁ anissito.

<b>Sammā so loke iriyāno</b>ti.<b>Sammā so loke iriyāno</b>ti.Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti …pe…Yato ajjhattikabāhiresu āyatanesu chandarāgo pahīno hoti ucchinnamūlo tālāvatthukato anabhāvaṅkato āyatiṁ anuppādadhammo, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpeti …pe…yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti—yato puññābhisaṅkhāro ca apuññābhisaṅkhāro ca āneñjābhisaṅkhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, ettāvatāpi sammā so loke carati viharati iriyati vattati pāleti yapeti yāpetīti—

sammā so loke iriyāno.sammā so loke iriyāno.<b>Na pihetīdha kassacī</b>ti.<b>Na pihetīdha kassacī</b>ti.<b>Pihā</b> vuccati taṇhā.<b>Pihā</b> vuccati taṇhā.

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yassesā pihā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so kassaci na piheti khattiyassa vā brāhmaṇassa vā vessassa vā suddassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā devassa vā manussassa vāti—Yassesā pihā taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā, so kassaci na piheti khattiyassa vā brāhmaṇassa vā vessassa vā suddassa vā gahaṭṭhassa vā pabbajitassa vā devassa vā manussassa vāti—na pihetīdha kassaci.na pihetīdha kassaci.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Sa ve vidvā sa vedagū,“Sa ve vidvā sa vedagū,ñatvā dhammaṁ anissito;ñatvā dhammaṁ anissito;

Sammā so loke iriyāno,Sammā so loke iriyāno,na pihetīdha kassacī”ti.na pihetīdha kassacī”ti.<b>Yodha kāme accatari,</b><b>Yodha kāme accatari,</b>

<b>saṅgaṁ loke duraccayaṁ;</b><b>saṅgaṁ loke duraccayaṁ;</b><b>Na so socati nājjheti,</b><b>Na so socati nājjheti,</b><b>chinnasoto abandhano.</b><b>chinnasoto abandhano.</b>

<b>Yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.<b>Yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.<b>Yo</b>ti yo yādiso yathāyutto yathāvihito yathāpakāro yaṁ ṭhānappatto yaṁ dhammasamannāgato khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā gahaṭṭho vā pabbajito vā devo vā manusso vā.<b>Yo</b>ti yo yādiso yathāyutto yathāvihito yathāpakāro yaṁ ṭhānappatto yaṁ dhammasamannāgato khattiyo vā brāhmaṇo vā vesso vā suddo vā gahaṭṭho vā pabbajito vā devo vā manusso vā.<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—

vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…ime vuccanti kilesakāmā.ime vuccanti kilesakāmā.

<b>Saṅgā</b>ti satta saṅgā—<b>Saṅgā</b>ti satta saṅgā—rāgasaṅgo, dosasaṅgo, mohasaṅgo, mānasaṅgo, diṭṭhisaṅgo, kilesasaṅgo, duccaritasaṅgo.rāgasaṅgo, dosasaṅgo, mohasaṅgo, mānasaṅgo, diṭṭhisaṅgo, kilesasaṅgo, duccaritasaṅgo.<b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloke.<b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloke.

<b>Saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.<b>Saṅgaṁ loke duraccayan</b>ti.Yo kāme ca saṅge ca loke duraccaye durativatte duttare duppatare dussamatikkame dubbītivatte atari uttari patari samatikkami vītivattayīti—Yo kāme ca saṅge ca loke duraccaye durativatte duttare duppatare dussamatikkame dubbītivatte atari uttari patari samatikkami vītivattayīti—yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayaṁ.yodha kāme accatari, saṅgaṁ loke duraccayaṁ.

<b>Na so socati nājjhetī</b>ti.<b>Na so socati nājjhetī</b>ti.Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati.“Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati …pe…“Cakkhu me vipariṇatan”ti na socati …pe…

sotaṁ me …sotaṁ me …ghānaṁ me …ghānaṁ me …jivhā me …jivhā me …

kāyo me …kāyo me …rūpā me …rūpā me …saddā me …saddā me …

gandhā me …gandhā me …rasā me …rasā me …phoṭṭhabbā me …phoṭṭhabbā me …

kulaṁ me …kulaṁ me …gaṇo me …gaṇo me …āvāso me …āvāso me …

lābho me …lābho me …yaso me …yaso me …pasaṁsā me …pasaṁsā me …

sukhaṁ me …sukhaṁ me …cīvaraṁ me …cīvaraṁ me …piṇḍapāto me …piṇḍapāto me …