巴利《小部》· 大义释第 91 阅读页 · MND15 · 15. Attadaṇḍasuttaniddesa · 6/12

pamādena na saṁvase.pamādena na saṁvase.<b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.<b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.<b>Atimāno</b>ti idhekacco paraṁ atimaññati jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.<b>Atimāno</b>ti idhekacco paraṁ atimaññati jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.

Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—ayaṁ vuccati atimāno.ayaṁ vuccati atimāno.<b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.<b>Atimāne na tiṭṭheyyā</b>ti.

Atimāne na tiṭṭheyya na santiṭṭheyya, atimānaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, atimānā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—Atimāne na tiṭṭheyya na santiṭṭheyya, atimānaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, atimānā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—atimāne na tiṭṭheyya.atimāne na tiṭṭheyya.<b>Nibbānamanaso naro</b>ti.<b>Nibbānamanaso naro</b>ti.

Idhekacco dānaṁ dento sīlaṁ samādiyanto uposathakammaṁ karonto pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhapento pariveṇaṁ sammajjanto cetiyaṁ vandanto cetiye gandhamālaṁ āropento cetiyaṁ padakkhiṇaṁ karonto yaṁ kiñci tedhātukaṁ kusalābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharonto na gatihetu na upapattihetu na paṭisandhihetu na bhavahetu na saṁsārahetu na vaṭṭahetu, sabbaṁ taṁ visaṁyogādhippāyo nibbānaninno nibbānapoṇo nibbānapabbhāro abhisaṅkharotīti.Idhekacco dānaṁ dento sīlaṁ samādiyanto uposathakammaṁ karonto pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhapento pariveṇaṁ sammajjanto cetiyaṁ vandanto cetiye gandhamālaṁ āropento cetiyaṁ padakkhiṇaṁ karonto yaṁ kiñci tedhātukaṁ kusalābhisaṅkhāraṁ abhisaṅkharonto na gatihetu na upapattihetu na paṭisandhihetu na bhavahetu na saṁsārahetu na vaṭṭahetu, sabbaṁ taṁ visaṁyogādhippāyo nibbānaninno nibbānapoṇo nibbānapabbhāro abhisaṅkharotīti.

Evampi nibbānamanaso naro.Evampi nibbānamanaso naro.Atha vā sabbasaṅkhāradhātuyā cittaṁ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṁ upasaṁharati—Atha vā sabbasaṅkhāradhātuyā cittaṁ paṭivāpetvā amatāya dhātuyā cittaṁ upasaṁharati—“etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan”ti.“etaṁ santaṁ etaṁ paṇītaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānan”ti.

Evampi nibbānamanaso naro.Evampi nibbānamanaso naro.“Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,“Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,Dadanti dānāni punabbhavāya;Dadanti dānāni punabbhavāya;

Kāmañca te upadhiparikkhayāya,Kāmañca te upadhiparikkhayāya,Dadanti dānaṁ apunabbhavāya.Dadanti dānaṁ apunabbhavāya.Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,Na paṇḍitā upadhisukhassa hetu,

Bhāventi jhānāni punabbhavāya;Bhāventi jhānāni punabbhavāya;Kāmañca te upadhiparikkhayāya,Kāmañca te upadhiparikkhayāya,Bhāventi jhānaṁ apunabbhavāya.Bhāventi jhānaṁ apunabbhavāya.

Te nibbutiṁ āsisamānasā dadanti,Te nibbutiṁ āsisamānasā dadanti,Tanninnacittā tadadhimuttā;Tanninnacittā tadadhimuttā;Najjo yathā sāgaramajjhupetā,Najjo yathā sāgaramajjhupetā,

Bhavanti nibbānaparāyanā te”ti.Bhavanti nibbānaparāyanā te”ti.Nibbānamanaso naro.Nibbānamanaso naro.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ,“Niddaṁ tandiṁ sahe thīnaṁ,pamādena na saṁvase;pamādena na saṁvase;Atimāne na tiṭṭheyya,Atimāne na tiṭṭheyya,

nibbānamanaso naro”ti.nibbānamanaso naro”ti.<b>Mosavajje na niyyetha,</b><b>Mosavajje na niyyetha,</b><b>rūpe snehaṁ na kubbaye;</b><b>rūpe snehaṁ na kubbaye;</b>

<b>Mānañca parijāneyya,</b><b>Mānañca parijāneyya,</b><b>sāhasā virato care.</b><b>sāhasā virato care.</b><b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.<b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.

<b>Mosavajjaṁ</b> vuccati musāvādo.<b>Mosavajjaṁ</b> vuccati musāvādo.Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—“ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,“ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,

so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,

passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsitā hoti—idaṁ vuccati mosavajjaṁ.idaṁ vuccati mosavajjaṁ.

Api ca tīhākārehi …pe…Api ca tīhākārehi …pe…catūhākārehi …catūhākārehi …pañcahākārehi …pañcahākārehi …

chahākārehi …chahākārehi …sattahākārehi …sattahākārehi …aṭṭhahākārehi …pe…aṭṭhahākārehi …pe…

imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.<b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.<b>Mosavajje na niyyethā</b>ti.Mosavajje na yāyeyya na niyyāyeyya na vaheyya na saṁhareyya, mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, mosavajjā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—Mosavajje na yāyeyya na niyyāyeyya na vaheyya na saṁhareyya, mosavajjaṁ pajaheyya vinodeyya byantiṁ kareyya anabhāvaṁ gameyya, mosavajjā ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā vihareyyāti—

mosavajje na niyyetha.mosavajje na niyyetha.<b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.<b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.<b>Rūpan</b>ti cattāro ca mahābhūtā, catunnañca mahābhūtānaṁ upādāya rūpaṁ.

<b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.<b>Rūpe snehaṁ na kubbaye</b>ti.Rūpe snehaṁ na kareyya chandaṁ na kareyya pemaṁ na kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyyāti—Rūpe snehaṁ na kareyya chandaṁ na kareyya pemaṁ na kareyya rāgaṁ na kareyya na janeyya na sañjaneyya na nibbatteyya nābhinibbatteyyāti—rūpe snehaṁ na kubbaye.rūpe snehaṁ na kubbaye.

<b>Mānañca parijāneyyā</b>ti.<b>Mānañca parijāneyyā</b>ti.<b>Māno</b>ti ekavidhena māno—<b>Māno</b>ti ekavidhena māno—yā cittassa unnati.yā cittassa unnati.

Duvidhena māno—Duvidhena māno—attukkaṁsanamāno ,attukkaṁsanamāno ,paravambhanamāno.paravambhanamāno.

Tividhena māno—Tividhena māno—“seyyohamasmī”ti māno ,“seyyohamasmī”ti māno ,“sadisohamasmī”ti māno ,“sadisohamasmī”ti māno ,

“hīnohamasmī”ti māno.“hīnohamasmī”ti māno.Catuvidhena māno—Catuvidhena māno—lābhena mānaṁ janeti ,lābhena mānaṁ janeti ,

yasena mānaṁ janeti ,yasena mānaṁ janeti ,pasaṁsāya mānaṁ janeti ,pasaṁsāya mānaṁ janeti ,sukhena mānaṁ janeti.sukhena mānaṁ janeti.

Pañcavidhena māno—Pañcavidhena māno—“lābhimhi manāpikānaṁ rūpānan”ti mānaṁ janeti,“lābhimhi manāpikānaṁ rūpānan”ti mānaṁ janeti,“lābhimhi manāpikānaṁ saddānaṁ …pe…“lābhimhi manāpikānaṁ saddānaṁ …pe…

gandhānaṁ …gandhānaṁ …rasānaṁ …rasānaṁ …phoṭṭhabbānan”ti mānaṁ janeti.phoṭṭhabbānan”ti mānaṁ janeti.

Chabbidhena māno—Chabbidhena māno—cakkhusampadāya mānaṁ janeti ,cakkhusampadāya mānaṁ janeti ,sotasampadāya …pe…sotasampadāya …pe…

ghānasampadāya …ghānasampadāya …jivhāsampadāya …jivhāsampadāya …kāyasampadāya …kāyasampadāya …

manosampadāya mānaṁ janeti.manosampadāya mānaṁ janeti.Sattavidhena māno—Sattavidhena māno—atimāno ,atimāno ,

mānātimāno ,mānātimāno ,omāno ,omāno ,sadisamāno ,sadisamāno ,

adhimāno ,adhimāno ,asmimāno ,asmimāno ,micchāmāno.micchāmāno.

Aṭṭhavidhena māno—Aṭṭhavidhena māno—lābhena mānaṁ janeti ,lābhena mānaṁ janeti ,alābhena omānaṁ janeti ,alābhena omānaṁ janeti ,

yasena mānaṁ janeti ,yasena mānaṁ janeti ,ayasena omānaṁ janeti ,ayasena omānaṁ janeti ,pasaṁsāya mānaṁ janeti ,pasaṁsāya mānaṁ janeti ,

nindāya omānaṁ janeti ,nindāya omānaṁ janeti ,sukhena mānaṁ janeti ,sukhena mānaṁ janeti ,dukkhena omānaṁ janeti.dukkhena omānaṁ janeti.

Navavidhena māno—Navavidhena māno—seyyassa “seyyohamasmī”ti māno ,seyyassa “seyyohamasmī”ti māno ,seyyassa “sadisohamasmī”ti māno ,seyyassa “sadisohamasmī”ti māno ,

seyyassa “hīnohamasmī”ti māno ,seyyassa “hīnohamasmī”ti māno ,sadisassa “seyyohamasmī”ti māno ,sadisassa “seyyohamasmī”ti māno ,sadisassa “sadisohamasmī”ti māno ,sadisassa “sadisohamasmī”ti māno ,

sadisassa “hīnohamasmī”ti māno ,sadisassa “hīnohamasmī”ti māno ,hīnassa “seyyohamasmī”ti māno ,hīnassa “seyyohamasmī”ti māno ,hīnassa “sadisohamasmī”ti māno ,hīnassa “sadisohamasmī”ti māno ,

hīnassa “hīnohamasmī”ti māno.hīnassa “hīnohamasmī”ti māno.Dasavidhena māno—Dasavidhena māno—idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.idhekacco mānaṁ janeti jātiyā vā gottena vā …pe… aññataraññatarena vā vatthunā.

Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—Yo evarūpo māno maññanā maññitattaṁ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa—ayaṁ vuccati māno.ayaṁ vuccati māno.