巴利《小部》· 大义释第 30 阅读页 · MND6 · 6. Jarāsuttaniddesa · 3/5

<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…

idaṁ diṭṭhimamattaṁ.idaṁ diṭṭhimamattaṁ.<b>Māmako</b>ti buddhamāmako dhammamāmako saṅghamāmako.<b>Māmako</b>ti buddhamāmako dhammamāmako saṅghamāmako.So bhagavantaṁ mamāyati, bhagavā taṁ puggalaṁ pariggaṇhāti.So bhagavantaṁ mamāyati, bhagavā taṁ puggalaṁ pariggaṇhāti.

Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“ye te, bhikkhave, bhikkhū kuhā thaddhā lapā siṅgī unnaḷā asamāhitā, na me te, bhikkhave, bhikkhū māmakā;“ye te, bhikkhave, bhikkhū kuhā thaddhā lapā siṅgī unnaḷā asamāhitā, na me te, bhikkhave, bhikkhū māmakā;apagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā.apagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā.

Na ca te imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.Na ca te imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū nikkuhā nillapā dhīrā atthaddhā susamāhitā, te kho me, bhikkhave, bhikkhū māmakā;Ye ca kho te, bhikkhave, bhikkhū nikkuhā nillapā dhīrā atthaddhā susamāhitā, te kho me, bhikkhave, bhikkhū māmakā;anapagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā.anapagatā ca te, bhikkhave, bhikkhū imasmā dhammavinayā.

Te ca imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.Te ca imasmiṁ dhammavinaye vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjanti.Kuhā thaddhā lapā siṅgī,Kuhā thaddhā lapā siṅgī,unnaḷā asamāhitā;unnaḷā asamāhitā;

Na te dhamme virūhanti,Na te dhamme virūhanti,sammāsambuddhadesite.sammāsambuddhadesite.Nikkuhā nillapā dhīrā,Nikkuhā nillapā dhīrā,

atthaddhā susamāhitā;atthaddhā susamāhitā;Te ve dhamme virūhanti,Te ve dhamme virūhanti,sammāsambuddhadesite”.sammāsambuddhadesite”.

<b>Na mamattāya nametha māmako</b>ti.<b>Na mamattāya nametha māmako</b>ti.Māmako taṇhāmamattaṁ pahāya diṭṭhimamattaṁ paṭinissajjitvā mamattāya na nameyya na onameyya, na tanninno assa na tappoṇo na tappabbhāro na tadadhimutto na tadadhipateyyoti—Māmako taṇhāmamattaṁ pahāya diṭṭhimamattaṁ paṭinissajjitvā mamattāya na nameyya na onameyya, na tanninno assa na tappoṇo na tappabbhāro na tadadhimutto na tadadhipateyyoti—na mamattāya nametha māmako.na mamattāya nametha māmako.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Maraṇenapi taṁ pahīyati,“Maraṇenapi taṁ pahīyati,Yaṁ puriso mamidanti maññati;Yaṁ puriso mamidanti maññati;

Etampi viditvāna paṇḍito,Etampi viditvāna paṇḍito,Na mamattāya nametha māmako”ti.Na mamattāya nametha māmako”ti.<b>Supinena yathāpi saṅgataṁ,</b><b>Supinena yathāpi saṅgataṁ,</b>

<b>Paṭibuddho puriso na passati;</b><b>Paṭibuddho puriso na passati;</b><b>Evampi piyāyitaṁ janaṁ,</b><b>Evampi piyāyitaṁ janaṁ,</b><b>Petaṁ kālaṅkataṁ na passati.</b><b>Petaṁ kālaṅkataṁ na passati.</b>

<b>Supinena yathāpi saṅgatan</b>ti.<b>Supinena yathāpi saṅgatan</b>ti.Saṅgataṁ samāgataṁ samāhitaṁ sannipatitanti—Saṅgataṁ samāgataṁ samāhitaṁ sannipatitanti—supinena yathāpi saṅgataṁ.supinena yathāpi saṅgataṁ.

<b>Paṭibuddho puriso na passatī</b>ti yathā puriso supinagato candaṁ passati, sūriyaṁ passati, mahāsamuddaṁ passati, sineruṁ pabbatarājānaṁ passati, hatthiṁ passati, assaṁ passati, rathaṁ passati, pattiṁ passati, senābyūhaṁ passati, ārāmarāmaṇeyyakaṁ passati, vanarāmaṇeyyakaṁ … bhūmirāmaṇeyyakaṁ … pokkharaṇīrāmaṇeyyakaṁ passati;<b>Paṭibuddho puriso na passatī</b>ti yathā puriso supinagato candaṁ passati, sūriyaṁ passati, mahāsamuddaṁ passati, sineruṁ pabbatarājānaṁ passati, hatthiṁ passati, assaṁ passati, rathaṁ passati, pattiṁ passati, senābyūhaṁ passati, ārāmarāmaṇeyyakaṁ passati, vanarāmaṇeyyakaṁ … bhūmirāmaṇeyyakaṁ … pokkharaṇīrāmaṇeyyakaṁ passati;paṭibuddho na kiñci passatīti—paṭibuddho na kiñci passatīti—

paṭibuddho puriso na passati.paṭibuddho puriso na passati.<b>Evampi piyāyitaṁ janan</b>ti.<b>Evampi piyāyitaṁ janan</b>ti.<b>Evan</b>ti opammasampaṭipādanaṁ.<b>Evan</b>ti opammasampaṭipādanaṁ.

<b>Piyāyitaṁ janan</b>ti mamāyitaṁ janaṁ mātaraṁ vā pitaraṁ vā bhātaraṁ vā bhaginiṁ vā puttaṁ vā dhītaraṁ vā mittaṁ vā amaccaṁ vā ñātiṁ vā sālohitaṁ vāti—<b>Piyāyitaṁ janan</b>ti mamāyitaṁ janaṁ mātaraṁ vā pitaraṁ vā bhātaraṁ vā bhaginiṁ vā puttaṁ vā dhītaraṁ vā mittaṁ vā amaccaṁ vā ñātiṁ vā sālohitaṁ vāti—evampi piyāyitaṁ janaṁ.evampi piyāyitaṁ janaṁ.<b>Petaṁ kālaṅkataṁ na passatī</b>ti.<b>Petaṁ kālaṅkataṁ na passatī</b>ti.

<b>Peto</b> vuccati mato.<b>Peto</b> vuccati mato.Kālaṅkataṁ na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na paṭilabhatīti—Kālaṅkataṁ na passati na dakkhati nādhigacchati na vindati na paṭilabhatīti—petaṁ kālaṅkataṁ na passati.petaṁ kālaṅkataṁ na passati.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Supinena yathāpi saṅgataṁ,“Supinena yathāpi saṅgataṁ,Paṭibuddho puriso na passati;Paṭibuddho puriso na passati;

Evampi piyāyitaṁ janaṁ,Evampi piyāyitaṁ janaṁ,Petaṁ kālaṅkataṁ na passatī”ti.Petaṁ kālaṅkataṁ na passatī”ti.<b>Diṭṭhāpi sutāpi te janā,</b><b>Diṭṭhāpi sutāpi te janā,</b>

<b>Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati;</b><b>Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati;</b><b>Nāmaṁyevāvasissati</b><b>,</b><b>Nāmaṁyevāvasissati</b><b>,</b><b>Akkheyyaṁ petassa jantuno.</b><b>Akkheyyaṁ petassa jantuno.</b>

<b>Diṭṭhāpi sutāpi te janā</b>ti.<b>Diṭṭhāpi sutāpi te janā</b>ti.<b>Diṭṭhā</b>ti ye cakkhuviññāṇābhisambhūtā.<b>Diṭṭhā</b>ti ye cakkhuviññāṇābhisambhūtā.<b>Sutā</b>ti ye sotaviññāṇābhisambhūtā.<b>Sutā</b>ti ye sotaviññāṇābhisambhūtā.

<b>Te janā</b>ti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā cāti—<b>Te janā</b>ti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā cāti—diṭṭhāpi sutāpi te janā.diṭṭhāpi sutāpi te janā.<b>Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccatī</b>ti.<b>Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccatī</b>ti.

<b>Yesan</b>ti yesaṁ khattiyānaṁ brāhmaṇānaṁ vessānaṁ suddānaṁ gahaṭṭhānaṁ pabbajitānaṁ devānaṁ manussānaṁ.<b>Yesan</b>ti yesaṁ khattiyānaṁ brāhmaṇānaṁ vessānaṁ suddānaṁ gahaṭṭhānaṁ pabbajitānaṁ devānaṁ manussānaṁ.<b>Nāman</b>ti saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.<b>Nāman</b>ti saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.<b>Pavuccatī</b>ti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—<b>Pavuccatī</b>ti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—

yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati.yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati.<b>Nāmaṁyevāvasissati akkheyyan</b>ti.<b>Nāmaṁyevāvasissati akkheyyan</b>ti.Rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ pahīyati jahīyati vijahīyati antaradhāyati vippalujjati, nāmaṁyevāvasissati.Rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ pahīyati jahīyati vijahīyati antaradhāyati vippalujjati, nāmaṁyevāvasissati.

<b>Akkheyyan</b>ti.<b>Akkheyyan</b>ti.Akkhātuṁ kathetuṁ bhaṇituṁ dīpayituṁ voharitunti—Akkhātuṁ kathetuṁ bhaṇituṁ dīpayituṁ voharitunti—nāmaṁ evāvasissati akkheyyaṁ.nāmaṁ evāvasissati akkheyyaṁ.

<b>Petassa jantuno</b>ti.<b>Petassa jantuno</b>ti.<b>Petassā</b>ti matassa kālaṅkatassa.<b>Petassā</b>ti matassa kālaṅkatassa.<b>Jantuno</b>ti sattassa narassa mānavassa posassa puggalassa jīvassa jāgussa jantussa indagussa manujassāti—<b>Jantuno</b>ti sattassa narassa mānavassa posassa puggalassa jīvassa jāgussa jantussa indagussa manujassāti—

petassa jantuno.petassa jantuno.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Diṭṭhāpi sutāpi te janā,“Diṭṭhāpi sutāpi te janā,

Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati;Yesaṁ nāmamidaṁ pavuccati;Nāmaṁyevāvasissati,Nāmaṁyevāvasissati,Akkheyyaṁ petassa jantuno”ti.Akkheyyaṁ petassa jantuno”ti.

<b>Sokapparidevamaccharaṁ,</b><b>Sokapparidevamaccharaṁ,</b><b>Na pajahanti giddhā mamāyite;</b><b>Na pajahanti giddhā mamāyite;</b><b>Tasmā munayo pariggahaṁ,</b><b>Tasmā munayo pariggahaṁ,</b>

<b>Hitvā acariṁsu khemadassino.</b><b>Hitvā acariṁsu khemadassino.</b><b>Sokapparidevamaccharaṁ na pajahanti giddhā mamāyite</b>ti.<b>Sokapparidevamaccharaṁ na pajahanti giddhā mamāyite</b>ti.<b>Soko</b>ti ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko antoparisoko antodāho antoparidāho cetaso parijjhāyanā domanassaṁ sokasallaṁ.<b>Soko</b>ti ñātibyasanena vā phuṭṭhassa bhogabyasanena vā phuṭṭhassa rogabyasanena vā phuṭṭhassa sīlabyasanena vā phuṭṭhassa diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko antoparisoko antodāho antoparidāho cetaso parijjhāyanā domanassaṁ sokasallaṁ.

<b>Paridevo</b>ti ñātibyasanena vā phuṭṭhassa …pe…<b>Paridevo</b>ti ñātibyasanena vā phuṭṭhassa …pe…diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappāyanā lālappāyitattaṁ.diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa aññataraññatarena byasanena samannāgatassa aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā paridevanā ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappāyanā lālappāyitattaṁ.<b>Macchariyan</b>ti pañca macchariyāni—<b>Macchariyan</b>ti pañca macchariyāni—

āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.āvāsamacchariyaṁ, kulamacchariyaṁ, lābhamacchariyaṁ, vaṇṇamacchariyaṁ, dhammamacchariyaṁ.Yaṁ evarūpaṁ macchariyaṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—Yaṁ evarūpaṁ macchariyaṁ maccharāyanā maccharāyitattaṁ vevicchaṁ kadariyaṁ kaṭukañcukatā aggahitattaṁ cittassa—idaṁ vuccati macchariyaṁ.idaṁ vuccati macchariyaṁ.

Api ca khandhamacchariyampi macchariyaṁ, dhātumacchariyampi macchariyaṁ, āyatanamacchariyampi macchariyaṁ gāho—Api ca khandhamacchariyampi macchariyaṁ, dhātumacchariyampi macchariyaṁ, āyatanamacchariyampi macchariyaṁ gāho—idaṁ vuccati macchariyaṁ.idaṁ vuccati macchariyaṁ.Gedho vuccati taṇhā.Gedho vuccati taṇhā.

Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…

idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ diṭṭhimamattaṁ.idaṁ diṭṭhimamattaṁ.Mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi socanti, acchijjantepi socanti, acchinnepi socanti, mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi socanti, vipariṇāmantepi socanti, vipariṇatepi socanti, mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi paridevanti, acchijjantepi paridevanti, acchinnepi paridevanti.Mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi socanti, acchijjantepi socanti, acchinnepi socanti, mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi socanti, vipariṇāmantepi socanti, vipariṇatepi socanti, mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi paridevanti, acchijjantepi paridevanti, acchinnepi paridevanti.

Mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi paridevanti, vipariṇāmantepi paridevanti, vipariṇatepi paridevanti.Mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi paridevanti, vipariṇāmantepi paridevanti, vipariṇatepi paridevanti.Mamāyitaṁ vatthuṁ rakkhanti gopenti pariggaṇhanti mamāyanti maccharāyanti;Mamāyitaṁ vatthuṁ rakkhanti gopenti pariggaṇhanti mamāyanti maccharāyanti;mamāyitasmiṁ vatthusmiṁ sokaṁ na jahanti, paridevaṁ na jahanti, macchariyaṁ na jahanti, gedhaṁ na jahanti na pajahanti na vinodenti na byantiṁ karonti na anabhāvaṁ gamentīti—mamāyitasmiṁ vatthusmiṁ sokaṁ na jahanti, paridevaṁ na jahanti, macchariyaṁ na jahanti, gedhaṁ na jahanti na pajahanti na vinodenti na byantiṁ karonti na anabhāvaṁ gamentīti—

sokapparidevamaccharaṁ na pajahanti giddhā mamāyite.sokapparidevamaccharaṁ na pajahanti giddhā mamāyite.<b>Tasmā munayo pariggahaṁ, hitvā acariṁsu khemadassino</b>ti.<b>Tasmā munayo pariggahaṁ, hitvā acariṁsu khemadassino</b>ti.<b>Tasmā</b>ti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā etaṁ ādīnavaṁ sampassamānā mamattesūti—<b>Tasmā</b>ti tasmā taṅkāraṇā taṁhetu tappaccayā taṁnidānā etaṁ ādīnavaṁ sampassamānā mamattesūti—

tasmā.tasmā.<b>Munayo</b>ti <b>monaṁ</b> vuccati ñāṇaṁ.<b>Munayo</b>ti <b>monaṁ</b> vuccati ñāṇaṁ.Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

Tena ñāṇena samannāgatā munayo monappattā.Tena ñāṇena samannāgatā munayo monappattā.Tīṇi moneyyāni—Tīṇi moneyyāni—kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ …pe…kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ …pe…

saṅgajālamaticca so muni.saṅgajālamaticca so muni.<b>Pariggaho</b>ti dve pariggahā—<b>Pariggaho</b>ti dve pariggahā—taṇhāpariggaho ca diṭṭhipariggaho ca …pe…taṇhāpariggaho ca diṭṭhipariggaho ca …pe…

ayaṁ taṇhāpariggaho …pe…ayaṁ taṇhāpariggaho …pe…ayaṁ diṭṭhipariggaho.ayaṁ diṭṭhipariggaho.Munayo taṇhāpariggahaṁ pariccajitvā diṭṭhipariggahaṁ paṭinissajjitvā cajitvā pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvā acariṁsu vihariṁsu iriyiṁsu vattiṁsu pāliṁsu yapiṁsu yāpiṁsu.Munayo taṇhāpariggahaṁ pariccajitvā diṭṭhipariggahaṁ paṭinissajjitvā cajitvā pajahitvā vinodetvā byantiṁ karitvā anabhāvaṁ gametvā acariṁsu vihariṁsu iriyiṁsu vattiṁsu pāliṁsu yapiṁsu yāpiṁsu.

<b>Khemadassino</b>ti <b>khemaṁ</b> vuccati amataṁ nibbānaṁ.<b>Khemadassino</b>ti <b>khemaṁ</b> vuccati amataṁ nibbānaṁ.