巴利《小部》· 大义释第 29 阅读页 · MND6 · 6. Jarāsuttaniddesa · 2/5

asītivassikopi …asītivassikopi …navutivassikopi cavati marati antaradhāyati vippalujjatīti—navutivassikopi cavati marati antaradhāyati vippalujjatīti—oraṁ vassasatāpi miyyati.oraṁ vassasatāpi miyyati.

<b>Yo cepi aticca jīvatī</b>ti.<b>Yo cepi aticca jīvatī</b>ti.Yo vassasataṁ atikkamitvā jīvati so ekaṁ vā vassaṁ jīvati,Yo vassasataṁ atikkamitvā jīvati so ekaṁ vā vassaṁ jīvati,dve vā vassāni jīvati,dve vā vassāni jīvati,

tīṇi vā vassāni jīvati,tīṇi vā vassāni jīvati,cattāri vā vassāni jīvati,cattāri vā vassāni jīvati,pañca vā vassāni jīvati …pe…pañca vā vassāni jīvati …pe…

dasa vā vassāni jīvati,dasa vā vassāni jīvati,vīsati vā vassāni jīvati,vīsati vā vassāni jīvati,tiṁsaṁ vā vassāni jīvati, cattārīsaṁ vā vassāni jīvatīti—tiṁsaṁ vā vassāni jīvati, cattārīsaṁ vā vassāni jīvatīti—

yo cepi aticca jīvati.yo cepi aticca jīvati.<b>Atha kho so jarasāpi miyyatī</b>ti.<b>Atha kho so jarasāpi miyyatī</b>ti.Yadā jiṇṇo hoti vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto khaṇḍadanto palitakeso vilūnaṁ khalitasiro valinaṁ tilakāhatagatto vaṅko bhoggo daṇḍaparāyano, so jarāyapi cavati marati antaradhāyati vippalujjati, natthi maraṇamhā mokkho.Yadā jiṇṇo hoti vuddho mahallako addhagato vayoanuppatto khaṇḍadanto palitakeso vilūnaṁ khalitasiro valinaṁ tilakāhatagatto vaṅko bhoggo daṇḍaparāyano, so jarāyapi cavati marati antaradhāyati vippalujjati, natthi maraṇamhā mokkho.

“Phalānamiva pakkānaṁ,“Phalānamiva pakkānaṁ,pāto patanato bhayaṁ;pāto patanato bhayaṁ;Evaṁ jātāna maccānaṁ,Evaṁ jātāna maccānaṁ,

niccaṁ maraṇato bhayaṁ.niccaṁ maraṇato bhayaṁ.Yathāpi kumbhakārassa,Yathāpi kumbhakārassa,kataṁ mattikabhājanaṁ;kataṁ mattikabhājanaṁ;

Sabbaṁ bhedanapariyantaṁ,Sabbaṁ bhedanapariyantaṁ,evaṁ maccāna jīvitaṁ.evaṁ maccāna jīvitaṁ.Daharā ca mahantā ca,Daharā ca mahantā ca,

ye bālā ye ca paṇḍitā;ye bālā ye ca paṇḍitā;Sabbe maccuvasaṁ yanti,Sabbe maccuvasaṁ yanti,sabbe maccuparāyanā.sabbe maccuparāyanā.

Tesaṁ maccuparetānaṁ,Tesaṁ maccuparetānaṁ,gacchataṁ paralokato;gacchataṁ paralokato;Na pitā tāyate puttaṁ,Na pitā tāyate puttaṁ,

ñātī vā pana ñātake.ñātī vā pana ñātake.Pekkhataññeva ñātīnaṁ,Pekkhataññeva ñātīnaṁ,passa lālappataṁ puthu;passa lālappataṁ puthu;

Ekamekova maccānaṁ,Ekamekova maccānaṁ,govajjho viya niyyati;govajjho viya niyyati;Evamabbhāhato loko,Evamabbhāhato loko,

maccunā ca jarāya cā”ti.maccunā ca jarāya cā”ti.Atha kho so jarasāpi miyyati.Atha kho so jarasāpi miyyati.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Appaṁ vata jīvitaṁ idaṁ,“Appaṁ vata jīvitaṁ idaṁ,Oraṁ vassasatāpi miyyati;Oraṁ vassasatāpi miyyati;Yo cepi aticca jīvati,Yo cepi aticca jīvati,

Atha kho so jarasāpi miyyatī”ti.Atha kho so jarasāpi miyyatī”ti.<b>Socanti janā mamāyite,</b><b>Socanti janā mamāyite,</b><b>Na hi santi niccā pariggahā;</b><b>Na hi santi niccā pariggahā;</b>

<b>Vinābhāvaṁ santamevidaṁ,</b><b>Vinābhāvaṁ santamevidaṁ,</b><b>Iti disvā nāgāramāvase.</b><b>Iti disvā nāgāramāvase.</b><b>Socanti janā mamāyite</b>ti.<b>Socanti janā mamāyite</b>ti.

<b>Janā</b>ti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca.<b>Janā</b>ti khattiyā ca brāhmaṇā ca vessā ca suddā ca gahaṭṭhā ca pabbajitā ca devā ca manussā ca.<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—<b>Mamattā</b>ti dve mamattā—taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…taṇhāmamattañca diṭṭhimamattañca …pe…

idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ taṇhāmamattaṁ …pe…idaṁ diṭṭhimamattaṁ.idaṁ diṭṭhimamattaṁ.Mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi socanti, acchijjantepi socanti, acchinnepi socanti.Mamāyitaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi socanti, acchijjantepi socanti, acchinnepi socanti.

Mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi socanti, vipariṇāmantepi socanti, vipariṇatepi socanti kilamanti paridevanti urattāḷiṁ kandanti sammohaṁ āpajjantīti—Mamāyitaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi socanti, vipariṇāmantepi socanti, vipariṇatepi socanti kilamanti paridevanti urattāḷiṁ kandanti sammohaṁ āpajjantīti—socanti janā mamāyite.socanti janā mamāyite.<b>Na hi santi niccā pariggahā</b>ti.<b>Na hi santi niccā pariggahā</b>ti.

Dve pariggahā—Dve pariggahā—taṇhāpariggaho ca diṭṭhipariggaho ca …pe…taṇhāpariggaho ca diṭṭhipariggaho ca …pe…ayaṁ taṇhāpariggaho …pe…ayaṁ taṇhāpariggaho …pe…

ayaṁ diṭṭhipariggaho.ayaṁ diṭṭhipariggaho.Taṇhāpariggaho anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo vipariṇāmadhammo.Taṇhāpariggaho anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo vipariṇāmadhammo.Diṭṭhipariggahopi anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo vipariṇāmadhammo.Diṭṭhipariggahopi anicco saṅkhato paṭiccasamuppanno khayadhammo vayadhammo virāgadhammo nirodhadhammo vipariṇāmadhammo.

Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“passatha no tumhe, bhikkhave, taṁ pariggahaṁ yvāyaṁ pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva tiṭṭheyyā”ti?“passatha no tumhe, bhikkhave, taṁ pariggahaṁ yvāyaṁ pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva tiṭṭheyyā”ti?“No hetaṁ, bhante”.“No hetaṁ, bhante”.

“Sādhu, bhikkhave.“Sādhu, bhikkhave.Ahampi kho taṁ, bhikkhave, pariggahaṁ na samanupassāmi, yvāyaṁ pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva tiṭṭheyyā”ti.Ahampi kho taṁ, bhikkhave, pariggahaṁ na samanupassāmi, yvāyaṁ pariggaho nicco dhuvo sassato avipariṇāmadhammo sassatisamaṁ tatheva tiṭṭheyyā”ti.Pariggahā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā natthi na santi na saṁvijjanti na labbhantīti—Pariggahā niccā dhuvā sassatā avipariṇāmadhammā natthi na santi na saṁvijjanti na labbhantīti—

na hi santi niccā pariggahā.na hi santi niccā pariggahā.<b>Vinābhāvaṁ santamevidan</b>ti.<b>Vinābhāvaṁ santamevidan</b>ti.Nānābhāve vinābhāve aññathābhāve sante saṁvijjamāne upalabbhiyamāne.Nānābhāve vinābhāve aññathābhāve sante saṁvijjamāne upalabbhiyamāne.

Vuttañhetaṁ bhagavatā —Vuttañhetaṁ bhagavatā —“alaṁ, ānanda.“alaṁ, ānanda.Mā soci mā paridevi.Mā soci mā paridevi.

Nanu etaṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ—Nanu etaṁ, ānanda, mayā paṭikacceva akkhātaṁ—‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.‘sabbeheva piyehi manāpehi nānābhāvo vinābhāvo aññathābhāvo.Taṁ kutettha, ānanda, labbhā—Taṁ kutettha, ānanda, labbhā—

yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ taṁ vata mā palujjī’ti.yaṁ taṁ jātaṁ bhūtaṁ saṅkhataṁ palokadhammaṁ taṁ vata mā palujjī’ti.Netaṁ ṭhānaṁ vijjati.Netaṁ ṭhānaṁ vijjati.Purimānaṁ purimānaṁ khandhānaṁ dhātūnaṁ āyatanānaṁ vipariṇāmaññathābhāvā pacchimā pacchimā khandhā ca dhātuyo ca āyatanāni ca pavattantī”ti—Purimānaṁ purimānaṁ khandhānaṁ dhātūnaṁ āyatanānaṁ vipariṇāmaññathābhāvā pacchimā pacchimā khandhā ca dhātuyo ca āyatanāni ca pavattantī”ti—

vinābhāvaṁ santamevidaṁ.vinābhāvaṁ santamevidaṁ.<b>Iti disvā nāgāramāvase</b>ti.<b>Iti disvā nāgāramāvase</b>ti.<b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā metaṁ.<b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā metaṁ.

<b>Itī</b>ti iti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā mamattesūti—<b>Itī</b>ti iti disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā mamattesūti—iti disvā.iti disvā.<b>Nāgāramāvase</b>ti sabbaṁ gharāvāsapalibodhaṁ chinditvā puttadārapalibodhaṁ chinditvā ñātipalibodhaṁ chinditvā mittāmaccapalibodhaṁ chinditvā sannidhipalibodhaṁ chinditvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko careyya vihareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya yāpeyyāti—<b>Nāgāramāvase</b>ti sabbaṁ gharāvāsapalibodhaṁ chinditvā puttadārapalibodhaṁ chinditvā ñātipalibodhaṁ chinditvā mittāmaccapalibodhaṁ chinditvā sannidhipalibodhaṁ chinditvā kesamassuṁ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṁ pabbajitvā akiñcanabhāvaṁ upagantvā eko careyya vihareyya iriyeyya vatteyya pāleyya yapeyya yāpeyyāti—

iti disvā nāgāramāvase.iti disvā nāgāramāvase.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Socanti janā mamāyite,“Socanti janā mamāyite,

Na hi santi niccā pariggahā;Na hi santi niccā pariggahā;Vinābhāvaṁ santamevidaṁ,Vinābhāvaṁ santamevidaṁ,Iti disvā nāgāramāvase”ti.Iti disvā nāgāramāvase”ti.

<b>Maraṇenapi taṁ pahīyati,</b><b>Maraṇenapi taṁ pahīyati,</b><b>Yaṁ puriso mamidanti maññati;</b><b>Yaṁ puriso mamidanti maññati;</b><b>Etampi viditvāna paṇḍito,</b><b>Etampi viditvāna paṇḍito,</b>

<b>Na mamattāya nametha māmako.</b><b>Na mamattāya nametha māmako.</b><b>Maraṇenapi taṁ pahīyatī</b>ti.<b>Maraṇenapi taṁ pahīyatī</b>ti.<b>Maraṇan</b>ti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccumaraṇaṁ kālaṅkiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo.<b>Maraṇan</b>ti yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccumaraṇaṁ kālaṅkiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo.

<b>Tan</b>ti rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ.<b>Tan</b>ti rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ.<b>Pahīyatī</b>ti pahīyati jahīyati vijahīyati antaradhāyati vippalujjati.<b>Pahīyatī</b>ti pahīyati jahīyati vijahīyati antaradhāyati vippalujjati.Bhāsitampi hetaṁ—Bhāsitampi hetaṁ—

“Pubbeva maccaṁ vijahanti bhogā,“Pubbeva maccaṁ vijahanti bhogā,Maccova ne pubbataraṁ jahāti;Maccova ne pubbataraṁ jahāti;Asassatā bhogino kāmakāmī,Asassatā bhogino kāmakāmī,

Tasmā na socāmahaṁ sokakāle.Tasmā na socāmahaṁ sokakāle.Udeti āpūrati veti cando,Udeti āpūrati veti cando,Atthaṁ tapetvāna paleti sūriyo;Atthaṁ tapetvāna paleti sūriyo;

Viditā mayā sattuka lokadhammā,Viditā mayā sattuka lokadhammā,Tasmā na socāmahaṁ sokakāle”ti.Tasmā na socāmahaṁ sokakāle”ti.<b>Maraṇenapi taṁ pahīyati.</b><b>Maraṇenapi taṁ pahīyati.</b>

<b>Yaṁ puriso mamidanti maññatī</b>ti.<b>Yaṁ puriso mamidanti maññatī</b>ti.<b>Yan</b>ti rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ.<b>Yan</b>ti rūpagataṁ vedanāgataṁ saññāgataṁ saṅkhāragataṁ viññāṇagataṁ.<b>Puriso</b>ti saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.<b>Puriso</b>ti saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpo.

<b>Mamidanti maññatī</b>ti taṇhāmaññanāya maññati, diṭṭhimaññanāya maññati, mānamaññanāya maññati, kilesamaññanāya maññati, duccaritamaññanāya maññati, payogamaññanāya maññati, vipākamaññanāya maññatīti—<b>Mamidanti maññatī</b>ti taṇhāmaññanāya maññati, diṭṭhimaññanāya maññati, mānamaññanāya maññati, kilesamaññanāya maññati, duccaritamaññanāya maññati, payogamaññanāya maññati, vipākamaññanāya maññatīti—yaṁ puriso mamidanti maññati.yaṁ puriso mamidanti maññati.<b>Etampi viditvāna paṇḍito</b>ti.<b>Etampi viditvāna paṇḍito</b>ti.

Etaṁ ādīnavaṁ ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā mamattesūti, etampi viditvā paṇḍito dhīro paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—Etaṁ ādīnavaṁ ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā mamattesūti, etampi viditvā paṇḍito dhīro paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—etampi viditvāna paṇḍito.etampi viditvāna paṇḍito.<b>Na mamattāya nametha māmako</b>ti.<b>Na mamattāya nametha māmako</b>ti.