上座部《人施设论》（巴利原文）第 11 阅读页 · PP2.1 · 1. Ekakapuggalapaññatti · 1/2

PuggalapaññattiPuggalapaññattiNiddesaNiddesa1. Ekakapuggalapaññatti1. Ekakapuggalapaññatti

Katamo ca puggalo samayavimutto?Katamo ca puggalo samayavimutto?Idhekacco puggalo kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—Idhekacco puggalo kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—ayaṁ vuccati puggalo “samayavimutto”.ayaṁ vuccati puggalo “samayavimutto”.

Katamo ca puggalo asamayavimutto?Katamo ca puggalo asamayavimutto?Idhekacco puggalo na heva kho kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—Idhekacco puggalo na heva kho kālena kālaṁ samayena samayaṁ aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati, paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—ayaṁ vuccati puggalo “asamayavimutto”.ayaṁ vuccati puggalo “asamayavimutto”.

Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe asamayavimuttā.Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe asamayavimuttā.Katamo ca puggalo kuppadhammo?Katamo ca puggalo kuppadhammo?Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.

So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—

ayaṁ vuccati puggalo “kuppadhammo”.ayaṁ vuccati puggalo “kuppadhammo”.Katamo ca puggalo akuppadhammo?Katamo ca puggalo akuppadhammo?Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.

So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ tassa puggalassa pamādamāgamma tā samāpattiyo kuppeyyuṁ—

ayaṁ vuccati puggalo “akuppadhammo”.ayaṁ vuccati puggalo “akuppadhammo”.Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe akuppadhammā.Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe akuppadhammā.Katamo ca puggalo parihānadhammo?Katamo ca puggalo parihānadhammo?

Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—Ṭhānaṁ kho panetaṁ vijjati, yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—ayaṁ vuccati puggalo “parihānadhammo”.ayaṁ vuccati puggalo “parihānadhammo”.Katamo ca puggalo aparihānadhammo?Katamo ca puggalo aparihānadhammo?

Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;So ca kho nikāmalābhī hoti akicchalābhī akasiralābhī;yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.

Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—Aṭṭhānametaṁ anavakāso yaṁ so puggalo pamādamāgamma tāhi samāpattīhi parihāyeyya—ayaṁ vuccati puggalo “aparihānadhammo”.ayaṁ vuccati puggalo “aparihānadhammo”.Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe aparihānadhammā.Sabbepi ariyapuggalā ariye vimokkhe aparihānadhammā.

Katamo ca puggalo cetanābhabbo?Katamo ca puggalo cetanābhabbo?Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;

na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.Sace anusañceteti, na parihāyati tāhi samāpattīhi.Sace anusañceteti, na parihāyati tāhi samāpattīhi.Sace na anusañceteti, parihāyati tāhi samāpattīhi—Sace na anusañceteti, parihāyati tāhi samāpattīhi—

ayaṁ vuccati puggalo “cetanābhabbo”.ayaṁ vuccati puggalo “cetanābhabbo”.Katamo ca puggalo anurakkhaṇābhabbo?Katamo ca puggalo anurakkhaṇābhabbo?Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.Idhekacco puggalo lābhī hoti rūpasahagatānaṁ vā arūpasahagatānaṁ vā samāpattīnaṁ.

So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;So ca kho na nikāmalābhī hoti na akicchalābhī na akasiralābhī;na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.na yatthicchakaṁ yadicchakaṁ yāvaticchakaṁ samāpajjatipi vuṭṭhātipi.Sace anurakkhati, na parihāyati tāhi samāpattīhi.Sace anurakkhati, na parihāyati tāhi samāpattīhi.

Sace na anurakkhati, parihāyati tāhi samāpattīhi—Sace na anurakkhati, parihāyati tāhi samāpattīhi—ayaṁ vuccati puggalo “anurakkhaṇābhabbo”.ayaṁ vuccati puggalo “anurakkhaṇābhabbo”.Katamo ca puggalo puthujjano?Katamo ca puggalo puthujjano?

Yassa puggalassa tīṇi saṁyojanāni appahīnāni;Yassa puggalassa tīṇi saṁyojanāni appahīnāni;na ca tesaṁ dhammānaṁ pahānāya paṭipanno—na ca tesaṁ dhammānaṁ pahānāya paṭipanno—ayaṁ vuccati puggalo “puthujjano”.ayaṁ vuccati puggalo “puthujjano”.

Katamo ca puggalo gotrabhū?Katamo ca puggalo gotrabhū?Yesaṁ dhammānaṁ samanantarā ariyadhammassa avakkanti hoti tehi dhammehi samannāgato—Yesaṁ dhammānaṁ samanantarā ariyadhammassa avakkanti hoti tehi dhammehi samannāgato—ayaṁ vuccati puggalo “gotrabhū”.ayaṁ vuccati puggalo “gotrabhū”.

Katamo ca puggalo bhayūparato?Katamo ca puggalo bhayūparato?Satta sekkhā bhayūparatā, ye ca puthujjanā sīlavanto.Satta sekkhā bhayūparatā, ye ca puthujjanā sīlavanto.Arahā abhayūparato.Arahā abhayūparato.

Katamo ca puggalo abhabbāgamano?Katamo ca puggalo abhabbāgamano?Ye te puggalā kammāvaraṇena samannāgatā, kilesāvaraṇena samannāgatā, vipākāvaraṇena samannāgatā, assaddhā acchandikā duppaññā eḷā, abhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—Ye te puggalā kammāvaraṇena samannāgatā, kilesāvaraṇena samannāgatā, vipākāvaraṇena samannāgatā, assaddhā acchandikā duppaññā eḷā, abhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—ime vuccanti puggalā “abhabbāgamanā”.ime vuccanti puggalā “abhabbāgamanā”.

Katamo ca puggalo bhabbāgamano?Katamo ca puggalo bhabbāgamano?Ye te puggalā na kammāvaraṇena samannāgatā, na kilesāvaraṇena samannāgatā, na vipākāvaraṇena samannāgatā, saddhā chandikā paññavanto aneḷā, bhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—Ye te puggalā na kammāvaraṇena samannāgatā, na kilesāvaraṇena samannāgatā, na vipākāvaraṇena samannāgatā, saddhā chandikā paññavanto aneḷā, bhabbā niyāmaṁ okkamituṁ kusalesu dhammesu sammattaṁ—ime vuccanti puggalā “bhabbāgamanā”.ime vuccanti puggalā “bhabbāgamanā”.

Katamo ca puggalo niyato?Katamo ca puggalo niyato?Pañca puggalā ānantarikā, ye ca micchādiṭṭhikā niyatā, aṭṭha ca ariyapuggalā niyatā.Pañca puggalā ānantarikā, ye ca micchādiṭṭhikā niyatā, aṭṭha ca ariyapuggalā niyatā.Avasesā puggalā aniyatā.Avasesā puggalā aniyatā.

Katamo ca puggalo paṭipannako?Katamo ca puggalo paṭipannako?Cattāro maggasamaṅgino puggalā paṭipannakā, cattāro phalasamaṅgino puggalā phale ṭhitā.Cattāro maggasamaṅgino puggalā paṭipannakā, cattāro phalasamaṅgino puggalā phale ṭhitā.Katamo ca puggalo samasīsī?Katamo ca puggalo samasīsī?

Yassa puggalassa apubbaṁ acarimaṁ āsavapariyādānañca hoti jīvitapariyādānañca—Yassa puggalassa apubbaṁ acarimaṁ āsavapariyādānañca hoti jīvitapariyādānañca—ayaṁ vuccati puggalo “samasīsī”.ayaṁ vuccati puggalo “samasīsī”.Katamo ca puggalo ṭhitakappī?Katamo ca puggalo ṭhitakappī?

Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya yāvāyaṁ puggalo na sotāpattiphalaṁ sacchikaroti.Ayañca puggalo sotāpattiphalasacchikiriyāya paṭipanno assa, kappassa ca uḍḍayhanavelā assa, neva tāva kappo uḍḍayheyya yāvāyaṁ puggalo na sotāpattiphalaṁ sacchikaroti.Ayaṁ vuccati puggalo “ṭhitakappī”.Ayaṁ vuccati puggalo “ṭhitakappī”.Sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino.Sabbepi maggasamaṅgino puggalā ṭhitakappino.

Katamo ca puggalo ariyo?Katamo ca puggalo ariyo?Aṭṭha ariyapuggalā ariyā.Aṭṭha ariyapuggalā ariyā.Avasesā puggalā anariyā.Avasesā puggalā anariyā.

Katamo ca puggalo sekkho?Katamo ca puggalo sekkho?Cattāro maggasamaṅgino tayo phalasamaṅgino puggalā “sekkhā”.Cattāro maggasamaṅgino tayo phalasamaṅgino puggalā “sekkhā”.Arahā asekkho.Arahā asekkho.

Avasesā puggalā nevasekkhanāsekkhā.Avasesā puggalā nevasekkhanāsekkhā.Katamo ca puggalo tevijjo?Katamo ca puggalo tevijjo?Tīhi vijjāhi samannāgato puggalo “tevijjo”.Tīhi vijjāhi samannāgato puggalo “tevijjo”.

Katamo ca puggalo chaḷabhiñño?Katamo ca puggalo chaḷabhiñño?Chahi abhiññāhi samannāgato puggalo “chaḷabhiñño”.Chahi abhiññāhi samannāgato puggalo “chaḷabhiñño”.Katamo ca puggalo sammāsambuddho?Katamo ca puggalo sammāsambuddho?

Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇāti, balesu ca vasībhāvaṁ—tattha ca sabbaññutaṁ pāpuṇāti, balesu ca vasībhāvaṁ—ayaṁ vuccati puggalo “sammāsambuddho”.ayaṁ vuccati puggalo “sammāsambuddho”.

Katamo ca puggalo paccekasambuddho?Katamo ca puggalo paccekasambuddho?Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;Idhekacco puggalo pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhati;na ca tattha sabbaññutaṁ pāpuṇāti, na ca balesu vasībhāvaṁ—na ca tattha sabbaññutaṁ pāpuṇāti, na ca balesu vasībhāvaṁ—

ayaṁ vuccati puggalo “paccekasambuddho”.ayaṁ vuccati puggalo “paccekasambuddho”.Katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto?Katamo ca puggalo ubhatobhāgavimutto?Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;

paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti—ayaṁ vuccati puggalo “ubhatobhāgavimutto”.ayaṁ vuccati puggalo “ubhatobhāgavimutto”.Katamo ca puggalo paññāvimutto?Katamo ca puggalo paññāvimutto?

Idhekacco puggalo na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;Idhekacco puggalo na heva kho aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.paññāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti.Ayaṁ vuccati puggalo “paññāvimutto”.Ayaṁ vuccati puggalo “paññāvimutto”.

Katamo ca puggalo kāyasakkhī?Katamo ca puggalo kāyasakkhī?Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;Idhekacco puggalo aṭṭha vimokkhe kāyena phusitvā viharati;paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti.paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti.

Ayaṁ vuccati puggalo “kāyasakkhī”.Ayaṁ vuccati puggalo “kāyasakkhī”.Katamo ca puggalo diṭṭhippatto?Katamo ca puggalo diṭṭhippatto?Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.

Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti—ayaṁ vuccati puggalo “diṭṭhippatto”.ayaṁ vuccati puggalo “diṭṭhippatto”.

Katamo ca puggalo saddhāvimutto?Katamo ca puggalo saddhāvimutto?Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.Idhekacco puggalo “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhasamudayo”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodho”ti yathābhūtaṁ pajānāti, “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti.Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.Tathāgatappaveditā cassa dhammā paññāya vodiṭṭhā honti vocaritā.

Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, no ca kho yathā diṭṭhippattassa—Paññāya cassa disvā ekacce āsavā parikkhīṇā honti, no ca kho yathā diṭṭhippattassa—ayaṁ vuccati puggalo “saddhāvimutto”.ayaṁ vuccati puggalo “saddhāvimutto”.Katamo ca puggalo dhammānusārī?Katamo ca puggalo dhammānusārī?