巴利《小部》· 无碍解道第 17 阅读页 · PS1.1 · 1.1. Ñāṇakathā · 16/40

yathābhūtañāṇadassanena sammohābhinivesassa …yathābhūtañāṇadassanena sammohābhinivesassa …ādīnavānupassanāya ālayābhinivesassa …ādīnavānupassanāya ālayābhinivesassa …paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhāya …paṭisaṅkhānupassanāya appaṭisaṅkhāya …

vivaṭṭanānupassanāya saññogābhinivesassa.vivaṭṭanānupassanāya saññogābhinivesassa.Sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhānaṁ kilesānaṁ …Sotāpattimaggena diṭṭhekaṭṭhānaṁ kilesānaṁ …sakadāgāmimaggena oḷārikānaṁ kilesānaṁ …sakadāgāmimaggena oḷārikānaṁ kilesānaṁ …

anāgāmimaggena anusahagatānaṁ kilesānaṁ …anāgāmimaggena anusahagatānaṁ kilesānaṁ …arahattamaggena sabbakilesānaṁ pahānaṁ sīlaṁ, veramaṇī sīlaṁ, cetanā sīlaṁ, saṁvaro sīlaṁ, avītikkamo sīlaṁ.arahattamaggena sabbakilesānaṁ pahānaṁ sīlaṁ, veramaṇī sīlaṁ, cetanā sīlaṁ, saṁvaro sīlaṁ, avītikkamo sīlaṁ.Evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṁvattanti, pāmojjāya saṁvattanti, pītiyā saṁvattanti, passaddhiyā saṁvattanti, somanassāya saṁvattanti, āsevanāya saṁvattanti, bhāvanāya saṁvattanti, bahulīkammāya saṁvattanti, alaṅkārāya saṁvattanti, parikkhārāya saṁvattanti, parivārāya saṁvattanti, pāripūriyā saṁvattanti, ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.Evarūpāni sīlāni cittassa avippaṭisārāya saṁvattanti, pāmojjāya saṁvattanti, pītiyā saṁvattanti, passaddhiyā saṁvattanti, somanassāya saṁvattanti, āsevanāya saṁvattanti, bhāvanāya saṁvattanti, bahulīkammāya saṁvattanti, alaṅkārāya saṁvattanti, parikkhārāya saṁvattanti, parivārāya saṁvattanti, pāripūriyā saṁvattanti, ekantanibbidāya virāgāya nirodhāya upasamāya abhiññāya sambodhāya nibbānāya saṁvattanti.

Evarūpānaṁ sīlānaṁ saṁvarapārisuddhi adhisīlaṁ.Evarūpānaṁ sīlānaṁ saṁvarapārisuddhi adhisīlaṁ.Saṁvarapārisuddhiyā ṭhitaṁ cittaṁ avikkhepaṁ gacchati, avikkhepapārisuddhi adhicittaṁ.Saṁvarapārisuddhiyā ṭhitaṁ cittaṁ avikkhepaṁ gacchati, avikkhepapārisuddhi adhicittaṁ.Saṁvarapārisuddhiṁ sammā passati, avikkhepapārisuddhiṁ sammā passati.Saṁvarapārisuddhiṁ sammā passati, avikkhepapārisuddhiṁ sammā passati.

Dassanapārisuddhi adhipaññā.Dassanapārisuddhi adhipaññā.Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.Yo tattha saṁvaraṭṭho, ayaṁ adhisīlasikkhā.Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.Yo tattha avikkhepaṭṭho, ayaṁ adhicittasikkhā.

Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.Yo tattha dassanaṭṭho, ayaṁ adhipaññāsikkhā.Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati, jānanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkhati, saddhāya adhimuccanto sikkhati, vīriyaṁ paggaṇhanto sikkhati, satiṁ upaṭṭhapento sikkhati, cittaṁ samādahanto sikkhati, paññāya pajānanto sikkhati, abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkhati, pariññeyyaṁ parijānanto sikkhati pahātabbaṁ pajahanto sikkhati, sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, bhāvetabbaṁ bhāvento sikkhati.Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkhati, jānanto sikkhati, passanto sikkhati, paccavekkhanto sikkhati, cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkhati, saddhāya adhimuccanto sikkhati, vīriyaṁ paggaṇhanto sikkhati, satiṁ upaṭṭhapento sikkhati, cittaṁ samādahanto sikkhati, paññāya pajānanto sikkhati, abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkhati, pariññeyyaṁ parijānanto sikkhati pahātabbaṁ pajahanto sikkhati, sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkhati, bhāvetabbaṁ bhāvento sikkhati.

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—“sutvāna saṁvare paññā sīlamaye ñāṇaṁ”.“sutvāna saṁvare paññā sīlamaye ñāṇaṁ”.

Sīlamayañāṇaniddeso dutiyo.Sīlamayañāṇaniddeso dutiyo.

1.1.3. Samādhibhāvanāmayañāṇaniddesa1.1.3. Samādhibhāvanāmayañāṇaniddesa

Kathaṁ saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ?Kathaṁ saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ?Eko samādhi—Eko samādhi—cittassa ekaggatā.cittassa ekaggatā.

Dve samādhī—Dve samādhī—lokiyo samādhi, lokuttaro samādhi.lokiyo samādhi, lokuttaro samādhi.Tayo samādhī—Tayo samādhī—

savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.savitakkasavicāro samādhi, avitakkavicāramatto samādhi, avitakkaavicāro samādhi.Cattāro samādhī—Cattāro samādhī—hānabhāgiyo samādhi, ṭhitibhāgiyo samādhi, visesabhāgiyo samādhi, nibbedhabhāgiyo samādhi.hānabhāgiyo samādhi, ṭhitibhāgiyo samādhi, visesabhāgiyo samādhi, nibbedhabhāgiyo samādhi.

Pañca samādhī—Pañca samādhī—pītipharaṇatā, sukhapharaṇatā, cetopharaṇatā, ālokapharaṇatā, paccavekkhaṇānimittaṁ.pītipharaṇatā, sukhapharaṇatā, cetopharaṇatā, ālokapharaṇatā, paccavekkhaṇānimittaṁ.Cha samādhī—Cha samādhī—

buddhānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, dhammānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, saṅghānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, sīlānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, cāgānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, devatānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.buddhānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, dhammānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, saṅghānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, sīlānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, cāgānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, devatānussativasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.Satta samādhī—Satta samādhī—samādhikusalatā, samādhissa samāpattikusalatā, samādhissa ṭhitikusalatā, samādhissa vuṭṭhānakusalatā, samādhissa kallatākusalatā, samādhissa gocarakusalatā, samādhissa abhinīhārakusalatā.samādhikusalatā, samādhissa samāpattikusalatā, samādhissa ṭhitikusalatā, samādhissa vuṭṭhānakusalatā, samādhissa kallatākusalatā, samādhissa gocarakusalatā, samādhissa abhinīhārakusalatā.

Aṭṭha samādhī—Aṭṭha samādhī—pathavīkasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, āpokasiṇavasena …pe…pathavīkasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, āpokasiṇavasena …pe…tejokasiṇavasena …tejokasiṇavasena …

vāyokasiṇavasena …vāyokasiṇavasena …nīlakasiṇavasena …nīlakasiṇavasena …pītakasiṇavasena …pītakasiṇavasena …

lohitakasiṇavasena …lohitakasiṇavasena …odātakasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.odātakasiṇavasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.Nava samādhī—Nava samādhī—

rūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;rūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;arūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;arūpāvacaro samādhi atthi hīno, atthi majjho, atthi paṇīto;suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.suññato samādhi, animitto samādhi, appaṇihito samādhi.

Dasa samādhī—Dasa samādhī—uddhumātakasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, vinīlakasaññāvasena …uddhumātakasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi, vinīlakasaññāvasena …vipubbakasaññāvasena …vipubbakasaññāvasena …

vicchiddakasaññāvasena …vicchiddakasaññāvasena …vikkhāyitakasaññāvasena …vikkhāyitakasaññāvasena …vikkhittakasaññāvasena …vikkhittakasaññāvasena …

hatavikkhittakasaññāvasena …hatavikkhittakasaññāvasena …lohitakasaññāvasena …lohitakasaññāvasena …puḷavakasaññāvasena …puḷavakasaññāvasena …

aṭṭhikasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.aṭṭhikasaññāvasena cittassa ekaggatā avikkhepo samādhi.Ime pañcapaññāsa samādhī.Ime pañcapaññāsa samādhī.Api ca pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā—Api ca pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā—

pariggahaṭṭhena samādhi, parivāraṭṭhena samādhi, paripūraṭṭhena samādhi, ekaggaṭṭhena samādhi, avikkhepaṭṭhena samādhi, avisāraṭṭhena samādhi, anāvilaṭṭhena samādhi, aniñjanaṭṭhena samādhi, vimuttaṭṭhena samādhi, ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitattā samādhi, samaṁ esatīti samādhi, visamaṁ nesatīti samādhi, samaṁ esitattā samādhi, visamaṁ nesitattā samādhi, samaṁ ādiyatīti samādhi, visamaṁ nādiyatīti samādhi, samaṁ ādinnattā samādhi, visamaṁ anādinnattā samādhi, samaṁ paṭipajjatīti samādhi, visamaṁ nappaṭipajjatīti samādhi, samaṁ paṭipannattā samādhi, visamaṁ nappaṭipannattā samādhi, samaṁ jhāyatīti samādhi, visamaṁ jhāpetīti samādhi, samaṁ jhātattā samādhi, visamaṁ jhāpitattā samādhi, samo ca hito ca sukho cāti samādhi.pariggahaṭṭhena samādhi, parivāraṭṭhena samādhi, paripūraṭṭhena samādhi, ekaggaṭṭhena samādhi, avikkhepaṭṭhena samādhi, avisāraṭṭhena samādhi, anāvilaṭṭhena samādhi, aniñjanaṭṭhena samādhi, vimuttaṭṭhena samādhi, ekattupaṭṭhānavasena cittassa ṭhitattā samādhi, samaṁ esatīti samādhi, visamaṁ nesatīti samādhi, samaṁ esitattā samādhi, visamaṁ nesitattā samādhi, samaṁ ādiyatīti samādhi, visamaṁ nādiyatīti samādhi, samaṁ ādinnattā samādhi, visamaṁ anādinnattā samādhi, samaṁ paṭipajjatīti samādhi, visamaṁ nappaṭipajjatīti samādhi, samaṁ paṭipannattā samādhi, visamaṁ nappaṭipannattā samādhi, samaṁ jhāyatīti samādhi, visamaṁ jhāpetīti samādhi, samaṁ jhātattā samādhi, visamaṁ jhāpitattā samādhi, samo ca hito ca sukho cāti samādhi.

Ime pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā.Ime pañcavīsati samādhissa samādhiṭṭhā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—

“saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ”.“saṁvaritvā samādahane paññā samādhibhāvanāmaye ñāṇaṁ”.Samādhibhāvanāmayañāṇaniddeso tatiyo.Samādhibhāvanāmayañāṇaniddeso tatiyo.

1.1.4. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesa1.1.4. Dhammaṭṭhitiñāṇaniddesa

Kathaṁ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ?Kathaṁ paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ?Avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.Avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.

Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Atītampi addhānaṁ …Atītampi addhānaṁ …

anāgatampi addhānaṁ avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.anāgatampi addhānaṁ avijjā saṅkhārānaṁ uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.Imehi navahākārehi avijjā paccayo, saṅkhārā paccayasamuppannā.Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—

paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Saṅkhārā viññāṇassa …pe…Saṅkhārā viññāṇassa …pe…viññāṇaṁ nāmarūpassa …viññāṇaṁ nāmarūpassa …

nāmarūpaṁ saḷāyatanassa …nāmarūpaṁ saḷāyatanassa …saḷāyatanaṁ phassassa …saḷāyatanaṁ phassassa …phasso vedanāya …phasso vedanāya …

vedanā taṇhāya …vedanā taṇhāya …taṇhā upādānassa …taṇhā upādānassa …upādānaṁ bhavassa …upādānaṁ bhavassa …

bhavo jātiyā …bhavo jātiyā …jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.

Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Atītampi addhānaṁ …Atītampi addhānaṁ …

anāgatampi addhānaṁ jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.anāgatampi addhānaṁ jāti jarāmaraṇassa uppādaṭṭhiti ca pavattaṭṭhiti ca nimittaṭṭhiti ca āyūhanaṭṭhiti ca saññogaṭṭhiti ca palibodhaṭṭhiti ca samudayaṭṭhiti ca hetuṭṭhiti ca paccayaṭṭhiti ca.Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.Imehi navahākārehi jāti paccayo, jarāmaraṇaṁ paccayasamuppannaṁ.Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—Ubhopete dhammā paccayasamuppannāti—

paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.Avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—

paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Atītampi addhānaṁ …Atītampi addhānaṁ …anāgatampi addhānaṁ avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.anāgatampi addhānaṁ avijjā hetu, saṅkhārā hetusamuppannā.

Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Saṅkhārā hetu, viññāṇaṁ hetusamuppannaṁ …pe…Saṅkhārā hetu, viññāṇaṁ hetusamuppannaṁ …pe…

viññāṇaṁ hetu, nāmarūpaṁ hetusamuppannaṁ …viññāṇaṁ hetu, nāmarūpaṁ hetusamuppannaṁ …nāmarūpaṁ hetu, saḷāyatanaṁ hetusamuppannaṁ …nāmarūpaṁ hetu, saḷāyatanaṁ hetusamuppannaṁ …saḷāyatanaṁ hetu, phasso hetusamuppanno …saḷāyatanaṁ hetu, phasso hetusamuppanno …

phasso hetu, vedanā hetusamuppannā …phasso hetu, vedanā hetusamuppannā …vedanā hetu, taṇhā hetusamuppannā …vedanā hetu, taṇhā hetusamuppannā …taṇhā hetu, upādānaṁ hetusamuppannaṁ …taṇhā hetu, upādānaṁ hetusamuppannaṁ …

upādānaṁ hetu, bhavo hetusamuppanno …upādānaṁ hetu, bhavo hetusamuppanno …bhavo hetu, jāti hetusamuppannā …bhavo hetu, jāti hetusamuppannā …jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.

Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.Atītampi addhānaṁ …Atītampi addhānaṁ …

anāgatampi addhānaṁ jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.anāgatampi addhānaṁ jāti hetu, jarāmaraṇaṁ hetusamuppannaṁ.Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—Ubhopete dhammā hetusamuppannāti—paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.paccayapariggahe paññā dhammaṭṭhitiñāṇaṁ.

Avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā.Avijjā paṭiccā, saṅkhārā paṭiccasamuppannā.