巴利《小部》· 无碍解道第 14 阅读页 · PS1.1 · 1.1. Ñāṇakathā · 13/40

hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.

Avitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Avitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—

nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.Dutiyassa jhānassa lābhiṁ vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Dutiyassa jhānassa lābhiṁ vitakkasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.

Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.Upekkhāsukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Upekkhāsukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—

visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.

Tatiyassa jhānassa lābhiṁ pītisukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Tatiyassa jhānassa lābhiṁ pītisukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—

ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.Adukkhamasukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Adukkhamasukhasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.

Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.Catutthassa jhānassa lābhiṁ upekkhāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Catutthassa jhānassa lābhiṁ upekkhāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—

hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.

Ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—

nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.Ākāsānañcāyatanassa lābhiṁ rūpasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Ākāsānañcāyatanassa lābhiṁ rūpasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.

Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.Viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—

visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.

Viññāṇañcāyatanassa lābhiṁ ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Viññāṇañcāyatanassa lābhiṁ ākāsānañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—

ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.Ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Ākiñcaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.

Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.Ākiñcaññāyatanassa lābhiṁ viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Ākiñcaññāyatanassa lābhiṁ viññāṇañcāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—

hānabhāgiyo dhammo.hānabhāgiyo dhammo.Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—Tadanudhammatā sati santiṭṭhati—ṭhitibhāgiyo dhammo.ṭhitibhāgiyo dhammo.

Nevasaññānāsaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—Nevasaññānāsaññāyatanasahagatā saññāmanasikārā samudācaranti—visesabhāgiyo dhammo.visesabhāgiyo dhammo.Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—Nibbidāsahagatā saññāmanasikārā samudācaranti virāgūpasaṁhitā—

nibbedhabhāgiyo dhammo.nibbedhabhāgiyo dhammo.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—

“ime dhammā hānabhāgiyā, ime dhammā ṭhitibhāgiyā, ime dhammā visesabhāgiyā, ime dhammā nibbedhabhāgiyāti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ”.“ime dhammā hānabhāgiyā, ime dhammā ṭhitibhāgiyā, ime dhammā visesabhāgiyā, ime dhammā nibbedhabhāgiyāti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ”.Kathaṁ “sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ?Kathaṁ “sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ?“Rūpaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena, anattā asārakaṭṭhenā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.“Rūpaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena, anattā asārakaṭṭhenā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.

“Vedanā …“Vedanā …saññā …saññā …saṅkhārā …saṅkhārā …

viññāṇaṁ …viññāṇaṁ …cakkhu …pe…cakkhu …pe…jarāmaraṇaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena, anattā asārakaṭṭhenā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.jarāmaraṇaṁ aniccaṁ khayaṭṭhena, dukkhaṁ bhayaṭṭhena, anattā asārakaṭṭhenā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.

Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—“sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.“sabbe saṅkhārā aniccā, sabbe saṅkhārā dukkhā, sabbe dhammā anattā”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.

Kathaṁ “idaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ?Kathaṁ “idaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ?Tattha katamaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ?Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ;Jātipi dukkhā, jarāpi dukkhā, maraṇampi dukkhaṁ, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsāpi dukkhā, appiyehi sampayogo dukkho, piyehi vippayogo dukkho, yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ;

saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.Tattha katamā jāti?Tattha katamā jāti?Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṁ pātubhāvo āyatanānaṁ paṭilābho—Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jāti sañjāti okkanti abhinibbatti khandhānaṁ pātubhāvo āyatanānaṁ paṭilābho—

ayaṁ vuccati jāti.ayaṁ vuccati jāti.Tattha katamā jarā yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—Tattha katamā jarā yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhi tamhi sattanikāye jarā jīraṇatā khaṇḍiccaṁ pāliccaṁ valittacatā āyuno saṁhāni indriyānaṁ paripāko—ayaṁ vuccati jarā.ayaṁ vuccati jarā.

Tattha katamaṁ maraṇaṁ?Tattha katamaṁ maraṇaṁ?Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccu maraṇaṁ kālakiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo—Yā tesaṁ tesaṁ sattānaṁ tamhā tamhā sattanikāyā cuti cavanatā bhedo antaradhānaṁ maccu maraṇaṁ kālakiriyā khandhānaṁ bhedo kaḷevarassa nikkhepo jīvitindriyassupacchedo—idaṁ vuccati maraṇaṁ.idaṁ vuccati maraṇaṁ.

Tattha katamo soko?Tattha katamo soko?Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko antoparisoko cetaso parijjhāyanā domanassaṁ sokasallaṁ—Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa soko socanā socitattaṁ antosoko antoparisoko cetaso parijjhāyanā domanassaṁ sokasallaṁ—ayaṁ vuccati soko.ayaṁ vuccati soko.

Tattha katamo paridevo?Tattha katamo paridevo?Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā, paridevanā ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā lālappitattaṁ—Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa ādevo paridevo ādevanā, paridevanā ādevitattaṁ paridevitattaṁ vācā palāpo vippalāpo lālappo lālappanā lālappitattaṁ—

ayaṁ vuccati paridevo.ayaṁ vuccati paridevo.Tattha katamaṁ dukkhaṁ?Tattha katamaṁ dukkhaṁ?Yaṁ kāyikaṁ asātaṁ kāyikaṁ dukkhaṁ kāyasamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ, kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā—Yaṁ kāyikaṁ asātaṁ kāyikaṁ dukkhaṁ kāyasamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ, kāyasamphassajā asātā dukkhā vedanā—

idaṁ vuccati dukkhaṁ.idaṁ vuccati dukkhaṁ.Tattha katamaṁ domanassaṁ?Tattha katamaṁ domanassaṁ?Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ, cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ, cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—Yaṁ cetasikaṁ asātaṁ cetasikaṁ dukkhaṁ, cetosamphassajaṁ asātaṁ dukkhaṁ vedayitaṁ, cetosamphassajā asātā dukkhā vedanā—

idaṁ vuccati domanassaṁ.idaṁ vuccati domanassaṁ.Tattha katamo upāyāso?Tattha katamo upāyāso?Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa āyāso upāyāso āyāsanā upāyāsanā āyāsitattaṁ upāyāsitattaṁ—Ñātibyasanena vā phuṭṭhassa, bhogabyasanena vā phuṭṭhassa, rogabyasanena vā phuṭṭhassa, sīlabyasanena vā phuṭṭhassa, diṭṭhibyasanena vā phuṭṭhassa, aññataraññatarena byasanena samannāgatassa, aññataraññatarena dukkhadhammena phuṭṭhassa āyāso upāyāso āyāsanā upāyāsanā āyāsitattaṁ upāyāsitattaṁ—

ayaṁ vuccati upāyāso.ayaṁ vuccati upāyāso.Tattha katamo appiyehi sampayogo dukkho?Tattha katamo appiyehi sampayogo dukkho?Idha yassa te honti aniṭṭhā akantā amanāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, ye vā panassa te honti anatthakāmā ahitakāmā aphāsukāmā ayogakkhemakāmā, yā tehi saddhiṁ saṅgati samāgamo samodhānaṁ missībhāvo—Idha yassa te honti aniṭṭhā akantā amanāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, ye vā panassa te honti anatthakāmā ahitakāmā aphāsukāmā ayogakkhemakāmā, yā tehi saddhiṁ saṅgati samāgamo samodhānaṁ missībhāvo—

ayaṁ vuccati appiyehi sampayogo dukkho.ayaṁ vuccati appiyehi sampayogo dukkho.Tattha katamo piyehi vippayogo dukkho?Tattha katamo piyehi vippayogo dukkho?Idha yassa te honti iṭṭhā kantā manāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, ye vā panassa te honti atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā, yā tehi saddhiṁ asaṅgati asamāgamo asamodhānaṁ amissībhāvo—Idha yassa te honti iṭṭhā kantā manāpā rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā, ye vā panassa te honti atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā mittā vā amaccā vā ñātī vā sālohitā vā, yā tehi saddhiṁ asaṅgati asamāgamo asamodhānaṁ amissībhāvo—

ayaṁ vuccati piyehi vippayogo dukkho.ayaṁ vuccati piyehi vippayogo dukkho.Tattha katamaṁ yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ?Tattha katamaṁ yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ?Jātidhammānaṁ sattānaṁ evaṁ icchā uppajjati—Jātidhammānaṁ sattānaṁ evaṁ icchā uppajjati—

“aho vata mayaṁ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā”ti.“aho vata mayaṁ na jātidhammā assāma, na ca vata no jāti āgaccheyyā”ti.Na kho panetaṁ icchāya pattabbaṁ—Na kho panetaṁ icchāya pattabbaṁ—idampi yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ.idampi yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ.

Jarādhammānaṁ sattānaṁ …pe…Jarādhammānaṁ sattānaṁ …pe…byādhidhammānaṁ sattānaṁ …byādhidhammānaṁ sattānaṁ …maraṇadhammānaṁ sattānaṁ …maraṇadhammānaṁ sattānaṁ …

sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṁ sattānaṁ evaṁ icchā uppajjati—sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammānaṁ sattānaṁ evaṁ icchā uppajjati—“aho vata mayaṁ na sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā assāma, na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā āgaccheyyun”ti.“aho vata mayaṁ na sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadhammā assāma, na ca vata no sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā āgaccheyyun”ti.Na kho panetaṁ icchāya pattabbaṁ—Na kho panetaṁ icchāya pattabbaṁ—

idampi yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ.idampi yampicchaṁ na labhati tampi dukkhaṁ.Tattha katame saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā?Tattha katame saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā?Seyyathidaṁ—Seyyathidaṁ—

rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho—ime vuccanti saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.ime vuccanti saṅkhittena pañcupādānakkhandhā dukkhā.Idaṁ vuccati dukkhaṁ ariyasaccaṁ.Idaṁ vuccati dukkhaṁ ariyasaccaṁ.

Tattha katamaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ?