巴利《小部》· 无碍解道第 15 阅读页 · PS1.1 · 1.1. Ñāṇakathā · 14/40

Yāyaṁ taṇhā ponobhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṁ—Yāyaṁ taṇhā ponobhavikā nandirāgasahagatā tatratatrābhinandinī, seyyathidaṁ—kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā, sā kho panesā taṇhā kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisati?kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā, sā kho panesā taṇhā kattha uppajjamānā uppajjati, kattha nivisamānā nivisati?Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.

Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Cakkhu loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Cakkhu loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Sotaṁ loke …pe…Sotaṁ loke …pe…

ghānaṁ loke …ghānaṁ loke …jivhā loke …jivhā loke …kāyo loke …kāyo loke …

mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Rūpā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Rūpā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Saddā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …pe…Saddā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ …pe…

dhammā loke …dhammā loke …cakkhuviññāṇaṁ loke …pe…cakkhuviññāṇaṁ loke …pe…manoviññāṇaṁ loke …manoviññāṇaṁ loke …

cakkhusamphasso loke …pe…cakkhusamphasso loke …pe…manosamphasso loke …manosamphasso loke …cakkhusamphassajā vedanā loke …pe…cakkhusamphassajā vedanā loke …pe…

manosamphassajā vedanā loke …manosamphassajā vedanā loke …rūpasaññā loke …pe…rūpasaññā loke …pe…dhammasaññā loke …dhammasaññā loke …

rūpasañcetanā loke …pe…rūpasañcetanā loke …pe…dhammasañcetanā loke …dhammasañcetanā loke …rūpataṇhā loke …pe…rūpataṇhā loke …pe…

dhammataṇhā loke …dhammataṇhā loke …rūpavitakko loke …pe…rūpavitakko loke …pe…dhammavitakko loke …dhammavitakko loke …

rūpavicāro loke …pe…rūpavicāro loke …pe…dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Idaṁ vuccati dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ.Idaṁ vuccati dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ.

Tattha katamaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ?Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo, sā kho panesā taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati, kattha nirujjhamānā nirujjhati?Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo, sā kho panesā taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati, kattha nirujjhamānā nirujjhati?Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Cakkhuloke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati …pe…Cakkhuloke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati …pe…dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Idaṁ vuccati dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ.Idaṁ vuccati dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ.Tattha katamaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—

sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi.Tattha katamā sammādiṭṭhi?Tattha katamā sammādiṭṭhi?Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ—Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ—

ayaṁ vuccati sammādiṭṭhi.ayaṁ vuccati sammādiṭṭhi.Tattha katamo sammāsaṅkappo?Tattha katamo sammāsaṅkappo?Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—

ayaṁ vuccati sammāsaṅkappo.ayaṁ vuccati sammāsaṅkappo.Tattha katamā sammāvācā?Tattha katamā sammāvācā?Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī—Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī—

ayaṁ vuccati sammāvācā.ayaṁ vuccati sammāvācā.Tattha katamo sammākammanto?Tattha katamo sammākammanto?Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī—Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī—

ayaṁ vuccati sammākammanto.ayaṁ vuccati sammākammanto.Tattha katamo sammāājīvo?Tattha katamo sammāājīvo?Idha ariyasāvako micchāājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappeti—Idha ariyasāvako micchāājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappeti—

ayaṁ vuccati sammāājīvo.ayaṁ vuccati sammāājīvo.Tattha katamo sammāvāyāmo?Tattha katamo sammāvāyāmo?Idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…Idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati, uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya …pe…

anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya …pe…uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati—uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti vāyamati vīriyaṁ ārabhati cittaṁ paggaṇhāti padahati—ayaṁ vuccati sammāvāyāmo.ayaṁ vuccati sammāvāyāmo.

Tattha katamā sammāsati?Tattha katamā sammāsati?Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Vedanāsu …pe…Vedanāsu …pe…

citte …pe…citte …pe…dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ—dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā vineyya loke abhijjhādomanassaṁ—ayaṁ vuccati sammāsati.ayaṁ vuccati sammāsati.

Tattha katamo sammāsamādhi?Tattha katamo sammāsamādhi?Idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Idha bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Vitakkavicārānaṁ vūpasamā ajjhattaṁ sampasādanaṁ cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Ayaṁ vuccati sammāsamādhi.Ayaṁ vuccati sammāsamādhi.

Idaṁ vuccati dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ.Idaṁ vuccati dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Taṁ ñātaṭṭhena ñāṇaṁ, pajānanaṭṭhena paññā.Tena vuccati—Tena vuccati—

“idaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.“idaṁ dukkhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ, idaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccan”ti sotāvadhānaṁ, taṁpajānanā paññā sutamaye ñāṇaṁ.Evaṁ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇaṁ.Evaṁ sotāvadhāne paññā sutamaye ñāṇaṁ.Sutamayañāṇaniddeso paṭhamo.Sutamayañāṇaniddeso paṭhamo.

1.1.2. Sīlamayañāṇaniddesa1.1.2. Sīlamayañāṇaniddesa

Kathaṁ sutvāna saṁvare paññā sīlamaye ñāṇaṁ?Kathaṁ sutvāna saṁvare paññā sīlamaye ñāṇaṁ?Pañca sīlāni—Pañca sīlāni—pariyantapārisuddhisīlaṁ, apariyantapārisuddhisīlaṁ, paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ, aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ, paṭippassaddhipārisuddhisīlanti.pariyantapārisuddhisīlaṁ, apariyantapārisuddhisīlaṁ, paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ, aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ, paṭippassaddhipārisuddhisīlanti.

Tattha katamaṁ pariyantapārisuddhisīlaṁ?Tattha katamaṁ pariyantapārisuddhisīlaṁ?Anupasampannānaṁ pariyantasikkhāpadānaṁ—Anupasampannānaṁ pariyantasikkhāpadānaṁ—idaṁ pariyantapārisuddhisīlaṁ.idaṁ pariyantapārisuddhisīlaṁ.

Katamaṁ apariyantapārisuddhisīlaṁ?Katamaṁ apariyantapārisuddhisīlaṁ?Upasampannānaṁ apariyantasikkhāpadānaṁ—Upasampannānaṁ apariyantasikkhāpadānaṁ—idaṁ apariyantapārisuddhisīlaṁ.idaṁ apariyantapārisuddhisīlaṁ.

Katamaṁ paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ?Katamaṁ paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ?Puthujjanakalyāṇakānaṁ kusaladhamme yuttānaṁ sekkhapariyante paripūrakārīnaṁ kāye ca jīvite ca anapekkhānaṁ pariccattajīvitānaṁ—Puthujjanakalyāṇakānaṁ kusaladhamme yuttānaṁ sekkhapariyante paripūrakārīnaṁ kāye ca jīvite ca anapekkhānaṁ pariccattajīvitānaṁ—idaṁ paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ.idaṁ paripuṇṇapārisuddhisīlaṁ.

Katamaṁ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ?Katamaṁ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ?Sattannaṁ sekkhānaṁ—Sattannaṁ sekkhānaṁ—idaṁ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ.idaṁ aparāmaṭṭhapārisuddhisīlaṁ.

Katamaṁ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṁ?Katamaṁ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṁ?Tathāgatasāvakānaṁ khīṇāsavānaṁ paccekabuddhānaṁ tathāgatānaṁ arahantānaṁ sammāsambuddhānaṁ—Tathāgatasāvakānaṁ khīṇāsavānaṁ paccekabuddhānaṁ tathāgatānaṁ arahantānaṁ sammāsambuddhānaṁ—idaṁ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṁ.idaṁ paṭippassaddhipārisuddhisīlaṁ.

Atthi sīlaṁ pariyantaṁ, atthi sīlaṁ apariyantaṁ.Atthi sīlaṁ pariyantaṁ, atthi sīlaṁ apariyantaṁ.Tattha katamaṁ taṁ sīlaṁ pariyantaṁ?Tattha katamaṁ taṁ sīlaṁ pariyantaṁ?Atthi sīlaṁ lābhapariyantaṁ, atthi sīlaṁ yasapariyantaṁ, atthi sīlaṁ ñātipariyantaṁ, atthi sīlaṁ aṅgapariyantaṁ, atthi sīlaṁ jīvitapariyantaṁ.Atthi sīlaṁ lābhapariyantaṁ, atthi sīlaṁ yasapariyantaṁ, atthi sīlaṁ ñātipariyantaṁ, atthi sīlaṁ aṅgapariyantaṁ, atthi sīlaṁ jīvitapariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ lābhapariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ lābhapariyantaṁ?Idhekacco lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—Idhekacco lābhahetu lābhapaccayā lābhakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—idaṁ taṁ sīlaṁ lābhapariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ lābhapariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ yasapariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ yasapariyantaṁ?Idhekacco yasahetu yasapaccayā yasakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—Idhekacco yasahetu yasapaccayā yasakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—idaṁ taṁ sīlaṁ yasapariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ yasapariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ ñātipariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ ñātipariyantaṁ?Idhekacco ñātihetu ñātipaccayā ñātikāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—Idhekacco ñātihetu ñātipaccayā ñātikāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—idaṁ taṁ sīlaṁ ñātipariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ ñātipariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ aṅgapariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ aṅgapariyantaṁ?Idhekacco aṅgahetu aṅgapaccayā aṅgakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—Idhekacco aṅgahetu aṅgapaccayā aṅgakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—idaṁ taṁ sīlaṁ aṅgapariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ aṅgapariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ jīvitapariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ jīvitapariyantaṁ?Idhekacco jīvitahetu jīvitapaccayā jīvitakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—Idhekacco jīvitahetu jīvitapaccayā jīvitakāraṇā yathāsamādinnaṁ sikkhāpadaṁ vītikkamati—idaṁ taṁ sīlaṁ jīvitapariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ jīvitapariyantaṁ.

Evarūpāni sīlāni khaṇḍāni chiddāni sabalāni kammāsāni na bhujissāni na viññuppasatthāni parāmaṭṭhāni asamādhisaṁvattanikāni na avippaṭisāravatthukāni na pāmojjavatthukāni na pītivatthukāni na passaddhivatthukāni na sukhavatthukāni na samādhivatthukāni na yathābhūtañāṇadassanavatthukāni na ekantanibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti—Evarūpāni sīlāni khaṇḍāni chiddāni sabalāni kammāsāni na bhujissāni na viññuppasatthāni parāmaṭṭhāni asamādhisaṁvattanikāni na avippaṭisāravatthukāni na pāmojjavatthukāni na pītivatthukāni na passaddhivatthukāni na sukhavatthukāni na samādhivatthukāni na yathābhūtañāṇadassanavatthukāni na ekantanibbidāya na virāgāya na nirodhāya na upasamāya na abhiññāya na sambodhāya na nibbānāya saṁvattanti—

idaṁ taṁ sīlaṁ pariyantaṁ.idaṁ taṁ sīlaṁ pariyantaṁ.Katamaṁ taṁ sīlaṁ apariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ apariyantaṁ?Atthi sīlaṁ na lābhapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na yasapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na ñātipariyantaṁ, atthi sīlaṁ na aṅgapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na jīvitapariyantaṁ.Atthi sīlaṁ na lābhapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na yasapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na ñātipariyantaṁ, atthi sīlaṁ na aṅgapariyantaṁ, atthi sīlaṁ na jīvitapariyantaṁ.

Katamaṁ taṁ sīlaṁ na lābhapariyantaṁ?Katamaṁ taṁ sīlaṁ na lābhapariyantaṁ?