巴利《小部》· 大义释第 73 阅读页 · MND13 · 13. Mahābyūhasuttaniddesa · 6/7

“Kataṁ me vacīduccaritaṁ …pe…“Kataṁ me vacīduccaritaṁ …pe…kataṁ me manoduccaritaṁ …kataṁ me manoduccaritaṁ …kato me pāṇātipāto …pe…kato me pāṇātipāto …pe…

katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti attānaṁ garahati.katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti attānaṁ garahati.Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.Atha vā “sīlesumhi na paripūrakārī”ti attānaṁ garahati.Atha vā “sīlesumhi na paripūrakārī”ti attānaṁ garahati.

“Indriyesumhi aguttadvāro”ti …“Indriyesumhi aguttadvāro”ti …“bhojanemhi amattaññū”ti …“bhojanemhi amattaññū”ti …“jāgariyamhi ananuyutto”ti …“jāgariyamhi ananuyutto”ti …

“na satisampajaññenāmhi samannāgato”ti …“na satisampajaññenāmhi samannāgato”ti …“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānā”ti …“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānā”ti …“abhāvitā me cattāro sammappadhānā”ti …“abhāvitā me cattāro sammappadhānā”ti …

“abhāvitā me cattāro iddhipādā”ti …“abhāvitā me cattāro iddhipādā”ti …“abhāvitāni me pañcindriyānī”ti …“abhāvitāni me pañcindriyānī”ti …“abhāvitāni me pañca balānī”ti …“abhāvitāni me pañca balānī”ti …

“abhāvitā me satta bojjhaṅgā”ti …“abhāvitā me satta bojjhaṅgā”ti …“abhāvito me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …“abhāvito me ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …“dukkhaṁ me apariññātan”ti …“dukkhaṁ me apariññātan”ti …

“dukkhasamudayo me appahīno”ti …“dukkhasamudayo me appahīno”ti …“maggo me abhāvito”ti …“maggo me abhāvito”ti …“nirodho me asacchikato”ti attānaṁ garahati.“nirodho me asacchikato”ti attānaṁ garahati.

Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.Evaṁ katattā ca akatattā ca attānaṁ garahati.Evaṁ attagarahī.Evaṁ attagarahī.Tayidaṁ kammaṁ akubbamāno ajanayamāno asañjanayamāno anibbattayamāno anabhinibbattayamāno anattagarahīti—Tayidaṁ kammaṁ akubbamāno ajanayamāno asañjanayamāno anibbattayamāno anabhinibbattayamāno anattagarahīti—

na limpati loke anattagarahī.na limpati loke anattagarahī.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Pubbāsave hitvā nave akubbaṁ,“Pubbāsave hitvā nave akubbaṁ,

Na chandagū nopi nivissavādī;Na chandagū nopi nivissavādī;Sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīro,Sa vippamutto diṭṭhigatehi dhīro,Na limpati loke anattagarahī”ti.Na limpati loke anattagarahī”ti.

<b>Sa sabbadhammesu visenibhūto,</b><b>Sa sabbadhammesu visenibhūto,</b><b>Yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā;</b><b>Yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā;</b><b>Sa pannabhāro muni vippamutto,</b><b>Sa pannabhāro muni vippamutto,</b>

<b>Na kappiyo nūparato na patthiyo.</b><b>Na kappiyo nūparato na patthiyo.</b>(Iti bhagavā.)(Iti bhagavā.)<b>Sa sabbadhammesu visenibhūto yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā</b>ti.<b>Sa sabbadhammesu visenibhūto yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā</b>ti.

<b>Senā</b> vuccati mārasenā.<b>Senā</b> vuccati mārasenā.Kāyaduccaritaṁ mārasenā, vacīduccaritaṁ mārasenā, manoduccaritaṁ mārasenā, rāgo … doso … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso … issā … macchariyaṁ … māyā … sāṭheyyaṁ … thambho … sārambho … māno … atimāno … mado … pamādo … sabbe kilesā … sabbe duccaritā … sabbe darathā … sabbe pariḷāhā … sabbe santāpā … sabbākusalābhisaṅkhārā mārasenā.Kāyaduccaritaṁ mārasenā, vacīduccaritaṁ mārasenā, manoduccaritaṁ mārasenā, rāgo … doso … moho … kodho … upanāho … makkho … paḷāso … issā … macchariyaṁ … māyā … sāṭheyyaṁ … thambho … sārambho … māno … atimāno … mado … pamādo … sabbe kilesā … sabbe duccaritā … sabbe darathā … sabbe pariḷāhā … sabbe santāpā … sabbākusalābhisaṅkhārā mārasenā.

Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“Kāmā te paṭhamā senā,“Kāmā te paṭhamā senā,dutiyā arati vuccati;dutiyā arati vuccati;

…pe……pe…Na naṁ asūro jināti,Na naṁ asūro jināti,jetvāva labhate sukhan”ti.jetvāva labhate sukhan”ti.

Yato catūhi ariyamaggehi sabbā ca mārasenā sabbe ca paṭisenikarā kilesā jitā ca parājitā ca bhaggā vippaluggā parammukhā—Yato catūhi ariyamaggehi sabbā ca mārasenā sabbe ca paṭisenikarā kilesā jitā ca parājitā ca bhaggā vippaluggā parammukhā—so vuccati visenibhūto.so vuccati visenibhūto.So diṭṭhe visenibhūto,So diṭṭhe visenibhūto,

sute …sute …mute …mute …viññāte visenibhūtoti—viññāte visenibhūtoti—

sa sabbadhammesu visenibhūto, yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā.sa sabbadhammesu visenibhūto, yaṁ kiñci diṭṭhaṁ va sutaṁ mutaṁ vā.<b>Sa pannabhāro muni vippamutto</b>ti.<b>Sa pannabhāro muni vippamutto</b>ti.<b>Bhārā</b>ti tayo bhārā—<b>Bhārā</b>ti tayo bhārā—

khandhabhāro, kilesabhāro, abhisaṅkhārabhāro.khandhabhāro, kilesabhāro, abhisaṅkhārabhāro.Katamo khandhabhāro?Katamo khandhabhāro?Paṭisandhiyā rūpaṁ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ—Paṭisandhiyā rūpaṁ vedanā saññā saṅkhārā viññāṇaṁ—

ayaṁ khandhabhāro.ayaṁ khandhabhāro.Katamo kilesabhāro?Katamo kilesabhāro?Rāgo doso moho …pe…Rāgo doso moho …pe…

sabbākusalābhisaṅkhārā—sabbākusalābhisaṅkhārā—ayaṁ kilesabhāro.ayaṁ kilesabhāro.Katamo abhisaṅkhārabhāro?Katamo abhisaṅkhārabhāro?

Puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro—Puññābhisaṅkhāro apuññābhisaṅkhāro āneñjābhisaṅkhāro—ayaṁ abhisaṅkhārabhāro.ayaṁ abhisaṅkhārabhāro.Yato khandhabhāro ca kilesabhāro ca abhisaṅkhārabhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, so vuccati pannabhāro patitabhāro oropitabhāro samoropitabhāro nikkhittabhāro paṭipassaddhabhāro.Yato khandhabhāro ca kilesabhāro ca abhisaṅkhārabhāro ca pahīnā honti ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, so vuccati pannabhāro patitabhāro oropitabhāro samoropitabhāro nikkhittabhāro paṭipassaddhabhāro.

<b>Munī</b>ti monaṁ vuccati ñāṇaṁ.<b>Munī</b>ti monaṁ vuccati ñāṇaṁ.Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā, paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūri medhā parināyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.Yā paññā pajānanā vicayo pavicayo dhammavicayo sallakkhaṇā upalakkhaṇā paccupalakkhaṇā, paṇḍiccaṁ kosallaṁ nepuññaṁ vebhabyā cintā upaparikkhā bhūri medhā parināyikā vipassanā sampajaññaṁ patodo paññā paññindriyaṁ paññābalaṁ paññāsatthaṁ paññāpāsādo paññāāloko paññāobhāso paññāpajjoto paññāratanaṁ amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

Tena ñāṇena samannāgato muni monappatto.Tena ñāṇena samannāgato muni monappatto.Tīṇi moneyyāni—Tīṇi moneyyāni—kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.kāyamoneyyaṁ, vacīmoneyyaṁ, manomoneyyaṁ.

Katamaṁ kāyamoneyyaṁ?Katamaṁ kāyamoneyyaṁ?Tividhānaṁ kāyaduccaritānaṁ pahānaṁ kāyamoneyyaṁ, tividhaṁ kāyasucaritaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyārammaṇe ñāṇaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyapariññā kāyamoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo kāyamoneyyaṁ, kāye chandarāgassa pahānaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyasaṅkhāranirodho catutthajjhānasamāpatti kāyamoneyyaṁ—Tividhānaṁ kāyaduccaritānaṁ pahānaṁ kāyamoneyyaṁ, tividhaṁ kāyasucaritaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyārammaṇe ñāṇaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyapariññā kāyamoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo kāyamoneyyaṁ, kāye chandarāgassa pahānaṁ kāyamoneyyaṁ, kāyasaṅkhāranirodho catutthajjhānasamāpatti kāyamoneyyaṁ—idaṁ kāyamoneyyaṁ.idaṁ kāyamoneyyaṁ.

Katamaṁ vacīmoneyyaṁ?Katamaṁ vacīmoneyyaṁ?Catubbidhānaṁ vacīduccaritānaṁ pahānaṁ vacīmoneyyaṁ, catubbidhaṁ vacīsucaritaṁ vacīmoneyyaṁ, vācārammaṇe ñāṇaṁ vacīmoneyyaṁ, vācāpariññā vacīmoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo vacīmoneyyaṁ, vācāya chandarāgassa pahānaṁ vacīmoneyyaṁ, vacīsaṅkhāranirodho dutiyajjhānasamāpatti vacīmoneyyaṁ—Catubbidhānaṁ vacīduccaritānaṁ pahānaṁ vacīmoneyyaṁ, catubbidhaṁ vacīsucaritaṁ vacīmoneyyaṁ, vācārammaṇe ñāṇaṁ vacīmoneyyaṁ, vācāpariññā vacīmoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo vacīmoneyyaṁ, vācāya chandarāgassa pahānaṁ vacīmoneyyaṁ, vacīsaṅkhāranirodho dutiyajjhānasamāpatti vacīmoneyyaṁ—idaṁ vacīmoneyyaṁ.idaṁ vacīmoneyyaṁ.

Katamaṁ manomoneyyaṁ?Katamaṁ manomoneyyaṁ?Tividhānaṁ manoduccaritānaṁ pahānaṁ manomoneyyaṁ, tividhaṁ manosucaritaṁ manomoneyyaṁ, cittārammaṇe ñāṇaṁ manomoneyyaṁ, cittapariññā manomoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo manomoneyyaṁ, citte chandarāgassa pahānaṁ manomoneyyaṁ, cittasaṅkhāranirodho saññāvedayitanirodhasamāpatti manomoneyyaṁ—Tividhānaṁ manoduccaritānaṁ pahānaṁ manomoneyyaṁ, tividhaṁ manosucaritaṁ manomoneyyaṁ, cittārammaṇe ñāṇaṁ manomoneyyaṁ, cittapariññā manomoneyyaṁ, pariññāsahagato maggo manomoneyyaṁ, citte chandarāgassa pahānaṁ manomoneyyaṁ, cittasaṅkhāranirodho saññāvedayitanirodhasamāpatti manomoneyyaṁ—idaṁ manomoneyyaṁ.idaṁ manomoneyyaṁ.

“Kāyamuniṁ vācāmuniṁ,“Kāyamuniṁ vācāmuniṁ,manomunimanāsavaṁ;manomunimanāsavaṁ;Muniṁ moneyyasampannaṁ,Muniṁ moneyyasampannaṁ,

āhu sabbappahāyinaṁ.āhu sabbappahāyinaṁ.Kāyamuniṁ vācāmuniṁ,Kāyamuniṁ vācāmuniṁ,manomunimanāsavaṁ;manomunimanāsavaṁ;

Muniṁ moneyyasampannaṁ,Muniṁ moneyyasampannaṁ,āhu ninhātapāpakan”ti.āhu ninhātapāpakan”ti.Imehi tīhi moneyyehi dhammehi samannāgatā cha munino—Imehi tīhi moneyyehi dhammehi samannāgatā cha munino—

agāramunino, anagāramunino, sekhamunino, asekhamunino, paccekamunino, munimuninoti.agāramunino, anagāramunino, sekhamunino, asekhamunino, paccekamunino, munimuninoti.Katame agāramunino?Katame agāramunino?Ye te agārikā diṭṭhapadā viññātasāsanā—Ye te agārikā diṭṭhapadā viññātasāsanā—

ime agāramunino.ime agāramunino.Katame anagāramunino?Katame anagāramunino?Ye te pabbajitā diṭṭhapadā viññātasāsanā—Ye te pabbajitā diṭṭhapadā viññātasāsanā—

ime anagāramunino.ime anagāramunino.Satta sekhā sekhamunino, arahanto asekhamunino.Satta sekhā sekhamunino, arahanto asekhamunino.Paccekabuddhā paccekamunino.Paccekabuddhā paccekamunino.

Munimunino vuccanti tathāgatā arahanto sammāsambuddhā.Munimunino vuccanti tathāgatā arahanto sammāsambuddhā.“Na monena munī hoti,“Na monena munī hoti,mūḷharūpo aviddasu;mūḷharūpo aviddasu;

Yo ca tulaṁva paggayha,Yo ca tulaṁva paggayha,varamādāya paṇḍito.varamādāya paṇḍito.Pāpāni parivajjeti,Pāpāni parivajjeti,

sa munī tena so muni;sa munī tena so muni;Yo munāti ubho loke,Yo munāti ubho loke,muni tena pavuccati.muni tena pavuccati.

Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ,Asatañca satañca ñatvā dhammaṁ,Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;Ajjhattaṁ bahiddhā ca sabbaloke;Devamanussehi pūjito yo,Devamanussehi pūjito yo,

Saṅgajālamaticca so muni”.Saṅgajālamaticca so muni”.<b>Vippamutto</b>ti munino rāgā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ;<b>Vippamutto</b>ti munino rāgā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ;dosā cittaṁ …dosā cittaṁ …

mohā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ …pe…mohā cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttaṁ …pe…sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttanti—sabbākusalābhisaṅkhārehi cittaṁ muttaṁ vimuttaṁ suvimuttanti—sa pannabhāro muni vippamutto.sa pannabhāro muni vippamutto.

<b>Na kappiyo nūparato na patthiyoti bhagavā</b>ti.<b>Na kappiyo nūparato na patthiyoti bhagavā</b>ti.<b>Kappā</b>ti dve kappā—<b>Kappā</b>ti dve kappā—taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe…taṇhākappo ca diṭṭhikappo ca …pe…

ayaṁ taṇhākappo …pe…ayaṁ taṇhākappo …pe…ayaṁ diṭṭhikappo.ayaṁ diṭṭhikappo.