巴利《小部》· 大义释第 66 阅读页 · MND12 · 12. Cūḷabyūhasuttaniddesa · 3/4

diṭṭhe sute sīlavate mute vā ete ca nissāya vimānadassī.diṭṭhe sute sīlavate mute vā ete ca nissāya vimānadassī.<b>Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno</b>ti.<b>Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno</b>ti.Vinicchayā vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.Vinicchayā vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.

Diṭṭhivinicchaye vinicchayadiṭṭhiyā ṭhatvā patiṭṭhahitvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—Diṭṭhivinicchaye vinicchayadiṭṭhiyā ṭhatvā patiṭṭhahitvā gaṇhitvā parāmasitvā abhinivisitvāti—vinicchaye ṭhatvā.vinicchaye ṭhatvā.<b>Pahassamāno</b>ti tuṭṭho hoti haṭṭho pahaṭṭho attamano paripuṇṇasaṅkappo.<b>Pahassamāno</b>ti tuṭṭho hoti haṭṭho pahaṭṭho attamano paripuṇṇasaṅkappo.

Atha vā dantavidaṁsakaṁ pahassamānoti—Atha vā dantavidaṁsakaṁ pahassamānoti—vinicchaye ṭhatvā pahassamāno.vinicchaye ṭhatvā pahassamāno.<b>Bālo paro akkusaloti cāhā</b>ti.<b>Bālo paro akkusaloti cāhā</b>ti.

Paro bālo hīno nihīno omako lāmako chatukko paritto akusalo avidvā avijjāgato aññāṇī avibhāvī amedhāvī duppaññoti, evamāha evaṁ katheti evaṁ bhaṇati evaṁ dīpayati evaṁ voharatīti—Paro bālo hīno nihīno omako lāmako chatukko paritto akusalo avidvā avijjāgato aññāṇī avibhāvī amedhāvī duppaññoti, evamāha evaṁ katheti evaṁ bhaṇati evaṁ dīpayati evaṁ voharatīti—bālo paro akkusaloti cāha.bālo paro akkusaloti cāha.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Diṭṭhe sute sīlavate mute vā,“Diṭṭhe sute sīlavate mute vā,Ete ca nissāya vimānadassī;Ete ca nissāya vimānadassī;Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno,Vinicchaye ṭhatvā pahassamāno,

Bālo paro akkusaloti cāhā”ti.Bālo paro akkusaloti cāhā”ti.<b>Yeneva bāloti paraṁ dahāti,</b><b>Yeneva bāloti paraṁ dahāti,</b><b>Tenātumānaṁ kusaloti cāha;</b><b>Tenātumānaṁ kusaloti cāha;</b>

<b>Sayamattanā so kusalāvadāno,</b><b>Sayamattanā so kusalāvadāno,</b><b>Aññaṁ vimāneti tadeva pāva.</b><b>Aññaṁ vimāneti tadeva pāva.</b><b>Yeneva bāloti paraṁ dahātī</b>ti.<b>Yeneva bāloti paraṁ dahātī</b>ti.

Yeneva hetunā yena paccayena yena kāraṇena yena pabhavena paraṁ bālato hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dahati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—Yeneva hetunā yena paccayena yena kāraṇena yena pabhavena paraṁ bālato hīnato nihīnato omakato lāmakato chatukkato parittato dahati passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—yeneva bāloti paraṁ dahāti.yeneva bāloti paraṁ dahāti.<b>Tenātumānaṁ kusaloti cāhā</b>ti.<b>Tenātumānaṁ kusaloti cāhā</b>ti.

<b>Ātumāno</b> vuccati attā.<b>Ātumāno</b> vuccati attā.Sopi teneva hetunā tena paccayena tena kāraṇena tena pabhavena attānaṁ ahamasmi kusalo paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—Sopi teneva hetunā tena paccayena tena kāraṇena tena pabhavena attānaṁ ahamasmi kusalo paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—tenātumānaṁ kusaloti cāha.tenātumānaṁ kusaloti cāha.

<b>Sayamattanā so kusalāvadāno</b>ti.<b>Sayamattanā so kusalāvadāno</b>ti.Sayameva attānaṁ kusalavādo paṇḍitavādo thiravādo ñāyavādo hetuvādo lakkhaṇavādo kāraṇavādo ṭhānavādo sakāya laddhiyāti—Sayameva attānaṁ kusalavādo paṇḍitavādo thiravādo ñāyavādo hetuvādo lakkhaṇavādo kāraṇavādo ṭhānavādo sakāya laddhiyāti—sayamattanā so kusalāvadāno.sayamattanā so kusalāvadāno.

<b>Aññaṁ vimāneti tadeva pāvā</b>ti.<b>Aññaṁ vimāneti tadeva pāvā</b>ti.Na sammānetītipi aññaṁ vimāneti.Na sammānetītipi aññaṁ vimāneti.Atha vā domanassaṁ janetītipi aññaṁ vimāneti.Atha vā domanassaṁ janetītipi aññaṁ vimāneti.

<b>Tadeva pāvā</b>ti tadeva taṁ diṭṭhigataṁ pāvadati “itipāyaṁ puggalo micchādiṭṭhiko viparītadassano”ti—<b>Tadeva pāvā</b>ti tadeva taṁ diṭṭhigataṁ pāvadati “itipāyaṁ puggalo micchādiṭṭhiko viparītadassano”ti—aññaṁ vimāneti tadeva pāvada.aññaṁ vimāneti tadeva pāvada.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Yeneva bāloti paraṁ dahāti,“Yeneva bāloti paraṁ dahāti,Tenātumānaṁ kusaloti cāha;Tenātumānaṁ kusaloti cāha;Sayamattanā so kusalāvadāno,Sayamattanā so kusalāvadāno,

Aññaṁ vimāneti tadeva pāvā”ti.Aññaṁ vimāneti tadeva pāvā”ti.<b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto,</b><b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto,</b><b>Mānena matto paripuṇṇamānī;</b><b>Mānena matto paripuṇṇamānī;</b>

<b>Sayameva sāmaṁ manasābhisitto,</b><b>Sayameva sāmaṁ manasābhisitto,</b><b>Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.</b><b>Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.</b><b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto</b>ti.<b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto</b>ti.

Atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.Atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.Kiṅkāraṇā atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni?Kiṅkāraṇā atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni?Sabbā tā diṭṭhiyo kāraṇātikkantā lakkhaṇātikkantā ṭhānātikkantā, taṅkāraṇā atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.Sabbā tā diṭṭhiyo kāraṇātikkantā lakkhaṇātikkantā ṭhānātikkantā, taṅkāraṇā atisāradiṭṭhiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni.

Sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā.Sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā.Kiṅkāraṇā sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā?Kiṅkāraṇā sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā?Te aññamaññaṁ atikkamitvā samatikkamitvā vītivattitvā diṭṭhigatāni janenti sañjanenti nibbattenti abhinibbattenti, taṅkāraṇā sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā.Te aññamaññaṁ atikkamitvā samatikkamitvā vītivattitvā diṭṭhigatāni janenti sañjanenti nibbattenti abhinibbattenti, taṅkāraṇā sabbepi titthiyā atisāradiṭṭhiyā.

<b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto</b>ti.<b>Atisāradiṭṭhiyā so samatto</b>ti.Atisāradiṭṭhiyā samatto paripuṇṇo anomoti—Atisāradiṭṭhiyā samatto paripuṇṇo anomoti—atisāradiṭṭhiyā so samatto.atisāradiṭṭhiyā so samatto.

<b>Mānena matto paripuṇṇamānī</b>ti.<b>Mānena matto paripuṇṇamānī</b>ti.Sakāya diṭṭhiyā diṭṭhimānena matto pamatto ummatto atimattoti—Sakāya diṭṭhiyā diṭṭhimānena matto pamatto ummatto atimattoti—mānena matto.mānena matto.

<b>Paripuṇṇamānī</b>ti paripuṇṇamānī samattamānī anomamānīti—<b>Paripuṇṇamānī</b>ti paripuṇṇamānī samattamānī anomamānīti—mānena matto paripuṇṇamānī.mānena matto paripuṇṇamānī.<b>Sayameva sāmaṁ manasābhisitto</b>ti.<b>Sayameva sāmaṁ manasābhisitto</b>ti.

Sayameva attānaṁ cittena abhisiñcati “ahamasmi kusalo paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī”ti—Sayameva attānaṁ cittena abhisiñcati “ahamasmi kusalo paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī”ti—sayameva sāmaṁ manasābhisitto.sayameva sāmaṁ manasābhisitto.<b>Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā</b>ti.<b>Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā</b>ti.

Tassa sā diṭṭhi tathā samattā samādinnā gahitā parāmaṭṭhā abhiniviṭṭhā ajjhositā adhimuttāti—Tassa sā diṭṭhi tathā samattā samādinnā gahitā parāmaṭṭhā abhiniviṭṭhā ajjhositā adhimuttāti—diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Atisāradiṭṭhiyā so samatto,“Atisāradiṭṭhiyā so samatto,Mānena matto paripuṇṇamānī;Mānena matto paripuṇṇamānī;Sayameva sāmaṁ manasābhisitto,Sayameva sāmaṁ manasābhisitto,

Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā”ti.Diṭṭhī hi sā tassa tathā samattā”ti.<b>Parassa ce hi vacasā nihīno,</b><b>Parassa ce hi vacasā nihīno,</b><b>Tumo sahā hoti nihīnapañño;</b><b>Tumo sahā hoti nihīnapañño;</b>

<b>Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro,</b><b>Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro,</b><b>Na koci bālo samaṇesu atthi.</b><b>Na koci bālo samaṇesu atthi.</b><b>Parassa ce hi vacasā nihīno</b>ti parassa ce vācāya vacanena ninditakāraṇā garahitakāraṇā upavaditakāraṇā paro bālo hoti hīno nihīno omako lāmako chatukko parittoti—<b>Parassa ce hi vacasā nihīno</b>ti parassa ce vācāya vacanena ninditakāraṇā garahitakāraṇā upavaditakāraṇā paro bālo hoti hīno nihīno omako lāmako chatukko parittoti—

parassa ce hi vacasā nihīno.parassa ce hi vacasā nihīno.<b>Tumo sahā hoti nihīnapañño</b>ti.<b>Tumo sahā hoti nihīnapañño</b>ti.Sopi teneva sahā hoti hīnapañño nihīnapañño omakapañño lāmakapañño chatukkapañño parittapaññoti—Sopi teneva sahā hoti hīnapañño nihīnapañño omakapañño lāmakapañño chatukkapañño parittapaññoti—

tumo sahā hoti nihīnapañño.tumo sahā hoti nihīnapañño.<b>Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro</b>ti atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—<b>Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro</b>ti atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvīti—atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro.atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro.

<b>Na koci bālo samaṇesu atthī</b>ti.<b>Na koci bālo samaṇesu atthī</b>ti.Samaṇesu na koci bālo hīno nihīno omako lāmako chatukko paritto atthi, sabbeva seṭṭhapaññā visiṭṭhapaññā pāmokkhapaññā uttamapaññā pavarapaññāti—Samaṇesu na koci bālo hīno nihīno omako lāmako chatukko paritto atthi, sabbeva seṭṭhapaññā visiṭṭhapaññā pāmokkhapaññā uttamapaññā pavarapaññāti—na koci bālo samaṇesu atthi.na koci bālo samaṇesu atthi.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Parassa ce hi vacasā nihīno,“Parassa ce hi vacasā nihīno,Tumo sahā hoti nihīnapañño;Tumo sahā hoti nihīnapañño;

Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro,Atha ce sayaṁ vedagū hoti dhīro,Na koci bālo samaṇesu atthī”ti.Na koci bālo samaṇesu atthī”ti.<b>Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ,</b><b>Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ,</b>

<b>Aparaddhā suddhimakevalī te;</b><b>Aparaddhā suddhimakevalī te;</b><b>Evampi titthyā puthuso vadanti,</b><b>Evampi titthyā puthuso vadanti,</b><b>Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā.</b><b>Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā.</b>

<b>Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ, aparaddhā suddhimakevalī te</b>ti.<b>Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ, aparaddhā suddhimakevalī te</b>ti.Ito aññaṁ dhammaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ ye abhivadanti, te suddhimaggaṁ visuddhimaggaṁ parisuddhimaggaṁ vodātamaggaṁ pariyodātamaggaṁ viraddhā aparaddhā khalitā galitā aññāya aparaddhā akevalī te, asamattā te, aparipuṇṇā te, hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittāti—Ito aññaṁ dhammaṁ diṭṭhiṁ paṭipadaṁ maggaṁ ye abhivadanti, te suddhimaggaṁ visuddhimaggaṁ parisuddhimaggaṁ vodātamaggaṁ pariyodātamaggaṁ viraddhā aparaddhā khalitā galitā aññāya aparaddhā akevalī te, asamattā te, aparipuṇṇā te, hīnā nihīnā omakā lāmakā chatukkā parittāti—aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ, aparaddhā suddhimakevalī te.aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ, aparaddhā suddhimakevalī te.

<b>Evampi titthyā puthuso vadantī</b>ti.<b>Evampi titthyā puthuso vadantī</b>ti.<b>Titthaṁ</b> vuccati diṭṭhigataṁ.<b>Titthaṁ</b> vuccati diṭṭhigataṁ.Titthiyā vuccanti diṭṭhigatikā.Titthiyā vuccanti diṭṭhigatikā.

Puthudiṭṭhiyā puthudiṭṭhigatāni vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—Puthudiṭṭhiyā puthudiṭṭhigatāni vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—evampi titthyā puthuso vadanti.evampi titthyā puthuso vadanti.<b>Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā</b>ti.<b>Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā</b>ti.

Sakāya diṭṭhiyā diṭṭhirāgena rattā abhirattāti—Sakāya diṭṭhiyā diṭṭhirāgena rattā abhirattāti—sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā.sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ,“Aññaṁ ito yābhivadanti dhammaṁ,Aparaddhā suddhimakevalī te;Aparaddhā suddhimakevalī te;Evampi titthyā puthuso vadanti,Evampi titthyā puthuso vadanti,

Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā”ti.Sandiṭṭhirāgena hi tebhirattā”ti.<b>Idheva suddhiṁ iti vādayanti,</b><b>Idheva suddhiṁ iti vādayanti,</b><b>Nāññesu dhammesu visuddhimāhu;</b><b>Nāññesu dhammesu visuddhimāhu;</b>

<b>Evampi titthyā puthuso niviṭṭhā,</b><b>Evampi titthyā puthuso niviṭṭhā,</b><b>Sakāyane tattha daḷhaṁ vadānā.</b><b>Sakāyane tattha daḷhaṁ vadānā.</b><b>Idheva suddhiṁ iti vādayantī</b>ti.<b>Idheva suddhiṁ iti vādayantī</b>ti.

Idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.Idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.“Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.“Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ, muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharanti.“Asassato loko …pe…“Asassato loko …pe…

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññan”ti idha suddhiṁ visuddhiṁ parisuddhiṁ muttiṁ vimuttiṁ parimuttiṁ vadanti kathenti bhaṇanti dīpayanti voharantīti—idheva suddhiṁ iti vādayanti.idheva suddhiṁ iti vādayanti.<b>Nāññesu dhammesu visuddhimāhū</b>ti.<b>Nāññesu dhammesu visuddhimāhū</b>ti.