巴利《小部》· 大义释第 49 阅读页 · MND10 · 10. Purābhedasuttaniddesa · 3/10

Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti—Pisuṇaṁ vācaṁ pahāya pisuṇāya vācāya paṭivirato hoti—ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya.ito sutvā na amutra akkhātā imesaṁ bhedāya, amutra vā sutvā na imesaṁ akkhātā amūsaṁ bhedāya.Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Iti bhinnānaṁ vā sandhātā, sahitānaṁ vā anuppadātā, samaggārāmo samaggarato samagganandī samaggakaraṇiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.

Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti—Pharusaṁ vācaṁ pahāya pharusāya vācāya paṭivirato hoti—yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.yā sā vācā nelā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti.Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti—Samphappalāpaṁ pahāya samphappalāpā paṭivirato hoti—

kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.kālavādī bhūtavādī atthavādī dhammavādī vinayavādī nidhānavatiṁ vācaṁ bhāsitā hoti kālena sāpadesaṁ pariyantavatiṁ atthasaṁhitaṁ.Catūhi vacīsucaritehi samannāgato catuddosāpagataṁ vācaṁ bhāsati, bāttiṁsāya tiracchānakathāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati.Catūhi vacīsucaritehi samannāgato catuddosāpagataṁ vācaṁ bhāsati, bāttiṁsāya tiracchānakathāya ārato assa virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharati.Dasa kathāvatthūni kathesi, seyyathidaṁ—Dasa kathāvatthūni kathesi, seyyathidaṁ—

appicchakathaṁ katheti, santuṭṭhīkathaṁ katheti, pavivekakathaṁ …appicchakathaṁ katheti, santuṭṭhīkathaṁ katheti, pavivekakathaṁ …asaṁsaggakathaṁ …asaṁsaggakathaṁ …vīriyārambhakathaṁ …vīriyārambhakathaṁ …

sīlakathaṁ …sīlakathaṁ …samādhikathaṁ …samādhikathaṁ …paññākathaṁ …paññākathaṁ …

vimuttikathaṁ …vimuttikathaṁ …vimuttiñāṇadassanakathaṁ …vimuttiñāṇadassanakathaṁ …satipaṭṭhānakathaṁ …satipaṭṭhānakathaṁ …

sammappadhānakathaṁ …sammappadhānakathaṁ …iddhipādakathaṁ …iddhipādakathaṁ …indriyakathaṁ …indriyakathaṁ …

balakathaṁ …balakathaṁ …bojjhaṅgakathaṁ …bojjhaṅgakathaṁ …maggakathaṁ …maggakathaṁ …

phalakathaṁ …phalakathaṁ …nibbānakathaṁ katheti.nibbānakathaṁ katheti.<b>Vācāyato</b>ti yatto pariyatto gutto gopito rakkhito vūpasanto.<b>Vācāyato</b>ti yatto pariyatto gutto gopito rakkhito vūpasanto.

<b>Munī</b>ti.<b>Munī</b>ti.<b>Monaṁ</b> vuccati ñāṇaṁ.<b>Monaṁ</b> vuccati ñāṇaṁ.Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi …pe…Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi …pe…

saṅgajālamaticca so munīti—saṅgajālamaticca so munīti—sa ve vācāyato muni.sa ve vācāyato muni.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Akkodhano asantāsī,“Akkodhano asantāsī,avikatthī akukkuco;avikatthī akukkuco;Mantabhāṇī anuddhato,Mantabhāṇī anuddhato,

sa ve vācāyato munī”ti.sa ve vācāyato munī”ti.<b>Nirāsatti anāgate,</b><b>Nirāsatti anāgate,</b><b>atītaṁ nānusocati;</b><b>atītaṁ nānusocati;</b>

<b>Vivekadassī phassesu,</b><b>Vivekadassī phassesu,</b><b>diṭṭhīsu ca na nīyati.</b><b>diṭṭhīsu ca na nīyati.</b><b>Nirāsatti anāgate</b>ti.<b>Nirāsatti anāgate</b>ti.

<b>Āsatti</b> vuccati taṇhā.<b>Āsatti</b> vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yassesā āsatti taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti.Yassesā āsatti taṇhā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhāti.

Evampi nirāsatti anāgate.Evampi nirāsatti anāgate.Atha vā “evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,Atha vā “evaṁrūpo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti,“evaṁvedano siyaṁ …“evaṁvedano siyaṁ …

evaṁsañño siyaṁ …evaṁsañño siyaṁ …evaṁsaṅkhāro siyaṁ …evaṁsaṅkhāro siyaṁ …evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.evaṁviññāṇo siyaṁ anāgatamaddhānan”ti tattha nandiṁ na samannāneti.

Evampi nirāsatti anāgate.Evampi nirāsatti anāgate.Atha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ—Atha vā “iti me cakkhu siyā anāgatamaddhānaṁ—iti rūpā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;iti rūpā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

na tadabhinandanto.na tadabhinandanto.Evampi nirāsatti anāgate.Evampi nirāsatti anāgate.“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—“Iti me sotaṁ siyā anāgatamaddhānaṁ—

iti saddā”ti …pe…iti saddā”ti …pe…“iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ—“iti me mano siyā anāgatamaddhānaṁ—iti dhammā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;iti dhammā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

na tadabhinandanto.na tadabhinandanto.Evampi nirāsatti anāgate.Evampi nirāsatti anāgate.Atha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;Atha vā “imināhaṁ sīlena vā vatena vā tapena vā brahmacariyena vā devo vā bhavissāmi devaññataro vā”ti appaṭiladdhassa paṭilābhāya cittaṁ na paṇidahati, cetaso appaṇidhānappaccayā na tadabhinandati;

na tadabhinandanto.na tadabhinandanto.Evampi nirāsatti anāgate.Evampi nirāsatti anāgate.<b>Atītaṁ nānusocatī</b>ti.<b>Atītaṁ nānusocatī</b>ti.

Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati, “cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,Vipariṇataṁ vā vatthuṁ na socati, vipariṇatasmiṁ vā vatthusmiṁ na socati, “cakkhu me vipariṇatan”ti na socati,“sotaṁ me …“sotaṁ me …ghānaṁ me …ghānaṁ me …

jivhā me …jivhā me …kāyo me …kāyo me …rūpā me …rūpā me …

saddā me …saddā me …gandhā me …gandhā me …rasā me …rasā me …

phoṭṭhabbā me …phoṭṭhabbā me …kulaṁ me …kulaṁ me …gaṇo me …gaṇo me …

āvāso me …āvāso me …lābho me …lābho me …yaso me …yaso me …

pasaṁsā me …pasaṁsā me …sukhaṁ me …sukhaṁ me …cīvaraṁ me …cīvaraṁ me …

piṇḍapāto me …piṇḍapāto me …senāsanaṁ me …senāsanaṁ me …gilānapaccayabhesajjaparikkhāro me …gilānapaccayabhesajjaparikkhāro me …

mātā me …mātā me …pitā me …pitā me …bhātā me …bhātā me …

bhaginī me …bhaginī me …putto me …putto me …dhītā me …dhītā me …

mittā me …mittā me …amaccā me …amaccā me …ñātakā me …ñātakā me …

sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—sālohitā me vipariṇatā”ti na socati na kilamati na paridevati na urattāḷiṁ kandati na sammohaṁ āpajjatīti—atītaṁ nānusocati.atītaṁ nānusocati.<b>Vivekadassī phassesū</b>ti.<b>Vivekadassī phassesū</b>ti.

Cakkhusamphasso sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso, adhivacanasamphasso paṭighasamphasso, sukhavedanīyo phasso dukkhavedanīyo phasso adukkhamasukhavedanīyo phasso, kusalo phasso akusalo phasso abyākato phasso, kāmāvacaro phasso rūpāvacaro phasso arūpāvacaro phasso, suññato phasso animitto phasso appaṇihito phasso, lokiyo phasso lokuttaro phasso, atīto phasso anāgato phasso paccuppanno phasso;Cakkhusamphasso sotasamphasso ghānasamphasso jivhāsamphasso kāyasamphasso manosamphasso, adhivacanasamphasso paṭighasamphasso, sukhavedanīyo phasso dukkhavedanīyo phasso adukkhamasukhavedanīyo phasso, kusalo phasso akusalo phasso abyākato phasso, kāmāvacaro phasso rūpāvacaro phasso arūpāvacaro phasso, suññato phasso animitto phasso appaṇihito phasso, lokiyo phasso lokuttaro phasso, atīto phasso anāgato phasso paccuppanno phasso;

yo evarūpo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—yo evarūpo phasso phusanā samphusanā samphusitattaṁ—ayaṁ vuccati phasso.ayaṁ vuccati phasso.<b>Vivekadassī phassesū</b>ti.<b>Vivekadassī phassesū</b>ti.

Cakkhusamphassaṁ vivittaṁ passati attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā,Cakkhusamphassaṁ vivittaṁ passati attena vā attaniyena vā niccena vā dhuvena vā sassatena vā avipariṇāmadhammena vā,sotasamphassaṁ vivittaṁ passati …sotasamphassaṁ vivittaṁ passati …ghānasamphassaṁ vivittaṁ passati …ghānasamphassaṁ vivittaṁ passati …

jivhāsamphassaṁ vivittaṁ passati …jivhāsamphassaṁ vivittaṁ passati …kāyasamphassaṁ vivittaṁ passati …kāyasamphassaṁ vivittaṁ passati …manosamphassaṁ vivittaṁ passati …manosamphassaṁ vivittaṁ passati …

adhivacanasamphassaṁ vivittaṁ passati …adhivacanasamphassaṁ vivittaṁ passati …paṭighasamphassaṁ vivittaṁ passati …paṭighasamphassaṁ vivittaṁ passati …sukhavedanīyaṁ phassaṁ …sukhavedanīyaṁ phassaṁ …

dukkhavedanīyaṁ phassaṁ …dukkhavedanīyaṁ phassaṁ …adukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ …adukkhamasukhavedanīyaṁ phassaṁ …kusalaṁ phassaṁ …kusalaṁ phassaṁ …

akusalaṁ phassaṁ …akusalaṁ phassaṁ …abyākataṁ phassaṁ …abyākataṁ phassaṁ …kāmāvacaraṁ phassaṁ …kāmāvacaraṁ phassaṁ …

rūpāvacaraṁ phassaṁ …rūpāvacaraṁ phassaṁ …arūpāvacaraṁ phassaṁ …arūpāvacaraṁ phassaṁ …