巴利《小部》· 大义释第 17 阅读页 · MND3 · 3. Duṭṭhaṭṭhakasuttaniddesa · 3/5

pamādassa …pamādassa …sabbakilesānaṁ …sabbakilesānaṁ …sabbaduccaritānaṁ …sabbaduccaritānaṁ …

sabbadarathānaṁ …sabbadarathānaṁ …sabbapariḷāhānaṁ …sabbapariḷāhānaṁ …sabbasantāpānaṁ …sabbasantāpānaṁ …

sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā abhinibbutattoti—sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ nibbāpitattā abhinibbutattoti—santo ca bhikkhu abhinibbutatto.santo ca bhikkhu abhinibbutatto.<b>Itihanti sīlesu akatthamāno</b>ti.<b>Itihanti sīlesu akatthamāno</b>ti.

<b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā metaṁ—<b>Itī</b>ti padasandhi padasaṁsaggo padapāripūrī akkharasamavāyo byañjanasiliṭṭhatā padānupubbatā metaṁ—itihanti.itihanti.<b>Sīlesu akatthamāno</b>ti.<b>Sīlesu akatthamāno</b>ti.

Idhekacco katthī hoti vikatthī.Idhekacco katthī hoti vikatthī.So katthati vikatthati.So katthati vikatthati.Ahamasmi sīlasampannoti vā, vatasampannoti vā, sīlabbatasampannoti vā,Ahamasmi sīlasampannoti vā, vatasampannoti vā, sīlabbatasampannoti vā,

jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā …pe…jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā …pe…nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā katthati vikatthati.nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyā lābhīti vā katthati vikatthati.Evaṁ na katthati na vikatthati.Evaṁ na katthati na vikatthati.

Katthanā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—Katthanā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaññutto vimariyādikatena cetasā viharatīti—itihanti sīlesu akatthamāno.itihanti sīlesu akatthamāno.<b>Tamariyadhammaṁ kusalā vadantī</b>ti.<b>Tamariyadhammaṁ kusalā vadantī</b>ti.

<b>Kusalā</b>ti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evaṁ vadanti—<b>Kusalā</b>ti ye te khandhakusalā dhātukusalā āyatanakusalā paṭiccasamuppādakusalā satipaṭṭhānakusalā sammappadhānakusalā iddhipādakusalā indriyakusalā balakusalā bojjhaṅgakusalā maggakusalā phalakusalā nibbānakusalā, te kusalā evaṁ vadanti—“ariyānaṁ eso dhammo, neso dhammo anariyānaṁ;“ariyānaṁ eso dhammo, neso dhammo anariyānaṁ;paṇḍitānaṁ eso dhammo, neso dhammo bālānaṁ;paṇḍitānaṁ eso dhammo, neso dhammo bālānaṁ;

sappurisānaṁ eso dhammo, neso dhammo asappurisānan”ti.sappurisānaṁ eso dhammo, neso dhammo asappurisānan”ti.Evaṁ vadanti, ariyānaṁ evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—Evaṁ vadanti, ariyānaṁ evaṁ kathenti evaṁ bhaṇanti evaṁ dīpayanti evaṁ voharantīti—tamariyadhammaṁ kusalā vadanti.tamariyadhammaṁ kusalā vadanti.

<b>Yassussadā natthi kuhiñci loke</b>ti.<b>Yassussadā natthi kuhiñci loke</b>ti.<b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.<b>Yassā</b>ti arahato khīṇāsavassa.<b>Ussadā</b>ti sattussadā—<b>Ussadā</b>ti sattussadā—

rāgussado, dosussado, mohussado, mānussado, diṭṭhussado, kilesussado, kammussado.rāgussado, dosussado, mohussado, mānussado, diṭṭhussado, kilesussado, kammussado.Yassime ussadā natthi na santi na vijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.Yassime ussadā natthi na santi na vijjanti nupalabbhanti, pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭipassaddhā abhabbuppattikā ñāṇagginā daḍḍhā.<b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kimhici katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā.<b>Kuhiñcī</b>ti kuhiñci kimhici katthaci ajjhattaṁ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā.

<b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloketi—<b>Loke</b>ti apāyaloke manussaloke devaloke khandhaloke dhātuloke āyatanaloketi—yassussadā natthi kuhiñci loke.yassussadā natthi kuhiñci loke.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Santo ca bhikkhu abhinibbutatto,“Santo ca bhikkhu abhinibbutatto,Itihanti sīlesu akatthamāno;Itihanti sīlesu akatthamāno;Tamariyadhammaṁ kusalā vadanti,Tamariyadhammaṁ kusalā vadanti,

Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.Yassussadā natthi kuhiñci loke”ti.<b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,</b><b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,</b><b>Purakkhatā santi avīvadātā;</b><b>Purakkhatā santi avīvadātā;</b>

<b>Yadattani passati ānisaṁsaṁ,</b><b>Yadattani passati ānisaṁsaṁ,</b><b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.</b><b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.</b><b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā</b>ti.<b>Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā</b>ti.

<b>Pakappanā</b>ti dve pakappanā—<b>Pakappanā</b>ti dve pakappanā—taṇhāpakappanā ca diṭṭhipakappanā ca …pe…taṇhāpakappanā ca diṭṭhipakappanā ca …pe…ayaṁ taṇhāpakappanā …pe…ayaṁ taṇhāpakappanā …pe…

ayaṁ diṭṭhipakappanā.ayaṁ diṭṭhipakappanā.<b>Saṅkhatā</b>ti saṅkhatā abhisaṅkhatā saṇṭhapitātipi—<b>Saṅkhatā</b>ti saṅkhatā abhisaṅkhatā saṇṭhapitātipi—saṅkhatā.saṅkhatā.

Atha vā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammātipi—Atha vā aniccā saṅkhatā paṭiccasamuppannā khayadhammā vayadhammā virāgadhammā nirodhadhammātipi—saṅkhatā.saṅkhatā.<b>Yassā</b>ti diṭṭhigatikassa.<b>Yassā</b>ti diṭṭhigatikassa.

<b>Dhammā</b> vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatānīti—<b>Dhammā</b> vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatānīti—pakappitā saṅkhatā yassa dhammā.pakappitā saṅkhatā yassa dhammā.<b>Purakkhatā santi avīvadātā</b>ti.<b>Purakkhatā santi avīvadātā</b>ti.

<b>Purakkhatā</b>ti dve purekkhārā—<b>Purakkhatā</b>ti dve purekkhārā—taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…taṇhāpurekkhāro ca diṭṭhipurekkhāro ca …pe…ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…ayaṁ taṇhāpurekkhāro …pe…

ayaṁ diṭṭhipurekkhāro.ayaṁ diṭṭhipurekkhāro.Tassa taṇhāpurekkhāro appahīno, diṭṭhipurekkhāro appaṭinissaṭṭho.Tassa taṇhāpurekkhāro appahīno, diṭṭhipurekkhāro appaṭinissaṭṭho.Tassa taṇhāpurekkhārassa appahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa appaṭinissaṭṭhattā so taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati taṇhādhajo taṇhāketu taṇhādhipateyyo, diṭṭhidhajo diṭṭhiketu diṭṭhādhipateyyo, taṇhāya vā diṭṭhiyā vā parivārito caratīti—Tassa taṇhāpurekkhārassa appahīnattā, diṭṭhipurekkhārassa appaṭinissaṭṭhattā so taṇhaṁ vā diṭṭhiṁ vā purato katvā carati taṇhādhajo taṇhāketu taṇhādhipateyyo, diṭṭhidhajo diṭṭhiketu diṭṭhādhipateyyo, taṇhāya vā diṭṭhiyā vā parivārito caratīti—

purakkhatā.purakkhatā.<b>Santī</b>ti santi saṁvijjanti atthi upalabbhanti.<b>Santī</b>ti santi saṁvijjanti atthi upalabbhanti.<b>Avīvadātā</b>ti avevadātā avodātā aparisuddhā saṅkiliṭṭhā saṅkilesikāti—<b>Avīvadātā</b>ti avevadātā avodātā aparisuddhā saṅkiliṭṭhā saṅkilesikāti—

purakkhatā santi avīvadātā.purakkhatā santi avīvadātā.<b>Yadattani passati ānisaṁsan</b>ti.<b>Yadattani passati ānisaṁsan</b>ti.<b>Yadattanī</b>ti yaṁ attani.<b>Yadattanī</b>ti yaṁ attani.

<b>Attā</b> vuccati diṭṭhigataṁ.<b>Attā</b> vuccati diṭṭhigataṁ.Attano diṭṭhiyā dve ānisaṁse passati—Attano diṭṭhiyā dve ānisaṁse passati—diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ, samparāyikañca ānisaṁsaṁ.diṭṭhadhammikañca ānisaṁsaṁ, samparāyikañca ānisaṁsaṁ.

Katamo diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso?Katamo diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso?Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti, taṁdiṭṭhikā sāvakā honti.Yaṁdiṭṭhiko satthā hoti, taṁdiṭṭhikā sāvakā honti.Taṁdiṭṭhikaṁ satthāraṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti apacitiṁ karonti.Taṁdiṭṭhikaṁ satthāraṁ sāvakā sakkaronti garuṁ karonti mānenti pūjenti apacitiṁ karonti.

Labhati ca tatonidānaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ—Labhati ca tatonidānaṁ cīvarapiṇḍapātasenāsanagilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ—ayaṁ diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso.ayaṁ diṭṭhiyā diṭṭhadhammiko ānisaṁso.Katamo diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso?Katamo diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso?

Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā supaṇṇattāya vā yakkhattāya vā asurattāya vā gandhabbattāya vā mahārājattāya vā indattāya vā brahmattāya vā devattāya vā.Ayaṁ diṭṭhi alaṁ nāgattāya vā supaṇṇattāya vā yakkhattāya vā asurattāya vā gandhabbattāya vā mahārājattāya vā indattāya vā brahmattāya vā devattāya vā.Ayaṁ diṭṭhi suddhiyā visuddhiyā parisuddhiyā, muttiyā vimuttiyā parimuttiyā.Ayaṁ diṭṭhi suddhiyā visuddhiyā parisuddhiyā, muttiyā vimuttiyā parimuttiyā.Imāya diṭṭhiyā sujjhanti visujjhanti parisujjhanti muccanti vimuccanti parimuccanti.Imāya diṭṭhiyā sujjhanti visujjhanti parisujjhanti muccanti vimuccanti parimuccanti.

Imāya diṭṭhiyā sujjhissāmi visujjhissāmi parisujjhissāmi, muccissāmi vimuccissāmi parimuccissāmīti āyatiṁ phalapāṭikaṅkhī hoti—Imāya diṭṭhiyā sujjhissāmi visujjhissāmi parisujjhissāmi, muccissāmi vimuccissāmi parimuccissāmīti āyatiṁ phalapāṭikaṅkhī hoti—ayaṁ diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso.ayaṁ diṭṭhiyā samparāyiko ānisaṁso.Attano diṭṭhiyā ime dve ānisaṁse passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—Attano diṭṭhiyā ime dve ānisaṁse passati dakkhati oloketi nijjhāyati upaparikkhatīti—

yadattani passati ānisaṁsaṁ.yadattani passati ānisaṁsaṁ.<b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.<b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.Tisso santiyo—Tisso santiyo—

accantasanti, tadaṅgasanti, sammutisanti.accantasanti, tadaṅgasanti, sammutisanti.Katamā <b>accantasanti</b>?Katamā <b>accantasanti</b>?Accantasanti vuccati amataṁ nibbānaṁ.Accantasanti vuccati amataṁ nibbānaṁ.

Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.Ayaṁ accantasanti.Ayaṁ accantasanti.Katamā <b>tadaṅgasanti</b>?Katamā <b>tadaṅgasanti</b>?

Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa nīvaraṇā santā honti;Paṭhamaṁ jhānaṁ samāpannassa nīvaraṇā santā honti;dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā santā honti;dutiyaṁ jhānaṁ samāpannassa vitakkavicārā santā honti;tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti santā hoti;tatiyaṁ jhānaṁ samāpannassa pīti santā hoti;

catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa sukhadukkhā santā honti;catutthaṁ jhānaṁ samāpannassa sukhadukkhā santā honti;ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā paṭighasaññā nānattasaññā santā hoti;ākāsānañcāyatanaṁ samāpannassa rūpasaññā paṭighasaññā nānattasaññā santā hoti;viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā santā hoti;viññāṇañcāyatanaṁ samāpannassa ākāsānañcāyatanasaññā santā hoti;

ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā santā hoti;ākiñcaññāyatanaṁ samāpannassa viññāṇañcāyatanasaññā santā hoti;nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā santā hoti.nevasaññānāsaññāyatanaṁ samāpannassa ākiñcaññāyatanasaññā santā hoti.Ayaṁ tadaṅgasanti.Ayaṁ tadaṅgasanti.

Katamā <b>sammutisanti</b>?Katamā <b>sammutisanti</b>?Sammutisantiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni diṭṭhisantiyo.Sammutisantiyo vuccanti dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni diṭṭhisantiyo.Api ca sammutisanti imasmiṁ atthe adhippetā santīti.Api ca sammutisanti imasmiṁ atthe adhippetā santīti.

<b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.<b>Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin</b>ti.Kuppasantiṁ pakuppasantiṁ eritasantiṁ sameritasantiṁ calitasantiṁ ghaṭṭitasantiṁ kappitasantiṁ pakappitasantiṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ, santiṁ nissito asito allīno upagato ajjhosito adhimuttoti—Kuppasantiṁ pakuppasantiṁ eritasantiṁ sameritasantiṁ calitasantiṁ ghaṭṭitasantiṁ kappitasantiṁ pakappitasantiṁ aniccaṁ saṅkhataṁ paṭiccasamuppannaṁ khayadhammaṁ vayadhammaṁ virāgadhammaṁ nirodhadhammaṁ, santiṁ nissito asito allīno upagato ajjhosito adhimuttoti—taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.taṁ nissito kuppapaṭiccasantiṁ.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,“Pakappitā saṅkhatā yassa dhammā,Purakkhatā santi avīvadātā;Purakkhatā santi avīvadātā;

Yadattani passati ānisaṁsaṁ,Yadattani passati ānisaṁsaṁ,Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin”ti.Taṁ nissito kuppapaṭiccasantin”ti.<b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā,</b><b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā,</b>

<b>Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ;</b><b>Dhammesu niccheyya samuggahītaṁ;</b><b>Tasmā naro tesu nivesanesu,</b><b>Tasmā naro tesu nivesanesu,</b><b>Nirassatī ādiyatī ca dhammaṁ.</b><b>Nirassatī ādiyatī ca dhammaṁ.</b>

<b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā</b>ti.<b>Diṭṭhīnivesā na hi svātivattā</b>ti.<b>Diṭṭhīnivesā</b>ti “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti abhinivesaparāmāso diṭṭhinivesanaṁ.<b>Diṭṭhīnivesā</b>ti “sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññan”ti abhinivesaparāmāso diṭṭhinivesanaṁ.“Asassato loko …“Asassato loko …