巴利《小部》· 小义释第 77 阅读页 · CND23 · Khaggavisāṇasuttaniddesa · 9/17

Yasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi bhayā na parimuccati, samparāyikāpi bhayā na parimuccati, tasmā bhayanti kāmānametaṁ adhivacanaṁ.Yasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi bhayā na parimuccati, samparāyikāpi bhayā na parimuccati, tasmā bhayanti kāmānametaṁ adhivacanaṁ.Kasmā ca, bhikkhave, dukkhanti …pe…Kasmā ca, bhikkhave, dukkhanti …pe…rogoti …rogoti …

gaṇḍoti …gaṇḍoti …sallanti …sallanti …saṅgoti …saṅgoti …

paṅkoti …paṅkoti …gabbhoti kāmānametaṁ adhivacanaṁ?gabbhoti kāmānametaṁ adhivacanaṁ?Yasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi gabbhā na parimuccati, samparāyikāpi gabbhā na parimuccati, tasmā gabbhoti kāmānametaṁ adhivacanan”ti.Yasmā ca kāmarāgarattāyaṁ, bhikkhave, chandarāgavinibaddho diṭṭhadhammikāpi gabbhā na parimuccati, samparāyikāpi gabbhā na parimuccati, tasmā gabbhoti kāmānametaṁ adhivacanan”ti.

Bhayaṁ dukkhañca rogo ca,Bhayaṁ dukkhañca rogo ca,gaṇḍo sallañca saṅgo ca;gaṇḍo sallañca saṅgo ca;Paṅko gabbho ca ubhayaṁ,Paṅko gabbho ca ubhayaṁ,

ete kāmā pavuccanti;ete kāmā pavuccanti;Yattha satto puthujjano.Yattha satto puthujjano.Otiṇṇo sātarūpena,Otiṇṇo sātarūpena,

puna gabbhāya gacchati;puna gabbhāya gacchati;Yato ca bhikkhu ātāpī,Yato ca bhikkhu ātāpī,sampajaññaṁ na riccati.sampajaññaṁ na riccati.

So imaṁ palipathaṁ duggaṁ,So imaṁ palipathaṁ duggaṁ,atikkamma tathāvidho;atikkamma tathāvidho;Pajaṁ jātijarūpetaṁ,Pajaṁ jātijarūpetaṁ,

phandamānaṁ avekkhatīti.phandamānaṁ avekkhatīti.Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,Rogo ca sallañca bhayañca metaṁ.Rogo ca sallañca bhayañca metaṁ.

<b>Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā</b>ti etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—<b>Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā</b>ti etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā passitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā, eko care khaggavisāṇakappo.Tenāha so paccekasambuddho—Tenāha so paccekasambuddho—

“Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,“Ītī ca gaṇḍo ca upaddavo ca,Rogo ca sallañca bhayañca metaṁ;Rogo ca sallañca bhayañca metaṁ;Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā,Etaṁ bhayaṁ kāmaguṇesu disvā,

Eko care khaggavisāṇakappo”ti.Eko care khaggavisāṇakappo”ti.<b>Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,</b><b>Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,</b><b>Vātātape ḍaṁsasarīsape ca;</b><b>Vātātape ḍaṁsasarīsape ca;</b>

<b>Sabbānipetāni abhisambhavitvā,</b><b>Sabbānipetāni abhisambhavitvā,</b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsan</b>ti.<b>Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsan</b>ti.

<b>Sītan</b>ti dvīhi kāraṇehi sītaṁ hoti—<b>Sītan</b>ti dvīhi kāraṇehi sītaṁ hoti—abbhantaradhātuppakopavasena vā sītaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā sītaṁ hoti.abbhantaradhātuppakopavasena vā sītaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā sītaṁ hoti.<b>Uṇhan</b>ti dvīhi kāraṇehi uṇhaṁ hoti—<b>Uṇhan</b>ti dvīhi kāraṇehi uṇhaṁ hoti—

abbhantaradhātuppakopavasena vā uṇhaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā uṇhaṁ hoti.abbhantaradhātuppakopavasena vā uṇhaṁ hoti bahiddhā utuvasena vā uṇhaṁ hoti.<b>Khudā</b> vuccati chātako.<b>Khudā</b> vuccati chātako.<b>Pipāsā</b> vuccati udakapipāsāti—<b>Pipāsā</b> vuccati udakapipāsāti—

sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ.sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ.<b>Vātātape ḍaṁsasarīsape cā</b>ti.<b>Vātātape ḍaṁsasarīsape cā</b>ti.<b>Vātā</b>ti puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālapaṇṇavātā vidhūpanavātā.<b>Vātā</b>ti puratthimā vātā pacchimā vātā uttarā vātā dakkhiṇā vātā sarajā vātā arajā vātā sītā vātā uṇhā vātā parittā vātā adhimattā vātā verambhavātā pakkhavātā supaṇṇavātā tālapaṇṇavātā vidhūpanavātā.

<b>Ātapo</b> vuccati sūriyasantāpo.<b>Ātapo</b> vuccati sūriyasantāpo.<b>Ḍaṁsā</b> vuccanti piṅgalamakkhikā.<b>Ḍaṁsā</b> vuccanti piṅgalamakkhikā.<b>Sarīsapā</b> vuccanti ahīti—<b>Sarīsapā</b> vuccanti ahīti—

vātātape ḍaṁsasarīsape ca.vātātape ḍaṁsasarīsape ca.<b>Sabbānipetāni abhisambhavitvā</b>ti abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvāti—<b>Sabbānipetāni abhisambhavitvā</b>ti abhibhavitvā ajjhottharitvā pariyādiyitvā madditvāti—sabbānipetāni abhisambhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.sabbānipetāni abhisambhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.

Tenāha so paccekasambuddho—Tenāha so paccekasambuddho—“Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,“Sītañca uṇhañca khudaṁ pipāsaṁ,Vātātape ḍaṁsasarīsape ca;Vātātape ḍaṁsasarīsape ca;

Sabbānipetāni abhisambhavitvā,Sabbānipetāni abhisambhavitvā,Eko care khaggavisāṇakappo”ti.Eko care khaggavisāṇakappo”ti.<b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā,</b><b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā,</b>

<b>Sañjātakhandho padumī uḷāro;</b><b>Sañjātakhandho padumī uḷāro;</b><b>Yathābhirantaṁ vihare araññe,</b><b>Yathābhirantaṁ vihare araññe,</b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b>

<b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā</b>ti nāgo vuccati hatthināgo.<b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā</b>ti nāgo vuccati hatthināgo.Paccekasambuddhopi nāgo.Paccekasambuddhopi nāgo.Kiṅkāraṇā paccekasambuddho nāgo?Kiṅkāraṇā paccekasambuddho nāgo?

Āguṁ na karotīti nāgo;Āguṁ na karotīti nāgo;na gacchatīti nāgo;na gacchatīti nāgo;na āgacchatīti nāgo.na āgacchatīti nāgo.

Kathaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo?Kathaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo?Āgu vuccati pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.Āgu vuccati pāpakā akusalā dhammā saṅkilesikā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṁ jātijarāmaraṇiyā.Āguṁ na karoti kiñci loke,Āguṁ na karoti kiñci loke,

Sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;Sabbasaṁyoge visajja bandhanāni;Sabbattha na sajjatī vimutto,Sabbattha na sajjatī vimutto,Nāgo tādi pavuccate tathattā.Nāgo tādi pavuccate tathattā.

Evaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo.Evaṁ so paccekasambuddho āguṁ na karotīti nāgo.Kathaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo?Kathaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo?So paccekasambuddho na chandāgatiṁ gacchati,So paccekasambuddho na chandāgatiṁ gacchati,

na dosāgatiṁ gacchati,na dosāgatiṁ gacchati,na mohāgatiṁ gacchati,na mohāgatiṁ gacchati,na bhayāgatiṁ gacchati,na bhayāgatiṁ gacchati,

na rāgavasena gacchati,na rāgavasena gacchati,na dosavasena gacchati,na dosavasena gacchati,na mohavasena gacchati,na mohavasena gacchati,

na mānavasena gacchati,na mānavasena gacchati,na diṭṭhivasena gacchati,na diṭṭhivasena gacchati,na uddhaccavasena gacchati,na uddhaccavasena gacchati,

na vicikicchāvasena gacchati,na vicikicchāvasena gacchati,na anusayavasena gacchati,na anusayavasena gacchati,na vaggehi dhammehi yāyati nīyati vuyhati saṁharīyati.na vaggehi dhammehi yāyati nīyati vuyhati saṁharīyati.

Evaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo.Evaṁ so paccekasambuddho na gacchatīti nāgo.Kathaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo?Kathaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo?Sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati,Sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati,

sakadāgāmimaggena …pe…sakadāgāmimaggena …pe…anāgāmimaggena …pe…anāgāmimaggena …pe…arahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.arahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati.

Evaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo.Evaṁ so paccekasambuddho na āgacchatīti nāgo.<b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā</b>ti yathā so hatthināgo yūthāni vivajjetvā parivajjetvā abhinivajjetvā ekova araññavanamajjhogāhetvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, paccekasambuddhopi gaṇaṁ vivajjetvā parivajjetvā abhivajjetvā eko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.<b>Nāgova yūthāni vivajjayitvā</b>ti yathā so hatthināgo yūthāni vivajjetvā parivajjetvā abhinivajjetvā ekova araññavanamajjhogāhetvā carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpeti, paccekasambuddhopi gaṇaṁ vivajjetvā parivajjetvā abhivajjetvā eko araññavanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhasseyyakāni paṭisallānasāruppāni.

So eko gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṁ kappeti eko gāmaṁ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—So eko gacchati eko tiṭṭhati eko nisīdati eko seyyaṁ kappeti eko gāmaṁ piṇḍāya pavisati eko paṭikkamati eko raho nisīdati eko caṅkamaṁ adhiṭṭhāti eko carati viharati iriyati vatteti pāleti yapeti yāpetīti—nāgova yūthāni vivajjayitvā.nāgova yūthāni vivajjayitvā.<b>Sañjātakhandho padumī uḷāro</b>ti yathā so hatthināgo sañjātakkhandho sattaratano vā hoti aṭṭharatano vā, paccekasambuddhopi sañjātakkhandho asekkhena sīlakkhandhena asekkhena samādhikkhandhena asekkhena paññākkhandhena asekkhena vimuttikkhandhena asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena.<b>Sañjātakhandho padumī uḷāro</b>ti yathā so hatthināgo sañjātakkhandho sattaratano vā hoti aṭṭharatano vā, paccekasambuddhopi sañjātakkhandho asekkhena sīlakkhandhena asekkhena samādhikkhandhena asekkhena paññākkhandhena asekkhena vimuttikkhandhena asekkhena vimuttiñāṇadassanakkhandhena.

Yathā so hatthināgo padumī, paccekasambuddhopi sattahi bojjhaṅgapupphehi padumī, satisambojjhaṅgapupphena dhammavicayasambojjhaṅgapupphena vīriyasambojjhaṅgapupphena pītisambojjhaṅgapupphena passaddhisambojjhaṅgapupphena samādhisambojjhaṅgapupphena upekkhāsambojjhaṅgapupphena.Yathā so hatthināgo padumī, paccekasambuddhopi sattahi bojjhaṅgapupphehi padumī, satisambojjhaṅgapupphena dhammavicayasambojjhaṅgapupphena vīriyasambojjhaṅgapupphena pītisambojjhaṅgapupphena passaddhisambojjhaṅgapupphena samādhisambojjhaṅgapupphena upekkhāsambojjhaṅgapupphena.Yathā so hatthināgo uḷāro thāmena balena javena sūrena, paccekasambuddhopi uḷāro sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanenāti—Yathā so hatthināgo uḷāro thāmena balena javena sūrena, paccekasambuddhopi uḷāro sīlena samādhinā paññāya vimuttiyā vimuttiñāṇadassanenāti—

sañjātakhandho padumī uḷāro.sañjātakhandho padumī uḷāro.<b>Yathābhirantaṁ vihare araññe</b>ti yathā so hatthināgo yathābhirantaṁ araññe viharati, paccekasambuddhopi yathābhirantaṁ araññe viharati.<b>Yathābhirantaṁ vihare araññe</b>ti yathā so hatthināgo yathābhirantaṁ araññe viharati, paccekasambuddhopi yathābhirantaṁ araññe viharati.Paṭhamenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati,Paṭhamenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati,

dutiyenapi jhānena …pe…dutiyenapi jhānena …pe…tatiyenapi jhānena …tatiyenapi jhānena …catutthenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati;catutthenapi jhānena yathābhirantaṁ araññe viharati;

mettāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati,mettāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati,karuṇāyapi cetovimuttiyā …karuṇāyapi cetovimuttiyā …muditāyapi cetovimuttiyā …muditāyapi cetovimuttiyā …

upekkhāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati;upekkhāyapi cetovimuttiyā yathābhirantaṁ araññe viharati;ākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharati,ākāsānañcāyatanasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharati,viññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi …viññāṇañcāyatanasamāpattiyāpi …

ākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi …ākiñcaññāyatanasamāpattiyāpi …nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi …nevasaññānāsaññāyatanasamāpattiyāpi …nirodhasamāpattiyāpi …nirodhasamāpattiyāpi …

phalasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharatīti—phalasamāpattiyāpi yathābhirantaṁ araññe viharatīti—yathābhirantaṁ vihare araññe, eko care khaggavisāṇakappo.yathābhirantaṁ vihare araññe, eko care khaggavisāṇakappo.Tenāha so paccekasambuddho—Tenāha so paccekasambuddho—

“Nāgova yūthāni vivajjayitvā,“Nāgova yūthāni vivajjayitvā,Sañjātakhandho padumī uḷāro;Sañjātakhandho padumī uḷāro;