巴利《小部》· 小义释第 74 阅读页 · CND23 · Khaggavisāṇasuttaniddesa · 6/17

Evaṁ parihānāya saṁvattantīti—Evaṁ parihānāya saṁvattantīti—parissayā.parissayā.Kathaṁ tatrāsayāti parissayā?Kathaṁ tatrāsayāti parissayā?

Tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayā.Tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayā.Yathā bile bilāsayā pāṇā sayanti, dake dakāsayā pāṇā sayanti, vane vanāsayā pāṇā sayanti, rukkhe rukkhāsayā pāṇā sayanti;Yathā bile bilāsayā pāṇā sayanti, dake dakāsayā pāṇā sayanti, vane vanāsayā pāṇā sayanti, rukkhe rukkhāsayā pāṇā sayanti;evameva tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayāti.evameva tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayāti.

Evampi tatrāsayāti—Evampi tatrāsayāti—parissayā.parissayā.Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—

“sāntevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati.“sāntevāsiko, bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati.Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati?Kathañca, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharati?Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā, sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.Idha, bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṁ disvā uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā, sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.

Tasmā sāntevāsiko vuccati.Tasmā sāntevāsiko vuccati.Tena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.Tena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.Tasmā sācariyakoti vuccati.Tasmā sācariyakoti vuccati.

Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…Puna caparaṁ, bhikkhave, bhikkhuno sotena saddaṁ sutvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…manasā dhammaṁ viññāya uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.manasā dhammaṁ viññāya uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saṁyojanīyā, tyassa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti.Tasmā sāntevāsikoti vuccati.Tasmā sāntevāsikoti vuccati.

Tena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.Tena samudācarena samudācaranti naṁ pāpakā akusalā dhammāti.Tasmā sācariyakoti vuccati.Tasmā sācariyakoti vuccati.Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharatī”ti.Evaṁ kho, bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṁ na phāsu viharatī”ti.

Evampi, tatrāsayāti—Evampi, tatrāsayāti—parissayā.parissayā.Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—

“tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā.“tayome, bhikkhave, antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā.Katame tayo?Katame tayo?Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko, doso, bhikkhave …pe…Lobho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko, doso, bhikkhave …pe…

moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko.moho, bhikkhave, antarāmalo antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko.Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikāti.Ime kho, bhikkhave, tayo antarāmalā antarāamittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikāti.Anatthajanano lobho,Anatthajanano lobho,

lobho cittappakopano;lobho cittappakopano;Bhayamantarato jātaṁ,Bhayamantarato jātaṁ,taṁ jano nāvabujjhati.taṁ jano nāvabujjhati.

Luddho atthaṁ na jānāti,Luddho atthaṁ na jānāti,luddho dhammaṁ na passati;luddho dhammaṁ na passati;Andhatamaṁ tadā hoti,Andhatamaṁ tadā hoti,

yaṁ lobho sahate naraṁ.yaṁ lobho sahate naraṁ.Anatthajanano doso,Anatthajanano doso,doso cittappakopano;doso cittappakopano;

Bhayamantarato jātaṁ,Bhayamantarato jātaṁ,taṁ jano nāvabujjhati.taṁ jano nāvabujjhati.Duṭṭho atthaṁ na jānāti,Duṭṭho atthaṁ na jānāti,

duṭṭho dhammaṁ na passati;duṭṭho dhammaṁ na passati;Andhatamaṁ tadā hoti,Andhatamaṁ tadā hoti,yaṁ doso sahate naraṁ.yaṁ doso sahate naraṁ.

Anatthajanano moho,Anatthajanano moho,moho cittappakopano;moho cittappakopano;Bhayamantarato jātaṁ,Bhayamantarato jātaṁ,

taṁ jano nāvabujjhati.taṁ jano nāvabujjhati.Mūḷho atthaṁ na jānāti,Mūḷho atthaṁ na jānāti,mūḷho dhammaṁ na passati;mūḷho dhammaṁ na passati;

Andhatamaṁ tadā hoti,Andhatamaṁ tadā hoti,yaṁ moho sahate naran”ti.yaṁ moho sahate naran”ti.Evampi, tatrāsayāti—Evampi, tatrāsayāti—

parissayā.parissayā.Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“tayo kho, mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.“tayo kho, mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.

Katame tayo?Katame tayo?Lobho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya;Lobho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya;doso kho, mahārāja …pe…doso kho, mahārāja …pe…

moho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.moho kho, mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṁ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.Ime kho, mahārāja, tayo purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.Ime kho, mahārāja, tayo purisassa dhammā ajjhattaṁ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.Lobho doso ca moho ca,Lobho doso ca moho ca,

purisaṁ pāpacetasaṁ;purisaṁ pāpacetasaṁ;Hiṁsanti attasambhūtā,Hiṁsanti attasambhūtā,tacasāraṁva samphalan”ti.tacasāraṁva samphalan”ti.

Evampi, tatrāsayāti—Evampi, tatrāsayāti—parissayā.parissayā.Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—

“Rāgo ca doso ca itonidānā,“Rāgo ca doso ca itonidānā,Aratī ratī lomahaṁso itojā;Aratī ratī lomahaṁso itojā;Ito samuṭṭhāya manovitakkā,Ito samuṭṭhāya manovitakkā,

Kumārakā dhaṅkamivossajantī”ti.Kumārakā dhaṅkamivossajantī”ti.Evampi, tatrāsayāti—Evampi, tatrāsayāti—parissayā.parissayā.

<b>Parissayānaṁ sahitā</b>ti parissaye sahitā ārādhitā ajjhottharitā pariyāditā paṭinissatāti—<b>Parissayānaṁ sahitā</b>ti parissaye sahitā ārādhitā ajjhottharitā pariyāditā paṭinissatāti—parissayānaṁ sahitā.parissayānaṁ sahitā.<b>Achambhī</b>ti so paccekasambuddho abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso viharatīti—<b>Achambhī</b>ti so paccekasambuddho abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁso viharatīti—

parissayānaṁ sahitā acchambhī, eko care khaggavisāṇakappo.parissayānaṁ sahitā acchambhī, eko care khaggavisāṇakappo.Tenāha so paccekasambuddho—Tenāha so paccekasambuddho—“Cātuddiso appaṭigho ca hoti,“Cātuddiso appaṭigho ca hoti,

Santussamāno itarītarena;Santussamāno itarītarena;Parissayānaṁ sahitā achambhī,Parissayānaṁ sahitā achambhī,Eko care khaggavisāṇakappo”ti.Eko care khaggavisāṇakappo”ti.

<b>Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,</b><b>Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,</b><b>Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;</b><b>Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;</b><b>Appossukko paraputtesu hutvā,</b><b>Appossukko paraputtesu hutvā,</b>

<b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Dussaṅgahā pabbajitāpi eke</b>ti pabbajitāpi idhekacce nissayepi diyyamāne uddesepi diyyamāne paripucchāyapi diyyamāne cīvarepi diyyamāne pattepi diyyamāne lohathālakepi diyyamāne dhammakaraṇepi diyyamāne parissāvanepi diyyamāne thavikepi diyyamāne upāhanepi diyyamāne kāyabandhanepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—<b>Dussaṅgahā pabbajitāpi eke</b>ti pabbajitāpi idhekacce nissayepi diyyamāne uddesepi diyyamāne paripucchāyapi diyyamāne cīvarepi diyyamāne pattepi diyyamāne lohathālakepi diyyamāne dhammakaraṇepi diyyamāne parissāvanepi diyyamāne thavikepi diyyamāne upāhanepi diyyamāne kāyabandhanepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—

dussaṅgahā pabbajitāpi eke.dussaṅgahā pabbajitāpi eke.<b>Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā</b>ti gahaṭṭhāpi idhekacce hatthimhipi diyyamāne …pe…<b>Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā</b>ti gahaṭṭhāpi idhekacce hatthimhipi diyyamāne …pe…rathepi khettepi vatthumhipi hiraññepi suvaṇṇepi diyyamāne gāmepi …pe…rathepi khettepi vatthumhipi hiraññepi suvaṇṇepi diyyamāne gāmepi …pe…

nigamepi nagarepi …nigamepi nagarepi …raṭṭhepi …raṭṭhepi …janapadepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—janapadepi diyyamāne na suṇanti na sotaṁ odahanti na aññācittaṁ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakarā paṭilomavuttino aññeneva mukhaṁ karontīti—

atho gahaṭṭhā gharamāvasantā.atho gahaṭṭhā gharamāvasantā.<b>Appossukko paraputtesu hutvā</b>ti attānaṁ ṭhapetvā sabbe imasmiṁ atthe paraputtā.<b>Appossukko paraputtesu hutvā</b>ti attānaṁ ṭhapetvā sabbe imasmiṁ atthe paraputtā.Tesu paraputtesu appossukko hutvā abyāvaṭo hutvā anapekkho hutvāti—Tesu paraputtesu appossukko hutvā abyāvaṭo hutvā anapekkho hutvāti—

appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.appossukko paraputtesu hutvā, eko care khaggavisāṇakappo.Tenāha so paccekasambuddho—Tenāha so paccekasambuddho—“Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,“Dussaṅgahā pabbajitāpi eke,

Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā;Appossukko paraputtesu hutvā,Appossukko paraputtesu hutvā,Eko care khaggavisāṇakappo”ti.Eko care khaggavisāṇakappo”ti.

<b>Oropayitvā gihibyañjanāni,</b><b>Oropayitvā gihibyañjanāni,</b><b>Sañchinnapatto yathā koviḷāro;</b><b>Sañchinnapatto yathā koviḷāro;</b><b>Chetvāna vīro gihibandhanāni,</b><b>Chetvāna vīro gihibandhanāni,</b>

<b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Eko care khaggavisāṇakappo. </b><b>Oropayitvā gihibyañjanānī</b>ti gihibyañjanāni vuccanti kesā ca massū ca mālā ca gandhañca vilepanañca ābharaṇañca pilandhanañca vatthañca pārupanañca veṭhanañca ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ khaggaṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vāḷabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni iti vā.<b>Oropayitvā gihibyañjanānī</b>ti gihibyañjanāni vuccanti kesā ca massū ca mālā ca gandhañca vilepanañca ābharaṇañca pilandhanañca vatthañca pārupanañca veṭhanañca ucchādanaṁ parimaddanaṁ nhāpanaṁ sambāhanaṁ ādāsaṁ añjanaṁ mālāgandhavilepanaṁ mukhacuṇṇaṁ mukhalepanaṁ hatthabandhaṁ sikhābandhaṁ daṇḍaṁ nāḷikaṁ khaggaṁ chattaṁ citrupāhanaṁ uṇhīsaṁ maṇiṁ vāḷabījaniṁ odātāni vatthāni dīghadasāni iti vā.

<b>Oropayitvā gihibyañjanānī</b>ti gihibyañjanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭipassambhayitvāti—<b>Oropayitvā gihibyañjanānī</b>ti gihibyañjanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭipassambhayitvāti—oropayitvā gihibyañjanāni.oropayitvā gihibyañjanāni.<b>Sañchinnapatto yathā koviḷāro</b>ti yathā koviḷārassa pattāni chinnāni sañchinnāni patitāni paripatitāni, evameva tassa paccekasambuddhassa gihibyañjanāni chinnāni sañchinnāni patitānīti—<b>Sañchinnapatto yathā koviḷāro</b>ti yathā koviḷārassa pattāni chinnāni sañchinnāni patitāni paripatitāni, evameva tassa paccekasambuddhassa gihibyañjanāni chinnāni sañchinnāni patitānīti—

sañchinnapatto yathā koviḷāro.sañchinnapatto yathā koviḷāro.<b>Chetvāna vīro gihibandhanānī</b>ti.<b>Chetvāna vīro gihibandhanānī</b>ti.<b>Vīro</b>ti vīriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravoti vīro, vigatalomahaṁsoti vīro.<b>Vīro</b>ti vīriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīrū acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravoti vīro, vigatalomahaṁsoti vīro.

Virato idha sabbapāpakehi,Virato idha sabbapāpakehi,Nirayadukkhaṁ aticca vīriyavāso;Nirayadukkhaṁ aticca vīriyavāso;