巴利《小部》· 小义释第 61 阅读页 · CND22 · 18. Pārāyanānugītigāthāniddesa · 1/8

CūḷaniddesaCūḷaniddesaPārāyanavagganiddesaPārāyanavagganiddesa18. Pārāyanānugītigāthāniddesa18. Pārāyanānugītigāthāniddesa

<b>Pārāyanamanugāyissaṁ,</b><b>Pārāyanamanugāyissaṁ,</b>(iccāyasmā piṅgiyo)(iccāyasmā piṅgiyo)<b>Yathāddakkhi tathākkhāsi;</b><b>Yathāddakkhi tathākkhāsi;</b>

<b>Vimalo bhūrimedhaso,</b><b>Vimalo bhūrimedhaso,</b><b>Nikkāmo nibbano nāgo;</b><b>Nikkāmo nibbano nāgo;</b><b>Kissa hetu musā bhaṇe. </b><b>Kissa hetu musā bhaṇe. </b>

<b>Pārāyanamanugāyissan</b>ti gītamanugāyissaṁ kathitamanukathayissaṁ bhaṇitamanubhaṇissaṁ lapitamanulapissaṁ bhāsitamanubhāsissanti—<b>Pārāyanamanugāyissan</b>ti gītamanugāyissaṁ kathitamanukathayissaṁ bhaṇitamanubhaṇissaṁ lapitamanulapissaṁ bhāsitamanubhāsissanti—pārāyanamanugāyissaṁ.pārāyanamanugāyissaṁ.<b>Iccāyasmā piṅgiyo</b>ti.<b>Iccāyasmā piṅgiyo</b>ti.

<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ—<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe… padānupubbatāpetaṁ—iccāti.iccāti.<b>Āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ—<b>Āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ—

āyasmāti.āyasmāti.<b>Piṅgiyo</b>ti tassa therassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—<b>Piṅgiyo</b>ti tassa therassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—iccāyasmā piṅgiyo.iccāyasmā piṅgiyo.

<b>Yathāddakkhi tathākkhāsī</b>ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi.<b>Yathāddakkhi tathākkhāsī</b>ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi.“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi.“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi.“Sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…“Sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…

“sabbe dhammā anattā”ti …“sabbe dhammā anattā”ti …“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesīti—“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paññapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesīti—yathāddakkhi tathākkhāsi.yathāddakkhi tathākkhāsi.

<b>Vimalo bhūrimedhaso</b>ti.<b>Vimalo bhūrimedhaso</b>ti.<b>Vimalo</b>ti rāgo malaṁ, doso malaṁ, moho malaṁ, kodho …<b>Vimalo</b>ti rāgo malaṁ, doso malaṁ, moho malaṁ, kodho …upanāho …pe… sabbākusalābhisaṅkhārā malā.upanāho …pe… sabbākusalābhisaṅkhārā malā.

Te malā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Te malā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Amalo buddho vimalo nimmalo malāpagato malavippahīno malavimutto sabbamalavītivatto.Amalo buddho vimalo nimmalo malāpagato malavippahīno malavimutto sabbamalavītivatto.<b>Bhūri</b> vuccati pathavī.<b>Bhūri</b> vuccati pathavī.

Bhagavā tāya pathavisamāya paññāya vipulāya vitthatāya samannāgato.Bhagavā tāya pathavisamāya paññāya vipulāya vitthatāya samannāgato.Medhā vuccati paññā.Medhā vuccati paññā.Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.Yā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi.

Bhagavā imāya medhāya paññāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, tasmā buddho sumedhasoti—Bhagavā imāya medhāya paññāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno samupapanno samannāgato, tasmā buddho sumedhasoti—vimalo bhūrimedhaso.vimalo bhūrimedhaso.<b>Nikkāmo nibbano nāgo</b>ti.<b>Nikkāmo nibbano nāgo</b>ti.

<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—<b>Kāmā</b>ti uddānato dve kāmā—vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…vatthukāmā ca kilesakāmā ca …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…ime vuccanti vatthukāmā …pe…

ime vuccanti kilesakāmā.ime vuccanti kilesakāmā.Buddhassa bhagavato vatthukāmā pariññātā kilesakāmā pahīnā vatthukāmānaṁ pariññātattā kilesakāmānaṁ pahīnattā.Buddhassa bhagavato vatthukāmā pariññātā kilesakāmā pahīnā vatthukāmānaṁ pariññātattā kilesakāmānaṁ pahīnattā.Bhagavā na kāme kāmeti na kāme icchati na kāme pattheti na kāme piheti na kāme abhijappati.Bhagavā na kāme kāmeti na kāme icchati na kāme pattheti na kāme piheti na kāme abhijappati.

Ye kāme kāmenti kāme icchanti kāme patthenti kāme pihenti kāme abhijappanti te kāmakāmino rāgarāgino saññasaññino.Ye kāme kāmenti kāme icchanti kāme patthenti kāme pihenti kāme abhijappanti te kāmakāmino rāgarāgino saññasaññino.Bhagavā na kāme kāmeti na kāme icchati na kāme pattheti na kāme piheti na kāme abhijappati.Bhagavā na kāme kāmeti na kāme icchati na kāme pattheti na kāme piheti na kāme abhijappati.Tasmā buddho akāmo nikkāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—Tasmā buddho akāmo nikkāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo nicchāto nibbuto sītibhūto sukhappaṭisaṁvedī brahmabhūtena attanā viharatīti—

nikkāmo.nikkāmo.<b>Nibbano</b>ti rāgo vanaṁ, doso vanaṁ, moho vanaṁ, kodho vanaṁ, upanāho vanaṁ …pe…<b>Nibbano</b>ti rāgo vanaṁ, doso vanaṁ, moho vanaṁ, kodho vanaṁ, upanāho vanaṁ …pe…sabbākusalābhisaṅkhārā vanā.sabbākusalābhisaṅkhārā vanā.

Te vanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Te vanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Tasmā buddho avano vivano nibbano vanāpagato vanavippahīno vanavimutto sabbavanavītivattoti—Tasmā buddho avano vivano nibbano vanāpagato vanavippahīno vanavimutto sabbavanavītivattoti—nibbano.nibbano.

<b>Nāgo</b>ti nāgo;<b>Nāgo</b>ti nāgo;bhagavā āguṁ na karotīti nāgo, na gacchatīti nāgo, na āgacchatīti nāgo …pe… evaṁ bhagavā na āgacchatīti nāgoti—bhagavā āguṁ na karotīti nāgo, na gacchatīti nāgo, na āgacchatīti nāgo …pe… evaṁ bhagavā na āgacchatīti nāgoti—nikkāmo nibbano nāgo.nikkāmo nibbano nāgo.

<b>Kissa hetu musā bhaṇe</b>ti.<b>Kissa hetu musā bhaṇe</b>ti.<b>Kissa hetū</b>ti kissa hetu kiṁhetu kiṅkāraṇā kiṁnidānā kiṁpaccayāti—<b>Kissa hetū</b>ti kissa hetu kiṁhetu kiṅkāraṇā kiṁnidānā kiṁpaccayāti—kissa hetu.kissa hetu.

<b>Musā bhaṇe</b>ti musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyya;<b>Musā bhaṇe</b>ti musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyya;<b>musā bhaṇe</b>ti mosavajjaṁ bhaṇeyya, musāvādaṁ bhaṇeyya, anariyavādaṁ bhaṇeyya.<b>musā bhaṇe</b>ti mosavajjaṁ bhaṇeyya, musāvādaṁ bhaṇeyya, anariyavādaṁ bhaṇeyya.Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—Idhekacco sabhaggato vā parisaggato vā ñātimajjhagato vā pūgamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho—

“ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,“ehambho purisa, yaṁ jānāsi taṁ vadehī”ti,so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,so ajānaṁ vā āha—“jānāmī”ti,jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,jānaṁ vā āha—“na jānāmī”ti,

apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,apassaṁ vā āha—“passāmī”ti,passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.passaṁ vā āha—“na passāmī”ti.Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsati, idaṁ vuccati mosavajjaṁ.Iti attahetu vā parahetu vā āmisakiñcikkhahetu vā sampajānamusā bhāsati, idaṁ vuccati mosavajjaṁ.

Api ca tīhākārehi musāvādo hoti.Api ca tīhākārehi musāvādo hoti.Pubbevassa hoti—Pubbevassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—

“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā mayā bhaṇitan”ti—“musā mayā bhaṇitan”ti—imehi tīhākārehi musāvādo hoti.imehi tīhākārehi musāvādo hoti.

Api ca catūhākārehi musāvādo hoti.Api ca catūhākārehi musāvādo hoti.Pubbevassa hoti—Pubbevassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—

“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ—“musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ—imehi catūhākārehi musāvādo hoti.imehi catūhākārehi musāvādo hoti.

Api ca pañcahākārehi …pe…Api ca pañcahākārehi …pe…chahākārehi …chahākārehi …sattahākārehi …sattahākārehi …

aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.aṭṭhahākārehi musāvādo hoti.Pubbevassa hoti—Pubbevassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—“musā bhaṇissan”ti, bhaṇantassa hoti—

“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā bhaṇāmī”ti, bhaṇitassa hoti—“musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ, vinidhāya saññaṁ, vinidhāya bhāvaṁ—“musā mayā bhaṇitan”ti, vinidhāya diṭṭhiṁ, vinidhāya khantiṁ, vinidhāya ruciṁ, vinidhāya saññaṁ, vinidhāya bhāvaṁ—imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti mosavajjaṁ.imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti mosavajjaṁ.

Kissa hetu musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyyāti—Kissa hetu musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyyāti—kissa hetu musā bhaṇe.kissa hetu musā bhaṇe.Tenāha thero piṅgiyo—Tenāha thero piṅgiyo—

“Pārāyanamanugāyissaṁ,“Pārāyanamanugāyissaṁ,(iccāyasmā piṅgiyo)(iccāyasmā piṅgiyo)Yathāddakkhi tathākkhāsi;Yathāddakkhi tathākkhāsi;

Vimalo bhūrimedhaso,Vimalo bhūrimedhaso,Nikkāmo nibbano nāgo;Nikkāmo nibbano nāgo;Kissa hetu musā bhaṇe”ti.Kissa hetu musā bhaṇe”ti.

<b>Pahīnamalamohassa,</b><b>Pahīnamalamohassa,</b><b>mānamakkhappahāyino;</b><b>mānamakkhappahāyino;</b><b>Handāhaṁ kittayissāmi,</b><b>Handāhaṁ kittayissāmi,</b>

<b>giraṁ vaṇṇūpasañhitaṁ. </b><b>giraṁ vaṇṇūpasañhitaṁ. </b><b>Pahīnamalamohassā</b>ti.<b>Pahīnamalamohassā</b>ti.<b>Malan</b>ti rāgo malaṁ, doso malaṁ, moho malaṁ, māno malaṁ, diṭṭhi malaṁ, kileso malaṁ, sabbaduccaritaṁ malaṁ, sabbabhavagāmikammaṁ malaṁ.<b>Malan</b>ti rāgo malaṁ, doso malaṁ, moho malaṁ, māno malaṁ, diṭṭhi malaṁ, kileso malaṁ, sabbaduccaritaṁ malaṁ, sabbabhavagāmikammaṁ malaṁ.

<b>Moho</b>ti yaṁ dukkhe aññāṇaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ.<b>Moho</b>ti yaṁ dukkhe aññāṇaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ.Ayaṁ vuccati moho.Ayaṁ vuccati moho.Malañca moho ca buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Malañca moho ca buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.

Tasmā buddho pahīnamalamohoti—Tasmā buddho pahīnamalamohoti—pahīnamalamohassa.pahīnamalamohassa.<b>Mānamakkhappahāyino</b>ti.<b>Mānamakkhappahāyino</b>ti.

<b>Māno</b>ti ekavidhena māno—<b>Māno</b>ti ekavidhena māno—yā cittassa unnati.yā cittassa unnati.Duvidhena māno—Duvidhena māno—

attukkaṁsanamāno,attukkaṁsanamāno,paravambhanamāno.paravambhanamāno.Tividhena māno—Tividhena māno—

seyyohamasmīti māno,seyyohamasmīti māno,sadisohamasmīti māno,sadisohamasmīti māno,hīnohamasmīti māno.hīnohamasmīti māno.

Catubbidhena māno—Catubbidhena māno—lābhena mānaṁ janeti,lābhena mānaṁ janeti,yasena mānaṁ janeti,yasena mānaṁ janeti,