巴利《小部》· 小义释第 29 阅读页 · CND9 · 5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa · 3/4

<b>Kittayissāmi te santin</b>ti rāgassa santiṁ, dosassa santiṁ, mohassa santiṁ, kodhassa santiṁ, upanāhassa …pe…<b>Kittayissāmi te santin</b>ti rāgassa santiṁ, dosassa santiṁ, mohassa santiṁ, kodhassa santiṁ, upanāhassa …pe…makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santiṁ upasantiṁ vūpasantiṁ nibbutiṁ paṭippassaddhiṁ kittayissāmi pakittayissāmi ācikkhissāmi desessāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti—makkhassa … paḷāsassa … issāya … macchariyassa … māyāya … sāṭheyyassa … thambhassa … sārambhassa … mānassa … atimānassa … madassa … pamādassa … sabbakilesānaṁ … sabbaduccaritānaṁ … sabbadarathānaṁ … sabbapariḷāhānaṁ … sabbasantāpānaṁ … sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ santiṁ upasantiṁ vūpasantiṁ nibbutiṁ paṭippassaddhiṁ kittayissāmi pakittayissāmi ācikkhissāmi desessāmi paññapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmīti—

kittayissāmi te santiṁ.kittayissāmi te santiṁ.<b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.<b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—dhotakāti bhagavā.dhotakāti bhagavā.<b>Diṭṭhe dhamme anītihan</b>ti.<b>Diṭṭhe dhamme anītihan</b>ti.

<b>Diṭṭhe dhamme</b>ti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhūte dhamme vibhāvite dhamme sabbe saṅkhārā aniccāti …pe…<b>Diṭṭhe dhamme</b>ti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhūte dhamme vibhāvite dhamme sabbe saṅkhārā aniccāti …pe…yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhammanti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme vibhūte dhammeti, evampi—yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhammanti diṭṭhe dhamme ñāte dhamme tulite dhamme tīrite dhamme vibhāvite dhamme vibhūte dhammeti, evampi—diṭṭhe dhamme …pe….diṭṭhe dhamme …pe….

Atha vā dukkhe diṭṭhe dukkhaṁ kathayissāmi, samudaye diṭṭhe samudayaṁ kathayissāmi, magge diṭṭhe maggaṁ kathayissāmi, nirodhe diṭṭhe nirodhaṁ kathayissāmīti, evampi—Atha vā dukkhe diṭṭhe dukkhaṁ kathayissāmi, samudaye diṭṭhe samudayaṁ kathayissāmi, magge diṭṭhe maggaṁ kathayissāmi, nirodhe diṭṭhe nirodhaṁ kathayissāmīti, evampi—diṭṭhe dhamme …pe….diṭṭhe dhamme …pe….Atha vā sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti, evampi—Atha vā sandiṭṭhikaṁ akālikaṁ ehipassikaṁ opaneyyikaṁ paccattaṁ veditabbaṁ viññūhīti, evampi—

diṭṭhe dhamme.diṭṭhe dhamme.<b>Anītihan</b>ti na itihītihaṁ na itikirāya na paramparāya na piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na ākāraparivitakkena na diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ attapaccakkhadhammaṁ, taṁ kathayissāmīti—<b>Anītihan</b>ti na itihītihaṁ na itikirāya na paramparāya na piṭakasampadāya na takkahetu na nayahetu na ākāraparivitakkena na diṭṭhinijjhānakkhantiyā sāmaṁ sayamabhiññātaṁ attapaccakkhadhammaṁ, taṁ kathayissāmīti—diṭṭhe dhamme anītihaṁ.diṭṭhe dhamme anītihaṁ.

<b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;<b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …pe…

“sabbe dhammā anattā”ti …pe…“sabbe dhammā anattā”ti …pe…“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…so vuccati sato.so vuccati sato.<b>Caran</b>ti caranto viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpentoti—<b>Caran</b>ti caranto viharanto iriyanto vattento pālento yapento yāpentoti—

yaṁ viditvā sato caraṁ.yaṁ viditvā sato caraṁ.<b>Tare loke visattikan</b>ti visattikā vuccati taṇhā.<b>Tare loke visattikan</b>ti visattikā vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

<b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.<b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.<b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyya uttareyya patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti—<b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyya uttareyya patareyya samatikkameyya vītivatteyyāti—

tare loke visattikaṁ.tare loke visattikaṁ.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Kittayissāmi te santiṁ,“Kittayissāmi te santiṁ,

(dhotakāti bhagavā)(dhotakāti bhagavā)Diṭṭhe dhamme anītihaṁ;Diṭṭhe dhamme anītihaṁ;Yaṁ viditvā sato caraṁ,Yaṁ viditvā sato caraṁ,

Tare loke visattikan”ti.Tare loke visattikan”ti.<b>Tañcāhaṁ abhinandāmi,</b><b>Tañcāhaṁ abhinandāmi,</b><b>mahesi santimuttamaṁ;</b><b>mahesi santimuttamaṁ;</b>

<b>Yaṁ viditvā sato caraṁ,</b><b>Yaṁ viditvā sato caraṁ,</b><b>tare loke visattikaṁ. </b><b>tare loke visattikaṁ. </b><b>Tañcāhaṁ abhinandāmī</b>ti.<b>Tañcāhaṁ abhinandāmī</b>ti.

<b>Tan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ nandāmi abhinandāmi modāmi anumodāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmīti—<b>Tan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ nandāmi abhinandāmi modāmi anumodāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmīti—tañcāhaṁ abhinandāmi.tañcāhaṁ abhinandāmi.<b>Mahesisantimuttaman</b>ti.<b>Mahesisantimuttaman</b>ti.

<b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?<b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi, mahantaṁ samādhikkhandhaṁ …pe…Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi, mahantaṁ samādhikkhandhaṁ …pe…kahaṁ narāsabhoti mahesi.kahaṁ narāsabhoti mahesi.

<b>Santimuttaman</b>ti santi vuccati amataṁ nibbānaṁ.<b>Santimuttaman</b>ti santi vuccati amataṁ nibbānaṁ.Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.Yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.<b>Uttaman</b>ti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti—<b>Uttaman</b>ti aggaṁ seṭṭhaṁ viseṭṭhaṁ pāmokkhaṁ uttamaṁ pavaranti—

mahesi santimuttamaṁ.mahesi santimuttamaṁ.<b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā …pe…<b>Yaṁ viditvā sato caran</b>ti yaṁ viditaṁ katvā …pe…“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;“sabbe saṅkhārā aniccā”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā;

“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti …pe…“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti … “sabbe dhammā anattā”ti …pe…“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.“yaṁ kiñci samudayadhammaṁ sabbaṁ taṁ nirodhadhamman”ti viditaṁ katvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā.<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—

kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…so vuccati sato.so vuccati sato.<b>Caran</b>ti caranto …pe…<b>Caran</b>ti caranto …pe…

yāpentoti—yāpentoti—yaṁ viditvā sato caraṁ.yaṁ viditvā sato caraṁ.<b>Tare loke visattikan</b>ti.<b>Tare loke visattikan</b>ti.

Visattikā vuccati taṇhā.Visattikā vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.<b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.<b>Visattikā</b>ti kenaṭṭhena visattikā …pe… visaṭā vitthatāti visattikā.

<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.<b>Loke</b>ti apāyaloke …pe… āyatanaloke.<b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyyaṁ uttareyyaṁ …pe…<b>Tare loke visattikan</b>ti loke vesā visattikā, loke vetaṁ visattikaṁ sato tareyyaṁ uttareyyaṁ …pe…vītivatteyyanti—vītivatteyyanti—

tare loke visattikaṁ.tare loke visattikaṁ.Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—“Tañcāhaṁ abhinandāmi,“Tañcāhaṁ abhinandāmi,

mahesi santimuttamaṁ;mahesi santimuttamaṁ;Yaṁ viditvā sato caraṁ,Yaṁ viditvā sato caraṁ,tare loke visattikan”ti.tare loke visattikan”ti.

<b>Yaṁ kiñci sampajānāsi,</b><b>Yaṁ kiñci sampajānāsi,</b>(dhotakāti bhagavā)(dhotakāti bhagavā)<b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;</b><b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;</b>

<b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke,</b><b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke,</b><b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhaṁ. </b><b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhaṁ. </b><b>Yaṁ kiñci sampajānāsī</b>ti yaṁ kiñci sampajānāsi ājānāsi paṭivijānāsi paṭivijjhasīti—<b>Yaṁ kiñci sampajānāsī</b>ti yaṁ kiñci sampajānāsi ājānāsi paṭivijānāsi paṭivijjhasīti—

yaṁ kiñci sampajānāsi.yaṁ kiñci sampajānāsi.<b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.<b>Dhotakāti bhagavā</b>ti.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.

<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—dhotakāti bhagavā.dhotakāti bhagavā.<b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe</b>ti.<b>Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe</b>ti.

<b>Uddhan</b>ti anāgataṁ;<b>Uddhan</b>ti anāgataṁ;<b>adho</b>ti atītaṁ;<b>adho</b>ti atītaṁ;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti paccuppannaṁ.<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti paccuppannaṁ.

<b>Uddhan</b>ti devaloko;<b>Uddhan</b>ti devaloko;<b>adho</b>ti apāyaloko;<b>adho</b>ti apāyaloko;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti manussaloko.<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti manussaloko.

Atha vā <b>uddhan</b>ti kusalā dhammā;Atha vā <b>uddhan</b>ti kusalā dhammā;<b>adho</b>ti akusalā dhammā;<b>adho</b>ti akusalā dhammā;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti abyākatā dhammā.<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti abyākatā dhammā.

<b>Uddhan</b>ti arūpadhātu;<b>Uddhan</b>ti arūpadhātu;<b>adho</b>ti kāmadhātu;<b>adho</b>ti kāmadhātu;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti rūpadhātu.<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti rūpadhātu.

<b>Uddhan</b>ti sukhā vedanā;<b>Uddhan</b>ti sukhā vedanā;<b>adho</b>ti dukkhā vedanā;<b>adho</b>ti dukkhā vedanā;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti adukkhamasukhā vedanā.<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti adukkhamasukhā vedanā.

<b>Uddhan</b>ti uddhaṁ pādatalā;<b>Uddhan</b>ti uddhaṁ pādatalā;<b>adho</b>ti adho kesamatthakā;<b>adho</b>ti adho kesamatthakā;<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti vemajjheti—<b>tiriyañcāpi majjhe</b>ti vemajjheti—

uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe.uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe.<b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke</b>ti saṅgo eso lagganaṁ etaṁ bandhanaṁ etaṁ palibodho esoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—<b>Etaṁ viditvā saṅgoti loke</b>ti saṅgo eso lagganaṁ etaṁ bandhanaṁ etaṁ palibodho esoti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvāti—etaṁ viditvā saṅgoti loke.etaṁ viditvā saṅgoti loke.

<b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhan</b>ti.<b>Bhavābhavāya mākāsi taṇhan</b>ti.<b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā saddataṇhā …pe…<b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā saddataṇhā …pe…dhammataṇhā.dhammataṇhā.

<b>Bhavābhavāyā</b>ti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya, punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā taṇhaṁ mākāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mābhinibbattesi, pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—<b>Bhavābhavāyā</b>ti bhavābhavāya kammabhavāya punabbhavāya kāmabhavāya, kammabhavāya kāmabhavāya punabbhavāya rūpabhavāya, kammabhavāya rūpabhavāya punabbhavāya arūpabhavāya, kammabhavāya arūpabhavāya punabbhavāya punappunabbhavāya, punappunagatiyā punappunaupapattiyā punappunapaṭisandhiyā punappunaattabhāvābhinibbattiyā taṇhaṁ mākāsi mā janesi mā sañjanesi mā nibbattesi mābhinibbattesi, pajaha vinodehi byantīkarohi anabhāvaṁ gamehīti—

bhavābhavāya mākāsi taṇhanti.bhavābhavāya mākāsi taṇhanti.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Yaṁ kiñci sampajānāsi,“Yaṁ kiñci sampajānāsi,

(dhotakāti bhagavā)(dhotakāti bhagavā)Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;Uddhaṁ adho tiriyañcāpi majjhe;Etaṁ viditvā saṅgoti loke,Etaṁ viditvā saṅgoti loke,