巴利《小部》· 小义释第 27 阅读页 · CND9 · 5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa · 1/4

CūḷaniddesaCūḷaniddesaPārāyanavagganiddesaPārāyanavagganiddesa

PucchāniddesaPucchāniddesa

5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa5. Dhotakamāṇavapucchāniddesa

<b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,</b><b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,</b>(iccāyasmā dhotako)(iccāyasmā dhotako)<b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;</b><b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;</b>

<b>Tava sutvāna nigghosaṁ,</b><b>Tava sutvāna nigghosaṁ,</b><b>Sikkhe nibbānamattano. </b><b>Sikkhe nibbānamattano. </b><b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.<b>Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metan</b>ti.

<b>Pucchāmī</b>ti tisso pucchā—<b>Pucchāmī</b>ti tisso pucchā—adiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā …pe…adiṭṭhajotanā pucchā, diṭṭhasaṁsandanā pucchā, vimaticchedanā pucchā …pe…imā tisso pucchā …pe…imā tisso pucchā …pe…

nibbānapucchā.nibbānapucchā.<b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ, kathayassu meti—<b>Pucchāmi tan</b>ti pucchāmi taṁ yācāmi taṁ ajjhesāmi taṁ pasādemi taṁ, kathayassu meti—pucchāmi taṁ.pucchāmi taṁ.

<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti.<b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—<b>Brūhi metan</b>ti brūhi ācikkhāhi desehi paññapehi paṭṭhapehi vivarāhi vibhajāhi uttānīkarohi pakāsehīti—pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ.

<b>Iccāyasmā dhotako</b>ti.<b>Iccāyasmā dhotako</b>ti.<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe…<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe…<b>āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti.<b>āyasmā</b>ti piyavacanaṁ garuvacanaṁ sagāravasappatissādhivacanametaṁ āyasmāti.

<b>Dhotako</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—<b>Dhotako</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ saṅkhā samaññā paññatti vohāro nāmaṁ nāmakammaṁ nāmadheyyaṁ nirutti byañjanaṁ abhilāpoti—iccāyasmā dhotako.iccāyasmā dhotako.<b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ kaṅkhāmi abhikaṅkhāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmi.<b>Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ kaṅkhāmi abhikaṅkhāmi icchāmi sādiyāmi patthayāmi pihayāmi abhijappāmi.

<b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?<b>Mahesī</b>ti kiṁ mahesi bhagavā?Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi …pe…Mahantaṁ sīlakkhandhaṁ esī gavesī pariyesīti mahesi …pe…kahaṁ narāsabhoti mahesīti—kahaṁ narāsabhoti mahesīti—

vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ.vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ.<b>Tava sutvāna nigghosan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—<b>Tava sutvāna nigghosan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggahetvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—tava sutvāna nigghosaṁ.tava sutvāna nigghosaṁ.

<b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.<b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.<b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—<b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…

ayaṁ adhipaññāsikkhā.ayaṁ adhipaññāsikkhā.<b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya,<b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya,dosassa nibbāpanāya,dosassa nibbāpanāya,

mohassa nibbāpanāya,mohassa nibbāpanāya,kodhassa nibbāpanāya,kodhassa nibbāpanāya,upanāhassa nibbāpanāya …pe…upanāhassa nibbāpanāya …pe…

sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,jānanto sikkheyya,jānanto sikkheyya,

passanto sikkheyya,passanto sikkheyya,paccavekkhanto sikkheyya,paccavekkhanto sikkheyya,cittaṁ padahanto sikkheyya,cittaṁ padahanto sikkheyya,

saddhāya adhimuccanto sikkheyya,saddhāya adhimuccanto sikkheyya,vīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,vīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,satiṁ upaṭṭhapento sikkheyya,satiṁ upaṭṭhapento sikkheyya,

cittaṁ samādahanto sikkheyya,cittaṁ samādahanto sikkheyya,paññāya pajānanto sikkheyya,paññāya pajānanto sikkheyya,abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,

pariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,pariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,pahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,pahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,bhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,bhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,

sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya,sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya,ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—sikkhe nibbānamattano.sikkhe nibbānamattano.

Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,“Pucchāmi taṁ bhagavā brūhi metaṁ,(iccāyasmā dhotako)(iccāyasmā dhotako)

Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;Vācābhikaṅkhāmi mahesi tuyhaṁ;Tava sutvāna nigghosaṁ,Tava sutvāna nigghosaṁ,Sikkhe nibbānamattano”ti.Sikkhe nibbānamattano”ti.

<b>Tenahātappaṁ karohi,</b><b>Tenahātappaṁ karohi,</b>(dhotakāti bhagavā)(dhotakāti bhagavā)<b>Idheva nipako sato;</b><b>Idheva nipako sato;</b>

<b>Ito sutvāna nigghosaṁ,</b><b>Ito sutvāna nigghosaṁ,</b><b>Sikkhe nibbānamattano. </b><b>Sikkhe nibbānamattano. </b><b>Tenahātappaṁ karohī</b>ti ātappaṁ karohi, ussāhaṁ karohi, ussoḷhiṁ karohi, thāmaṁ karohi, dhitiṁ karohi, vīriyaṁ karohi, chandaṁ janehi sañjanehi upaṭṭhapehi samuṭṭhapehi nibbattehi abhinibbattehīti—<b>Tenahātappaṁ karohī</b>ti ātappaṁ karohi, ussāhaṁ karohi, ussoḷhiṁ karohi, thāmaṁ karohi, dhitiṁ karohi, vīriyaṁ karohi, chandaṁ janehi sañjanehi upaṭṭhapehi samuṭṭhapehi nibbattehi abhinibbattehīti—

tenahātappaṁ karohi.tenahātappaṁ karohi.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.<b>Dhotakā</b>ti bhagavā taṁ brāhmaṇaṁ nāmena ālapati.<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—<b>Bhagavā</b>ti gāravādhivacanametaṁ …pe… sacchikā paññatti, yadidaṁ bhagavāti—

dhotakāti bhagavā.dhotakāti bhagavā.<b>Idheva nipako sato</b>ti.<b>Idheva nipako sato</b>ti.<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane imasmiṁ attabhāve imasmiṁ manussaloke.<b>Idhā</b>ti imissā diṭṭhiyā imissā khantiyā imissā ruciyā imasmiṁ ādāye imasmiṁ dhamme imasmiṁ vinaye imasmiṁ dhammavinaye imasmiṁ pāvacane imasmiṁ brahmacariye imasmiṁ satthusāsane imasmiṁ attabhāve imasmiṁ manussaloke.

<b>Nipako</b>ti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Nipako</b>ti nipako paṇḍito paññavā buddhimā ñāṇī vibhāvī medhāvī.<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—<b>Sato</b>ti catūhi kāraṇehi sato—kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…kāye kāyānupassanāsatipaṭṭhānaṁ bhāvento sato …pe…

so vuccati satoti—so vuccati satoti—idheva nipako sato.idheva nipako sato.<b>Ito sutvāna nigghosan</b>ti ito mayhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggaṇhitvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—<b>Ito sutvāna nigghosan</b>ti ito mayhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ sutvā suṇitvā uggaṇhitvā upadhārayitvā upalakkhayitvāti—

ito sutvāna nigghosaṁ.ito sutvāna nigghosaṁ.<b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.<b>Sikkhe nibbānamattano</b>ti.<b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—<b>Sikkhā</b>ti tisso sikkhā—

adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā …pe…ayaṁ adhipaññāsikkhā.ayaṁ adhipaññāsikkhā.<b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya, dosassa nibbāpanāya, mohassa nibbāpanāya, kodhassa nibbāpanāya, upanāhassa nibbāpanāya …pe…<b>Nibbānamattano</b>ti attano rāgassa nibbāpanāya, dosassa nibbāpanāya, mohassa nibbāpanāya, kodhassa nibbāpanāya, upanāhassa nibbāpanāya …pe…

sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.sabbākusalābhisaṅkhārānaṁ samāya upasamāya vūpasamāya nibbāpanāya paṭinissaggāya paṭipassaddhiyā adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya.Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya, jānanto sikkheyya …pe…Imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya, jānanto sikkheyya …pe…sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya, ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya, ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—

sikkhe nibbānamattano.sikkhe nibbānamattano.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Tenahātappaṁ karohi,“Tenahātappaṁ karohi,

(dhotakāti bhagavā)(dhotakāti bhagavā)Idheva nipako sato;Idheva nipako sato;Ito sutvāna nigghosaṁ,Ito sutvāna nigghosaṁ,

Sikkhe nibbānamattano”ti.Sikkhe nibbānamattano”ti.<b>Passāmahaṁ devamanussaloke,</b><b>Passāmahaṁ devamanussaloke,</b><b>Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;</b><b>Akiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānaṁ;</b>

<b>Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,</b><b>Taṁ taṁ namassāmi samantacakkhu,</b><b>Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi. </b><b>Pamuñca maṁ sakka kathaṅkathāhi. </b><b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti.<b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti.

<b>Devā</b>ti tayo devā—<b>Devā</b>ti tayo devā—sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.Katame sammutidevā?Katame sammutidevā?

Sammutidevā vuccanti rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca.Sammutidevā vuccanti rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca.Ime vuccanti sammutidevā.Ime vuccanti sammutidevā.Katame upapattidevā?Katame upapattidevā?

Upapattidevā vuccanti cātumahārājikā devā tāvatiṁsā devā yāmā devā tusitā devā nimmānaratī devā paranimmitavasavattī devā brahmakāyikā devā ye ca devā taduttari.Upapattidevā vuccanti cātumahārājikā devā tāvatiṁsā devā yāmā devā tusitā devā nimmānaratī devā paranimmitavasavattī devā brahmakāyikā devā ye ca devā taduttari.Ime vuccanti upapattidevā.Ime vuccanti upapattidevā.Katame visuddhidevā?Katame visuddhidevā?

Visuddhidevā vuccanti tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā ye ca paccekabuddhā.Visuddhidevā vuccanti tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā ye ca paccekabuddhā.Ime vuccanti visuddhidevā.Ime vuccanti visuddhidevā.Bhagavā sammutidevānañca upapattidevānañca visuddhidevānañca devo ca atidevo ca devātidevo ca sīhasīho nāganāgo gaṇigaṇī munimunī rājarājā.Bhagavā sammutidevānañca upapattidevānañca visuddhidevānañca devo ca atidevo ca devātidevo ca sīhasīho nāganāgo gaṇigaṇī munimunī rājarājā.

<b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti manussaloke devaṁ passāmi atidevaṁ passāmi devātidevaṁ passāmi dakkhāmi olokemi nijjhāyāmi upaparikkhāmīti—<b>Passāmahaṁ devamanussaloke</b>ti manussaloke devaṁ passāmi atidevaṁ passāmi devātidevaṁ passāmi dakkhāmi olokemi nijjhāyāmi upaparikkhāmīti—passāmahaṁ devamanussaloke.passāmahaṁ devamanussaloke.<b>Ākiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānan</b>ti.<b>Ākiñcanaṁ brāhmaṇamiriyamānan</b>ti.

<b>Akiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, te kiñcanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tasmā buddho akiñcano.<b>Akiñcanan</b>ti rāgakiñcanaṁ dosakiñcanaṁ mohakiñcanaṁ mānakiñcanaṁ diṭṭhikiñcanaṁ kilesakiñcanaṁ duccaritakiñcanaṁ, te kiñcanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā, tasmā buddho akiñcano.<b>Brāhmaṇo</b>ti bhagavā sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—<b>Brāhmaṇo</b>ti bhagavā sattannaṁ dhammānaṁ bāhitattā brāhmaṇo—