相应部第 4 相应第 25 阅读页 · SN4.25 · Māradhītusutta

Saṁyutta Nikāya 4.25Saṁyutta Nikāya 4.253. Tatiyavagga3. Tatiyavagga

MāradhītusuttaMāradhītusuttaAtha kho māro pāpimā bhagavato santike imā nibbejanīyā gāthāyo abhāsitvā tamhā ṭhānā apakkamma bhagavato avidūre pathaviyaṁ pallaṅkena nisīdi tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno kaṭṭhena bhūmiṁ vilikhanto.Atha kho māro pāpimā bhagavato santike imā nibbejanīyā gāthāyo abhāsitvā tamhā ṭhānā apakkamma bhagavato avidūre pathaviyaṁ pallaṅkena nisīdi tuṇhībhūto maṅkubhūto pattakkhandho adhomukho pajjhāyanto appaṭibhāno kaṭṭhena bhūmiṁ vilikhanto.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāya ajjhabhāsiṁsu:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā māraṁ pāpimantaṁ gāthāya ajjhabhāsiṁsu:

“Kenāsi dummano tāta,“Kenāsi dummano tāta,purisaṁ kaṁ nu socasi;purisaṁ kaṁ nu socasi;Mayaṁ taṁ rāgapāsena,Mayaṁ taṁ rāgapāsena,

āraññamiva kuñjaraṁ;āraññamiva kuñjaraṁ;Bandhitvā ānayissāma,Bandhitvā ānayissāma,vasago te bhavissatī”ti.vasago te bhavissatī”ti.

“Arahaṁ sugato loke,“Arahaṁ sugato loke,na rāgena suvānayo;na rāgena suvānayo;Māradheyyaṁ atikkanto,Māradheyyaṁ atikkanto,

tasmā socāmahaṁ bhusan”ti.tasmā socāmahaṁ bhusan”ti.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.

Atha kho bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:“uccāvacā kho purisānaṁ adhippāyā.“uccāvacā kho purisānaṁ adhippāyā.

Yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ kumārivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.Yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ kumārivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṁ ekasataṁ kumārivaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṁ ekasataṁ kumārivaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.

Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma evaṁ samacintesuṁ:“uccāvacā kho purisānaṁ adhippāyā.“uccāvacā kho purisānaṁ adhippāyā.

Yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ avijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.Yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ avijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṁ ekasataṁ avijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekasataṁ ekasataṁ avijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.

Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ sakiṁ vijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ sakiṁ vijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.

Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…sakiṁ vijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:sakiṁ vijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ etadavocuṁ:“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.“pāde te, samaṇa, paricāremā”ti.

Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Tampi bhagavā na manasākāsi, yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ duvijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.yannūna mayaṁ ekasataṁ ekasataṁ duvijātavaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.

Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…duvijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā …pe…duvijātavaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā …pe…yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.yathā taṁ anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.

Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…majjhimitthivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.majjhimitthivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmā”ti.Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…

majjhimitthivaṇṇasataṁ abhinimminitvā …pe…majjhimitthivaṇṇasataṁ abhinimminitvā …pe…anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…

mahitthivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.mahitthivaṇṇasataṁ abhinimmineyyāmāti.Atha kho taṇhā ca …pe…Atha kho taṇhā ca …pe…mahitthivaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā …pe…mahitthivaṇṇasataṁ abhinimminitvā yena bhagavā …pe…

anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.anuttare upadhisaṅkhaye vimutto.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma etadavocuṁ:Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro ekamantaṁ apakkamma etadavocuṁ:“saccaṁ kira no pitā avoca:“saccaṁ kira no pitā avoca:

‘Arahaṁ sugato loke,‘Arahaṁ sugato loke,na rāgena suvānayo;na rāgena suvānayo;Māradheyyaṁ atikkanto,Māradheyyaṁ atikkanto,

tasmā socāmahaṁ bhusan’ti.tasmā socāmahaṁ bhusan’ti.Yañhi mayaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā avītarāgaṁ iminā upakkamena upakkameyyāma hadayaṁ vāssa phaleyya, uṇhaṁ lohitaṁ vā mukhato uggaccheyya, ummādaṁ vā pāpuṇeyya cittakkhepaṁ vā.Yañhi mayaṁ samaṇaṁ vā brāhmaṇaṁ vā avītarāgaṁ iminā upakkamena upakkameyyāma hadayaṁ vāssa phaleyya, uṇhaṁ lohitaṁ vā mukhato uggaccheyya, ummādaṁ vā pāpuṇeyya cittakkhepaṁ vā.Seyyathā vā pana naḷo harito luto ussussati visussati milāyati;Seyyathā vā pana naḷo harito luto ussussati visussati milāyati;

evameva ussusseyya visusseyya milāyeyyā”ti.evameva ussusseyya visusseyya milāyeyyā”ti.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu; upasaṅkamitvā ekamantaṁ aṭṭhaṁsu.Ekamantaṁ ṭhitā kho taṇhā māradhītā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:Ekamantaṁ ṭhitā kho taṇhā māradhītā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:

“Sokāvatiṇṇo nu vanamhi jhāyasi,“Sokāvatiṇṇo nu vanamhi jhāyasi,Vittaṁ nu jīno uda patthayāno;Vittaṁ nu jīno uda patthayāno;Āguṁ nu gāmasmimakāsi kiñci,Āguṁ nu gāmasmimakāsi kiñci,

Kasmā janena na karosi sakkhiṁ;Kasmā janena na karosi sakkhiṁ;Sakkhī na sampajjati kenaci te”ti.Sakkhī na sampajjati kenaci te”ti.“Atthassa pattiṁ hadayassa santiṁ,“Atthassa pattiṁ hadayassa santiṁ,

Jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ;Jetvāna senaṁ piyasātarūpaṁ;Ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ,Ekohaṁ jhāyaṁ sukhamanubodhiṁ,Tasmā janena na karomi sakkhiṁ;Tasmā janena na karomi sakkhiṁ;

Sakkhī na sampajjati kenaci me”ti.Sakkhī na sampajjati kenaci me”ti.Atha kho arati māradhītā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:Atha kho arati māradhītā bhagavantaṁ gāthāya ajjhabhāsi:“Kathaṁvihārībahulodha bhikkhu,“Kathaṁvihārībahulodha bhikkhu,

Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṁ;Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṁ;Kathaṁ jhāyiṁ bahulaṁ kāmasaññā,Kathaṁ jhāyiṁ bahulaṁ kāmasaññā,Paribāhirā honti aladdha yo tan”ti.Paribāhirā honti aladdha yo tan”ti.

“Passaddhakāyo suvimuttacitto,“Passaddhakāyo suvimuttacitto,Asaṅkharāno satimā anoko;Asaṅkharāno satimā anoko;Aññāya dhammaṁ avitakkajhāyī,Aññāya dhammaṁ avitakkajhāyī,

Na kuppati na sarati na thino.Na kuppati na sarati na thino.Evaṁvihārībahulodha bhikkhu,Evaṁvihārībahulodha bhikkhu,Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṁ;Pañcoghatiṇṇo atarīdha chaṭṭhaṁ;

Evaṁ jhāyiṁ bahulaṁ kāmasaññā,Evaṁ jhāyiṁ bahulaṁ kāmasaññā,Paribāhirā honti aladdha yo tan”ti.Paribāhirā honti aladdha yo tan”ti.Atha kho ragā māradhītā bhagavato santike gāthāya ajjhabhāsi:Atha kho ragā māradhītā bhagavato santike gāthāya ajjhabhāsi:

“Acchejja taṇhaṁ gaṇasaṅghacārī,“Acchejja taṇhaṁ gaṇasaṅghacārī,Addhā carissanti bahū ca saddhā;Addhā carissanti bahū ca saddhā;Bahuṁ vatāyaṁ janataṁ anoko,Bahuṁ vatāyaṁ janataṁ anoko,

Acchejja nessati maccurājassa pāran”ti.Acchejja nessati maccurājassa pāran”ti.“Nayanti ve mahāvīrā,“Nayanti ve mahāvīrā,saddhammena tathāgatā;saddhammena tathāgatā;

Dhammena nayamānānaṁ,Dhammena nayamānānaṁ,kā usūyā vijānatan”ti.kā usūyā vijānatan”ti.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṁsu.Atha kho taṇhā ca arati ca ragā ca māradhītaro yena māro pāpimā tenupasaṅkamiṁsu.

Addasā kho māro pāpimā taṇhañca aratiñca ragañca māradhītaro dūratova āgacchantiyo.Addasā kho māro pāpimā taṇhañca aratiñca ragañca māradhītaro dūratova āgacchantiyo.Disvāna gāthāhi ajjhabhāsi:Disvāna gāthāhi ajjhabhāsi:“Bālā kumudanāḷehi,“Bālā kumudanāḷehi,

pabbataṁ abhimatthatha;pabbataṁ abhimatthatha;Giriṁ nakhena khanatha,Giriṁ nakhena khanatha,ayo dantehi khādatha.ayo dantehi khādatha.

Selaṁva sirasūhacca,Selaṁva sirasūhacca,pātāle gādhamesatha;pātāle gādhamesatha;Khāṇuṁva urasāsajja,Khāṇuṁva urasāsajja,

nibbijjāpetha gotamā”ti.nibbijjāpetha gotamā”ti.“Daddallamānā āgañchuṁ,“Daddallamānā āgañchuṁ,taṇhā ca aratī ragā;taṇhā ca aratī ragā;

Tā tattha panudī satthā,Tā tattha panudī satthā,tūlaṁ bhaṭṭhaṁva māluto”ti.tūlaṁ bhaṭṭhaṁva māluto”ti.Tatiyo vaggo.Tatiyo vaggo.

TassuddānaṁTassuddānaṁ

Sambahulā samiddhi ca,Sambahulā samiddhi ca,Godhikaṁ sattavassāni;Godhikaṁ sattavassāni;Dhītaraṁ desitaṁ buddha,Dhītaraṁ desitaṁ buddha,

Seṭṭhena imaṁ mārapañcakanti.Seṭṭhena imaṁ mārapañcakanti.Mārasaṁyuttaṁ samattaṁ.Mārasaṁyuttaṁ samattaṁ.