相应部第 22 相应第 59 阅读页 · SN22.59 · Anattalakkhaṇasutta

Saṁyutta Nikāya 22.59Saṁyutta Nikāya 22.596. Upayavagga6. Upayavagga

AnattalakkhaṇasuttaAnattalakkhaṇasuttaEkaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.Ekaṁ samayaṁ bhagavā bārāṇasiyaṁ viharati isipatane migadāye.Tatra kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū āmantesi:Tatra kho bhagavā pañcavaggiye bhikkhū āmantesi:

“bhikkhavo”ti.“bhikkhavo”ti.“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.Bhagavā etadavoca:Bhagavā etadavoca:

“Rūpaṁ, bhikkhave, anattā.“Rūpaṁ, bhikkhave, anattā.Rūpañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ rūpaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca rūpe:Rūpañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ rūpaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca rūpe:‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.

Yasmā ca kho, bhikkhave, rūpaṁ anattā, tasmā rūpaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati rūpe:Yasmā ca kho, bhikkhave, rūpaṁ anattā, tasmā rūpaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati rūpe:‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.‘evaṁ me rūpaṁ hotu, evaṁ me rūpaṁ mā ahosī’ti.Vedanā anattā.Vedanā anattā.

Vedanā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ vedanā ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca vedanāya:Vedanā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ vedanā ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca vedanāya:‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.Yasmā ca kho, bhikkhave, vedanā anattā, tasmā vedanā ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati vedanāya:Yasmā ca kho, bhikkhave, vedanā anattā, tasmā vedanā ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati vedanāya:

‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.‘evaṁ me vedanā hotu, evaṁ me vedanā mā ahosī’ti.Saññā anattā …pe…Saññā anattā …pe…saṅkhārā anattā.saṅkhārā anattā.

Saṅkhārā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissaṁsu, nayidaṁ saṅkhārā ābādhāya saṁvatteyyuṁ, labbhetha ca saṅkhāresu:Saṅkhārā ca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissaṁsu, nayidaṁ saṅkhārā ābādhāya saṁvatteyyuṁ, labbhetha ca saṅkhāresu:‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.Yasmā ca kho, bhikkhave, saṅkhārā anattā, tasmā saṅkhārā ābādhāya saṁvattanti, na ca labbhati saṅkhāresu:Yasmā ca kho, bhikkhave, saṅkhārā anattā, tasmā saṅkhārā ābādhāya saṁvattanti, na ca labbhati saṅkhāresu:

‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.‘evaṁ me saṅkhārā hontu, evaṁ me saṅkhārā mā ahesun’ti.Viññāṇaṁ anattā.Viññāṇaṁ anattā.Viññāṇañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ viññāṇaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca viññāṇe:Viññāṇañca hidaṁ, bhikkhave, attā abhavissa, nayidaṁ viññāṇaṁ ābādhāya saṁvatteyya, labbhetha ca viññāṇe:

‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.Yasmā ca kho, bhikkhave, viññāṇaṁ anattā, tasmā viññāṇaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati viññāṇe:Yasmā ca kho, bhikkhave, viññāṇaṁ anattā, tasmā viññāṇaṁ ābādhāya saṁvattati, na ca labbhati viññāṇe:‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.‘evaṁ me viññāṇaṁ hotu, evaṁ me viññāṇaṁ mā ahosī’ti.

Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,Taṁ kiṁ maññatha, bhikkhave,rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?rūpaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?“Aniccaṁ, bhante”.“Aniccaṁ, bhante”.

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?“Dukkhaṁ, bhante”.“Dukkhaṁ, bhante”.“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:

‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?“No hetaṁ, bhante”.“No hetaṁ, bhante”.“Vedanā …“Vedanā …

saññā …saññā …saṅkhārā …saṅkhārā …viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?viññāṇaṁ niccaṁ vā aniccaṁ vā”ti?

“Aniccaṁ, bhante”.“Aniccaṁ, bhante”.“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vā taṁ sukhaṁ vā”ti?“Dukkhaṁ, bhante”.“Dukkhaṁ, bhante”.

“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:“Yaṁ panāniccaṁ dukkhaṁ vipariṇāmadhammaṁ, kallaṁ nu taṁ samanupassituṁ:‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?‘etaṁ mama, esohamasmi, eso me attā’”ti?“No hetaṁ, bhante”.“No hetaṁ, bhante”.

“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.“Tasmātiha, bhikkhave, yaṁ kiñci rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ rūpaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā …pe… yā dūre santike vā, sabbā vedanā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.Yā kāci vedanā atītānāgatapaccuppannā ajjhattā vā bahiddhā vā …pe… yā dūre santike vā, sabbā vedanā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

Yā kāci saññā …pe…Yā kāci saññā …pe…ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā …pe… ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.ye keci saṅkhārā atītānāgatapaccuppannā ajjhattaṁ vā bahiddhā vā …pe… ye dūre santike vā, sabbe saṅkhārā: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.Yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā, sabbaṁ viññāṇaṁ: ‘netaṁ mama, nesohamasmi, na meso attā’ti evametaṁ yathābhūtaṁ sammappaññāya daṭṭhabbaṁ.

Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.Evaṁ passaṁ, bhikkhave, sutavā ariyasāvako rūpasmimpi nibbindati, vedanāyapi nibbindati, saññāyapi nibbindati, saṅkhāresupi nibbindati, viññāṇasmimpi nibbindati.Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.Nibbindaṁ virajjati; virāgā vimuccati. Vimuttasmiṁ vimuttamiti ñāṇaṁ hoti.‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.‘Khīṇā jāti, vusitaṁ brahmacariyaṁ, kataṁ karaṇīyaṁ, nāparaṁ itthattāyā’ti pajānātī”ti.

Idamavoca bhagavā.Idamavoca bhagavā.Attamanā pañcavaggiyā bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinanduṁ.Attamanā pañcavaggiyā bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinanduṁ.Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.Imasmiñca pana veyyākaraṇasmiṁ bhaññamāne pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ anupādāya āsavehi cittāni vimucciṁsūti.

Sattamaṁ.Sattamaṁ.