相应部第 12 相应第 23 阅读页 · SN12.23 · Upanisasutta

Saṁyutta Nikāya 12.23Saṁyutta Nikāya 12.233. Dasabalavagga3. Dasabalavagga

UpanisasuttaUpanisasuttaSāvatthiyaṁ viharati.Sāvatthiyaṁ viharati.“Jānato ahaṁ, bhikkhave, passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi, no ajānato no apassato.“Jānato ahaṁ, bhikkhave, passato āsavānaṁ khayaṁ vadāmi, no ajānato no apassato.

Kiñca, bhikkhave, jānato kiṁ passato āsavānaṁ khayo hoti?Kiñca, bhikkhave, jānato kiṁ passato āsavānaṁ khayo hoti?Iti rūpaṁ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo,Iti rūpaṁ iti rūpassa samudayo iti rūpassa atthaṅgamo,iti vedanā …pe…iti vedanā …pe…

iti saññā …iti saññā …iti saṅkhārā …iti saṅkhārā …iti viññāṇaṁ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti.iti viññāṇaṁ iti viññāṇassa samudayo iti viññāṇassa atthaṅgamoti.

Evaṁ kho, bhikkhave, jānato evaṁ passato āsavānaṁ khayo hoti.Evaṁ kho, bhikkhave, jānato evaṁ passato āsavānaṁ khayo hoti.Yampissa taṁ, bhikkhave, khayasmiṁ khaye ñāṇaṁ, tampi saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Yampissa taṁ, bhikkhave, khayasmiṁ khaye ñāṇaṁ, tampi saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, khaye ñāṇassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, khaye ñāṇassa upanisā?

‘Vimuttī’tissa vacanīyaṁ.‘Vimuttī’tissa vacanīyaṁ.Vimuttimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Vimuttimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā upanisā?Kā ca, bhikkhave, vimuttiyā upanisā?

‘Virāgo’tissa vacanīyaṁ.‘Virāgo’tissa vacanīyaṁ.Virāgampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Virāgampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, virāgassa upanisā?

‘Nibbidā’tissa vacanīyaṁ.‘Nibbidā’tissa vacanīyaṁ.Nibbidampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Nibbidampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā?Kā ca, bhikkhave, nibbidāya upanisā?

‘Yathābhūtañāṇadassanan’tissa vacanīyaṁ.‘Yathābhūtañāṇadassanan’tissa vacanīyaṁ.Yathābhūtañāṇadassanampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Yathābhūtañāṇadassanampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, yathābhūtañāṇadassanassa upanisā?

‘Samādhī’tissa vacanīyaṁ.‘Samādhī’tissa vacanīyaṁ.Samādhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Samādhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā?Kā ca, bhikkhave, samādhissa upanisā?

‘Sukhan’tissa vacanīyaṁ.‘Sukhan’tissa vacanīyaṁ.Sukhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Sukhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, sukhassa upanisā?

‘Passaddhī’tissa vacanīyaṁ.‘Passaddhī’tissa vacanīyaṁ.Passaddhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Passaddhimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā?Kā ca, bhikkhave, passaddhiyā upanisā?

‘Pītī’tissa vacanīyaṁ.‘Pītī’tissa vacanīyaṁ.Pītimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Pītimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā?Kā ca, bhikkhave, pītiyā upanisā?

‘Pāmojjan’tissa vacanīyaṁ.‘Pāmojjan’tissa vacanīyaṁ.Pāmojjampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Pāmojjampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, pāmojjassa upanisā?

‘Saddhā’tissa vacanīyaṁ.‘Saddhā’tissa vacanīyaṁ.Saddhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Saddhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā?Kā ca, bhikkhave, saddhāya upanisā?

‘Dukkhan’tissa vacanīyaṁ.‘Dukkhan’tissa vacanīyaṁ.Dukkhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Dukkhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, dukkhassa upanisā?

‘Jātī’tissa vacanīyaṁ.‘Jātī’tissa vacanīyaṁ.Jātimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Jātimpāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā?Kā ca, bhikkhave, jātiyā upanisā?

‘Bhavo’tissa vacanīyaṁ.‘Bhavo’tissa vacanīyaṁ.Bhavampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Bhavampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, bhavassa upanisā?

‘Upādānan’tissa vacanīyaṁ.‘Upādānan’tissa vacanīyaṁ.Upādānampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Upādānampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā?Kā ca, bhikkhave, upādānassa upanisā?

‘Taṇhā’tissa vacanīyaṁ.‘Taṇhā’tissa vacanīyaṁ.Taṇhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Taṇhampāhaṁ, bhikkhave, saupanisaṁ vadāmi, no anupanisaṁ.Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā?Kā ca, bhikkhave, taṇhāya upanisā?

‘Vedanā’tissa vacanīyaṁ …pe…‘Vedanā’tissa vacanīyaṁ …pe…‘phasso’tissa vacanīyaṁ …‘phasso’tissa vacanīyaṁ …‘saḷāyatanan’tissa vacanīyaṁ …‘saḷāyatanan’tissa vacanīyaṁ …

‘nāmarūpan’tissa vacanīyaṁ …‘nāmarūpan’tissa vacanīyaṁ …‘viññāṇan’tissa vacanīyaṁ …‘viññāṇan’tissa vacanīyaṁ …‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṁ.‘saṅkhārā’tissa vacanīyaṁ.

Saṅkhārepāhaṁ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise.Saṅkhārepāhaṁ, bhikkhave, saupanise vadāmi, no anupanise.Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṁ upanisā?Kā ca, bhikkhave, saṅkhārānaṁ upanisā?‘Avijjā’tissa vacanīyaṁ.‘Avijjā’tissa vacanīyaṁ.

Iti kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā,Iti kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā,saṅkhārūpanisaṁ viññāṇaṁ,saṅkhārūpanisaṁ viññāṇaṁ,viññāṇūpanisaṁ nāmarūpaṁ,viññāṇūpanisaṁ nāmarūpaṁ,

nāmarūpūpanisaṁ saḷāyatanaṁ,nāmarūpūpanisaṁ saḷāyatanaṁ,saḷāyatanūpaniso phasso,saḷāyatanūpaniso phasso,phassūpanisā vedanā,phassūpanisā vedanā,

vedanūpanisā taṇhā,vedanūpanisā taṇhā,taṇhūpanisaṁ upādānaṁ,taṇhūpanisaṁ upādānaṁ,upādānūpaniso bhavo,upādānūpaniso bhavo,

bhavūpanisā jāti,bhavūpanisā jāti,jātūpanisaṁ dukkhaṁ,jātūpanisaṁ dukkhaṁ,dukkhūpanisā saddhā,dukkhūpanisā saddhā,

saddhūpanisaṁ pāmojjaṁ,saddhūpanisaṁ pāmojjaṁ,pāmojjūpanisā pīti,pāmojjūpanisā pīti,pītūpanisā passaddhi,pītūpanisā passaddhi,

passaddhūpanisaṁ sukhaṁ,passaddhūpanisaṁ sukhaṁ,sukhūpaniso samādhi,sukhūpaniso samādhi,samādhūpanisaṁ yathābhūtañāṇadassanaṁ,samādhūpanisaṁ yathābhūtañāṇadassanaṁ,

yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā,yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā,nibbidūpaniso virāgo,nibbidūpaniso virāgo,virāgūpanisā vimutti,virāgūpanisā vimutti,

vimuttūpanisaṁ khaye ñāṇaṁ.vimuttūpanisaṁ khaye ñāṇaṁ.Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ paripūrenti.Seyyathāpi, bhikkhave, uparipabbate thullaphusitake deve vassante taṁ udakaṁ yathāninnaṁ pavattamānaṁ pabbatakandarapadarasākhā paripūreti. Pabbatakandarapadarasākhāparipūrā kusobbhe paripūrenti. Kusobbhā paripūrā mahāsobbhe paripūrenti. Mahāsobbhā paripūrā kunnadiyo paripūrenti. Kunnadiyo paripūrā mahānadiyo paripūrenti. Mahānadiyo paripūrā mahāsamuddaṁ paripūrenti.

Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṁ viññāṇaṁ, viññāṇūpanisaṁ nāmarūpaṁ, nāmarūpūpanisaṁ saḷāyatanaṁ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṁ upādānaṁ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṁ dukkhaṁ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṁ pāmojjaṁ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṁ sukhaṁ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṁ yathābhūtañāṇadassanaṁ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṁ khaye ñāṇan”ti.Evameva kho, bhikkhave, avijjūpanisā saṅkhārā, saṅkhārūpanisaṁ viññāṇaṁ, viññāṇūpanisaṁ nāmarūpaṁ, nāmarūpūpanisaṁ saḷāyatanaṁ, saḷāyatanūpaniso phasso, phassūpanisā vedanā, vedanūpanisā taṇhā, taṇhūpanisaṁ upādānaṁ, upādānūpaniso bhavo, bhavūpanisā jāti, jātūpanisaṁ dukkhaṁ, dukkhūpanisā saddhā, saddhūpanisaṁ pāmojjaṁ, pāmojjūpanisā pīti, pītūpanisā passaddhi, passaddhūpanisaṁ sukhaṁ, sukhūpaniso samādhi, samādhūpanisaṁ yathābhūtañāṇadassanaṁ, yathābhūtañāṇadassanūpanisā nibbidā, nibbidūpaniso virāgo, virāgūpanisā vimutti, vimuttūpanisaṁ khaye ñāṇan”ti.

Tatiyaṁ.Tatiyaṁ.