上座部律藏犍度（巴利原文）第 2 阅读页 · PLI-TV-KD1 · 1. Mahākhandhaka · 2/30

Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,

Satthavāha aṇaṇa vicara loke;Satthavāha aṇaṇa vicara loke;Desassu bhagavā dhammaṁ,Desassu bhagavā dhammaṁ,Aññātāro bhavissantī”ti.Aññātāro bhavissantī”ti.

Evaṁ vutte, bhagavā brahmānaṁ sahampatiṁ etadavoca—Evaṁ vutte, bhagavā brahmānaṁ sahampatiṁ etadavoca—“mayhampi kho, brahme, etadahosi—“mayhampi kho, brahme, etadahosi—‘adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.‘adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.

Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo;Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo;idampi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.idampi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.

Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ, pare ca me na ājāneyyuṁ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti.Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ, pare ca me na ājāneyyuṁ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti.Apissu maṁ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā—Apissu maṁ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā—‘Kicchena me adhigataṁ,‘Kicchena me adhigataṁ,

halaṁ dāni pakāsituṁ;halaṁ dāni pakāsituṁ;Rāgadosaparetehi,Rāgadosaparetehi,nāyaṁ dhammo susambudho.nāyaṁ dhammo susambudho.

Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ,Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ,gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;Rāgarattā na dakkhanti,Rāgarattā na dakkhanti,

tamokhandhena āvuṭā’ti.tamokhandhena āvuṭā’ti.Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati no dhammadesanāyā”ti.Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati no dhammadesanāyā”ti.Dutiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṁ etadavoca—Dutiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṁ etadavoca—

“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ;“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ;santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvāna athāparaṁ etadavoca—Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvāna athāparaṁ etadavoca—

“Pāturahosi magadhesu pubbe,“Pāturahosi magadhesu pubbe,Dhammo asuddho samalehi cintito;Dhammo asuddho samalehi cintito;Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ,Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ,

Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,Yathāpi passe janataṁ samantato;Yathāpi passe janataṁ samantato;

Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,Pāsādamāruyha samantacakkhu;Pāsādamāruyha samantacakkhu;Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,

Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,Satthavāha aṇaṇa vicara loke;Satthavāha aṇaṇa vicara loke;

Desassu bhagavā dhammaṁ,Desassu bhagavā dhammaṁ,Aññātāro bhavissantī”ti.Aññātāro bhavissantī”ti.Dutiyampi kho bhagavā brahmānaṁ sahampatiṁ etadavoca—Dutiyampi kho bhagavā brahmānaṁ sahampatiṁ etadavoca—

“mayhampi kho, brahme, etadahosi—“mayhampi kho, brahme, etadahosi—‘adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.‘adhigato kho myāyaṁ dhammo gambhīro duddaso duranubodho santo paṇīto atakkāvacaro nipuṇo paṇḍitavedanīyo.Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.Ālayarāmā kho panāyaṁ pajā ālayaratā ālayasammuditā.

Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo;Ālayarāmāya kho pana pajāya ālayaratāya ālayasammuditāya duddasaṁ idaṁ ṭhānaṁ yadidaṁ idappaccayatāpaṭiccasamuppādo;idampi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.idampi kho ṭhānaṁ sududdasaṁ yadidaṁ sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhākkhayo virāgo nirodho nibbānaṁ.Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ, pare ca me na ājāneyyuṁ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti.Ahañceva kho pana dhammaṁ deseyyaṁ, pare ca me na ājāneyyuṁ, so mamassa kilamatho, sā mamassa vihesā’ti.

Apissu maṁ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā—Apissu maṁ, brahme, imā anacchariyā gāthāyo paṭibhaṁsu pubbe assutapubbā—‘Kicchena me adhigataṁ,‘Kicchena me adhigataṁ,halaṁ dāni pakāsituṁ;halaṁ dāni pakāsituṁ;

Rāgadosaparetehi,Rāgadosaparetehi,nāyaṁ dhammo susambudho.nāyaṁ dhammo susambudho.Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ,Paṭisotagāmiṁ nipuṇaṁ,

gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;gambhīraṁ duddasaṁ aṇuṁ;Rāgarattā na dakkhanti,Rāgarattā na dakkhanti,tamokhandhena āvuṭā’ti.tamokhandhena āvuṭā’ti.

Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāyā”ti.Itiha me, brahme, paṭisañcikkhato appossukkatāya cittaṁ namati, no dhammadesanāyā”ti.Tatiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṁ etadavoca—Tatiyampi kho brahmā sahampati bhagavantaṁ etadavoca—“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.“desetu, bhante, bhagavā dhammaṁ, desetu sugato dhammaṁ.

Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.Santi sattā apparajakkhajātikā, assavanatā dhammassa parihāyanti, bhavissanti dhammassa aññātāro”ti.Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvāna athāparaṁ etadavoca—Idamavoca brahmā sahampati, idaṁ vatvāna athāparaṁ etadavoca—“Pāturahosi magadhesu pubbe,“Pāturahosi magadhesu pubbe,

Dhammo asuddho samalehi cintito;Dhammo asuddho samalehi cintito;Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ,Apāpuretaṁ amatassa dvāraṁ,Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.Suṇantu dhammaṁ vimalenānubuddhaṁ.

Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,Sele yathā pabbatamuddhaniṭṭhito,Yathāpi passe janataṁ samantato;Yathāpi passe janataṁ samantato;Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,Tathūpamaṁ dhammamayaṁ sumedha,

Pāsādamāruyha samantacakkhu;Pāsādamāruyha samantacakkhu;Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,Sokāvatiṇṇaṁ janatamapetasoko,Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.Avekkhassu jātijarābhibhūtaṁ.

Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,Uṭṭhehi vīra vijitasaṅgāma,Satthavāha aṇaṇa vicara loke;Satthavāha aṇaṇa vicara loke;Desassu bhagavā dhammaṁ,Desassu bhagavā dhammaṁ,

Aññātāro bhavissantī”ti.Aññātāro bhavissantī”ti.Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.Atha kho bhagavā brahmuno ca ajjhesanaṁ viditvā sattesu ca kāruññataṁ paṭicca buddhacakkhunā lokaṁ volokesi.Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.Addasā kho bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante.

Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakaṁ accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena;Seyyathāpi nāma uppaliniyaṁ vā paduminiyaṁ vā puṇḍarīkiniyaṁ vā appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakānuggatāni anto nimuggaposīni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni samodakaṁ ṭhitāni, appekaccāni uppalāni vā padumāni vā puṇḍarīkāni vā udake jātāni udake saṁvaḍḍhāni udakaṁ accuggamma ṭhitāni anupalittāni udakena;

evamevaṁ bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante;evamevaṁ bhagavā buddhacakkhunā lokaṁ volokento addasa satte apparajakkhe mahārajakkhe tikkhindriye mudindriye svākāre dvākāre suviññāpaye duviññāpaye, appekacce paralokavajjabhayadassāvine viharante, appekacce na paralokavajjabhayadassāvine viharante;disvāna brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsi—disvāna brahmānaṁ sahampatiṁ gāthāya paccabhāsi—“Apārutā tesaṁ amatassa dvārā,“Apārutā tesaṁ amatassa dvārā,

Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ;Ye sotavanto pamuñcantu saddhaṁ;Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ,Vihiṁsasaññī paguṇaṁ na bhāsiṁ,Dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahme”ti.Dhammaṁ paṇītaṁ manujesu brahme”ti.

Atha kho brahmā sahampati—Atha kho brahmā sahampati—“katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.“katāvakāso khomhi bhagavatā dhammadesanāyā”ti bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā tatthevantaradhāyi.Brahmayācanakathā niṭṭhitā.Brahmayācanakathā niṭṭhitā.

6. Pañcavaggiyakathā6. Pañcavaggiyakathā

Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?

Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“ayaṁ kho āḷāro kālāmo paṇḍito byatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko;“ayaṁ kho āḷāro kālāmo paṇḍito byatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko;yannūnāhaṁ āḷārassa kālāmassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ, so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti.yannūnāhaṁ āḷārassa kālāmassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ, so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti.

Atha kho antarahitā devatā bhagavato ārocesi—“sattāhakālaṅkato, bhante, āḷāro kālāmo”ti.Atha kho antarahitā devatā bhagavato ārocesi—“sattāhakālaṅkato, bhante, āḷāro kālāmo”ti.Bhagavatopi kho ñāṇaṁ udapādi—“sattāhakālaṅkato āḷāro kālāmo”ti.Bhagavatopi kho ñāṇaṁ udapādi—“sattāhakālaṅkato āḷāro kālāmo”ti.Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—

“mahājāniyo kho āḷāro kālāmo;“mahājāniyo kho āḷāro kālāmo;sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā”ti.sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā”ti.Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—

“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—

“ayaṁ kho udako rāmaputto paṇḍito byatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko;“ayaṁ kho udako rāmaputto paṇḍito byatto medhāvī dīgharattaṁ apparajakkhajātiko;yannūnāhaṁ udakassa rāmaputtassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ, so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti.yannūnāhaṁ udakassa rāmaputtassa paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ, so imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti.Atha kho antarahitā devatā bhagavato ārocesi—“abhidosakālaṅkato, bhante, udako rāmaputto”ti.Atha kho antarahitā devatā bhagavato ārocesi—“abhidosakālaṅkato, bhante, udako rāmaputto”ti.

Bhagavatopi kho ñāṇaṁ udapādi—“abhidosakālaṅkato udako rāmaputto”ti.Bhagavatopi kho ñāṇaṁ udapādi—“abhidosakālaṅkato udako rāmaputto”ti.Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“mahājāniyo kho udako rāmaputto;“mahājāniyo kho udako rāmaputto;

sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā”ti.sace hi so imaṁ dhammaṁ suṇeyya, khippameva ājāneyyā”ti.Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?“kassa nu kho ahaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyaṁ?

Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?Ko imaṁ dhammaṁ khippameva ājānissatī”ti?Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“bahukārā kho me pañcavaggiyā bhikkhū, ye maṁ padhānapahitattaṁ upaṭṭhahiṁsu;“bahukārā kho me pañcavaggiyā bhikkhū, ye maṁ padhānapahitattaṁ upaṭṭhahiṁsu;

yannūnāhaṁ pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyan”ti.yannūnāhaṁ pañcavaggiyānaṁ bhikkhūnaṁ paṭhamaṁ dhammaṁ deseyyan”ti.Atha kho bhagavato etadahosi—Atha kho bhagavato etadahosi—“kahaṁ nu kho etarahi pañcavaggiyā bhikkhū viharantī”ti?“kahaṁ nu kho etarahi pañcavaggiyā bhikkhū viharantī”ti?

Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena pañcavaggiye bhikkhū bārāṇasiyaṁ viharante isipatane migadāye.Addasā kho bhagavā dibbena cakkhunā visuddhena atikkantamānusakena pañcavaggiye bhikkhū bārāṇasiyaṁ viharante isipatane migadāye.