上座部《分别论》（巴利原文）第 109 阅读页 · VB18 · Dhammahadayavibhaṅga · 5/9

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti.rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti.Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati?Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati?

Manoviññāṇadhātusamphasso—Manoviññāṇadhātusamphasso—rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṁ eko phasso pātubhavati.rūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṁ eko phasso pātubhavati.Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā …pe…Rūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā …pe…

ekā saññā …pe…ekā saññā …pe…ekā cetanā …pe…ekā cetanā …pe…ekaṁ cittaṁ pātubhavati?ekaṁ cittaṁ pātubhavati?

Manoviññāṇadhātu—Manoviññāṇadhātu—rūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ cittaṁ pātubhavati. –12rūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ cittaṁ pātubhavati. –12

4.3. Asaññasatta4.3. Asaññasatta

Asaññasattānaṁ devānaṁ upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti …pe… kati cittāni pātubhavanti?Asaññasattānaṁ devānaṁ upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti …pe… kati cittāni pātubhavanti?Asaññasattānaṁ devānaṁ upapattikkhaṇe eko khandho pātubhavati—Asaññasattānaṁ devānaṁ upapattikkhaṇe eko khandho pātubhavati—rūpakkhandho;rūpakkhandho;

dve āyatanāni pātubhavanti—dve āyatanāni pātubhavanti—rūpāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ;rūpāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ;dve dhātuyo pātubhavanti—dve dhātuyo pātubhavanti—

rūpadhātu, dhammadhātu;rūpadhātu, dhammadhātu;ekaṁ saccaṁ pātubhavati—ekaṁ saccaṁ pātubhavati—dukkhasaccaṁ;dukkhasaccaṁ;

ekindriyaṁ pātubhavati—ekindriyaṁ pātubhavati—rūpajīvitindriyaṁ.rūpajīvitindriyaṁ.Asaññasattā devā ahetukā anāhārā aphassakā avedanakā asaññakā acetanakā acittakā pātubhavanti.Asaññasattā devā ahetukā anāhārā aphassakā avedanakā asaññakā acetanakā acittakā pātubhavanti.

4.4. Arūpadhātu4.4. Arūpadhātu

Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti …pe… kati cittāni pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe kati khandhā pātubhavanti …pe… kati cittāni pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe cattāro khandhā pātubhavanti, dve āyatanāni pātubhavanti, dve dhātuyo pātubhavanti, ekaṁ saccaṁ pātubhavati, aṭṭhindriyāni pātubhavanti, tayo hetū pātubhavanti, tayo āhārā pātubhavanti, eko phasso pātubhavati, ekā vedanā …pe…Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe cattāro khandhā pātubhavanti, dve āyatanāni pātubhavanti, dve dhātuyo pātubhavanti, ekaṁ saccaṁ pātubhavati, aṭṭhindriyāni pātubhavanti, tayo hetū pātubhavanti, tayo āhārā pātubhavanti, eko phasso pātubhavati, ekā vedanā …pe…ekā saññā …pe…ekā saññā …pe…

ekā cetanā …pe…ekā cetanā …pe…ekaṁ cittaṁ pātubhavati.ekaṁ cittaṁ pātubhavati.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame cattāro khandhā pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame cattāro khandhā pātubhavanti?

Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—Vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime cattāro khandhā pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime cattāro khandhā pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni dve āyatanāni pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni dve āyatanāni pātubhavanti?

Manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—Manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni dve āyatanāni pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni dve āyatanāni pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā dve dhātuyo pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā dve dhātuyo pātubhavanti?

Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu—Manoviññāṇadhātu, dhammadhātu—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imā dve dhātuyo pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imā dve dhātuyo pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamaṁ ekaṁ saccaṁ pātubhavati?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamaṁ ekaṁ saccaṁ pātubhavati?

Dukkhasaccaṁ—Dukkhasaccaṁ—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ saccaṁ pātubhavati.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ saccaṁ pātubhavati.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti?

Manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ—Manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe imāni aṭṭhindriyāni pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo hetū pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo hetū pātubhavanti?

Alobho vipākahetu, adoso vipākahetu, amoho vipākahetu—Alobho vipākahetu, adoso vipākahetu, amoho vipākahetu—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo hetū pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo hetū pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo āhārā pātubhavanti?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katame tayo āhārā pātubhavanti?

Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—Phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ime tayo āhārā pātubhavanti.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati?Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamo eko phasso pātubhavati?

Manoviññāṇadhātusamphasso—Manoviññāṇadhātusamphasso—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṁ eko phasso pātubhavati.arūpadhātuyā upapattikkhaṇe ayaṁ eko phasso pātubhavati.Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā …pe…Arūpadhātuyā upapattikkhaṇe katamā ekā vedanā …pe…

ekā saññā …pe…ekā saññā …pe…ekā cetanā …pe…ekā cetanā …pe…ekaṁ cittaṁ pātubhavati?ekaṁ cittaṁ pātubhavati?

Manoviññāṇadhātu—Manoviññāṇadhātu—arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ cittaṁ pātubhavati. –12arūpadhātuyā upapattikkhaṇe idaṁ ekaṁ cittaṁ pātubhavati. –12

5. Bhūmantaradassanavāra5. Bhūmantaradassanavāra

Kāmāvacarā dhammā, na kāmāvacarā dhammā, rūpāvacarā dhammā, na rūpāvacarā dhammā, arūpāvacarā dhammā, na arūpāvacarā dhammā, pariyāpannā dhammā, apariyāpannā dhammā.Kāmāvacarā dhammā, na kāmāvacarā dhammā, rūpāvacarā dhammā, na rūpāvacarā dhammā, arūpāvacarā dhammā, na arūpāvacarā dhammā, pariyāpannā dhammā, apariyāpannā dhammā.Katame dhammā kāmāvacarā?Katame dhammā kāmāvacarā?Heṭṭhato avīcinirayaṁ pariyantaṁ karitvā, uparito paranimmitavasavattī deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā;Heṭṭhato avīcinirayaṁ pariyantaṁ karitvā, uparito paranimmitavasavattī deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā khandhadhātuāyatanā;

rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—rūpaṁ, vedanā, saññā, saṅkhārā, viññāṇaṁ—ime dhammā kāmāvacarā.ime dhammā kāmāvacarā.Katame dhammā na kāmāvacarā?Katame dhammā na kāmāvacarā?

Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—Rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na kāmāvacarā.ime dhammā na kāmāvacarā.Katame dhammā rūpāvacarā?Katame dhammā rūpāvacarā?

Heṭṭhato brahmalokaṁ pariyantaṁ karitvā, uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—Heṭṭhato brahmalokaṁ pariyantaṁ karitvā, uparito akaniṭṭhe deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—ime dhammā rūpāvacarā.ime dhammā rūpāvacarā.Katame dhammā na rūpāvacarā?Katame dhammā na rūpāvacarā?

Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—Kāmāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na rūpāvacarā.ime dhammā na rūpāvacarā.Katame dhammā arūpāvacarā?Katame dhammā arūpāvacarā?

Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṁ karitvā, uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—Heṭṭhato ākāsānañcāyatanūpage deve pariyantaṁ karitvā, uparito nevasaññānāsaññāyatanūpage deve antokaritvā, yaṁ etasmiṁ antare etthāvacarā ettha pariyāpannā samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā cittacetasikā dhammā—ime dhammā arūpāvacarā.ime dhammā arūpāvacarā.Katame dhammā na arūpāvacarā?Katame dhammā na arūpāvacarā?

Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā—Kāmāvacarā, rūpāvacarā, apariyāpannā—ime dhammā na arūpāvacarā.ime dhammā na arūpāvacarā.Katame dhammā pariyāpannā?Katame dhammā pariyāpannā?

Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā pariyāpannā.ime dhammā pariyāpannā.Katame dhammā apariyāpannā?Katame dhammā apariyāpannā?

Maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—Maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—ime dhammā apariyāpannā.ime dhammā apariyāpannā.

6. Uppādakakammaāyuppamāṇavāra6. Uppādakakammaāyuppamāṇavāra6.1. Uppādakakamma6.1. Uppādakakamma

Devāti.Devāti.Tayo devā—Tayo devā—sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.sammutidevā, upapattidevā, visuddhidevā.

Sammutidevā nāma—Sammutidevā nāma—rājāno, deviyo, kumārā.rājāno, deviyo, kumārā.Upapattidevā nāma—Upapattidevā nāma—

cātumahārājike deve upādāya tadupari devā.cātumahārājike deve upādāya tadupari devā.Visuddhidevā nāma—Visuddhidevā nāma—arahanto vuccanti.arahanto vuccanti.

Dānaṁ datvā, sīlaṁ samādiyitvā, uposathakammaṁ katvā kattha upapajjanti?Dānaṁ datvā, sīlaṁ samādiyitvā, uposathakammaṁ katvā kattha upapajjanti?Dānaṁ datvā, sīlaṁ samādiyitvā, uposathakammaṁ katvā appekacce khattiyamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce brāhmaṇamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce gahapatimahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti.Dānaṁ datvā, sīlaṁ samādiyitvā, uposathakammaṁ katvā appekacce khattiyamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce brāhmaṇamahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce gahapatimahāsālānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tāvatiṁsānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce yāmānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce tusitānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce nimmānaratīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti, appekacce paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjanti.

6.2. Āyuppamāṇa6.2. Āyuppamāṇa

Manussānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Manussānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Vassasataṁ, appaṁ vā bhiyyo.Vassasataṁ, appaṁ vā bhiyyo.Cātumahārājikānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Cātumahārājikānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?

Yāni mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Yāni mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Tāya rattiyā tiṁsa rattiyo māso.Tāya rattiyā tiṁsa rattiyo māso.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.

Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Manussānaṁ gaṇanāya kittakaṁ hoti?Manussānaṁ gaṇanāya kittakaṁ hoti?Navuti vassasatasahassāni.Navuti vassasatasahassāni.

Tāvatiṁsānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Tāvatiṁsānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Yaṁ mānusakaṁ vassasataṁ, tāvatiṁsānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Yaṁ mānusakaṁ vassasataṁ, tāvatiṁsānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Tāya rattiyā tiṁsa rattiyo māso.Tāya rattiyā tiṁsa rattiyo māso.

Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ tāvatiṁsānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Tena saṁvaccharena dibbaṁ vassasahassaṁ tāvatiṁsānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Manussānaṁ gaṇanāya kittakaṁ hoti?Manussānaṁ gaṇanāya kittakaṁ hoti?

Tisso ca vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassāni.Tisso ca vassakoṭiyo saṭṭhi ca vassasatasahassāni.Yāmānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Yāmānaṁ devānaṁ kittakaṁ āyuppamāṇaṁ?Yāni mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Yāni mānusakāni dve vassasatāni, yāmānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.