上座部《分别论》（巴利原文）第 105 阅读页 · VB18 · Dhammahadayavibhaṅga · 1/9

VibhaṅgaVibhaṅgaDhammahadayavibhaṅgaDhammahadayavibhaṅga1. Sabbasaṅgāhikavāra1. Sabbasaṅgāhikavāra

Kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni?Kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni?Pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, cattāri saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.Pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, cattāri saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.Tattha katame pañcakkhandhā?Tattha katame pañcakkhandhā?

Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime vuccanti “pañcakkhandhā”.ime vuccanti “pañcakkhandhā”.Tattha katamāni dvādasāyatanāni?Tattha katamāni dvādasāyatanāni?

Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—imāni vuccanti “dvādasāyatanāni”.imāni vuccanti “dvādasāyatanāni”.Tattha katamā aṭṭhārasa dhātuyo?Tattha katamā aṭṭhārasa dhātuyo?

Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—imā vuccanti “aṭṭhārasa dhātuyo”.imā vuccanti “aṭṭhārasa dhātuyo”.Tattha katamāni cattāri saccāni?Tattha katamāni cattāri saccāni?

Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, nirodhasaccaṁ, maggasaccaṁ—Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, nirodhasaccaṁ, maggasaccaṁ—imāni vuccanti “cattāri saccāni”.imāni vuccanti “cattāri saccāni”.Tattha katamāni bāvīsatindriyāni?Tattha katamāni bāvīsatindriyāni?

Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ, manindriyaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, ghānindriyaṁ, jivhindriyaṁ, kāyindriyaṁ, manindriyaṁ, itthindriyaṁ, purisindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, sukhindriyaṁ, dukkhindriyaṁ, somanassindriyaṁ, domanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—imāni vuccanti “bāvīsatindriyāni”.imāni vuccanti “bāvīsatindriyāni”.

Tattha katame nava hetū?Tattha katame nava hetū?Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū.Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū.Tattha katame tayo kusalahetū?Tattha katame tayo kusalahetū?

Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu—Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu—ime tayo kusalahetū.ime tayo kusalahetū.Tattha katame tayo akusalahetū?Tattha katame tayo akusalahetū?

Lobho akusalahetu, doso akusalahetu, moho akusalahetu—Lobho akusalahetu, doso akusalahetu, moho akusalahetu—ime tayo akusalahetū.ime tayo akusalahetū.Tattha katame tayo abyākatahetū?Tattha katame tayo abyākatahetū?

Kusalānaṁ vā dhammānaṁ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho—Kusalānaṁ vā dhammānaṁ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho—ime tayo abyākatahetū.ime tayo abyākatahetū.Ime vuccanti “nava hetū”.Ime vuccanti “nava hetū”.

Tattha katame cattāro āhārā?Tattha katame cattāro āhārā?Kabaḷīkārāhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—Kabaḷīkārāhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—ime vuccanti “cattāro āhārā”.ime vuccanti “cattāro āhārā”.

Tattha katame satta phassā?Tattha katame satta phassā?Cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso—Cakkhusamphasso, sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso—ime vuccanti “satta phassā”.ime vuccanti “satta phassā”.

Tattha katamā satta vedanā?Tattha katamā satta vedanā?Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā—Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā—imā vuccanti “satta vedanā”.imā vuccanti “satta vedanā”.

Tattha katamā satta saññā?Tattha katamā satta saññā?Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā—Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā—imā vuccanti “satta saññā”.imā vuccanti “satta saññā”.

Tattha katamā satta cetanā?Tattha katamā satta cetanā?Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā—Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā—imā vuccanti “satta cetanā”.imā vuccanti “satta cetanā”.

Tattha katamāni satta cittāni?Tattha katamāni satta cittāni?Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—imāni vuccanti “satta cittāni”.imāni vuccanti “satta cittāni”.

2. Uppattānuppattivāra2. Uppattānuppattivāra2.1. Kāmadhātu2.1. Kāmadhātu

Kāmadhātuyā kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni?Kāmadhātuyā kati khandhā, kati āyatanāni, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni, kati hetū, kati āhārā, kati phassā, kati vedanā, kati saññā, kati cetanā, kati cittāni?Kāmadhātuyā pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, tīṇi saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.Kāmadhātuyā pañcakkhandhā, dvādasāyatanāni, aṭṭhārasa dhātuyo, tīṇi saccāni, bāvīsatindriyāni, nava hetū, cattāro āhārā, satta phassā, satta vedanā, satta saññā, satta cetanā, satta cittāni.

Tattha katame kāmadhātuyā pañcakkhandhā?Tattha katame kāmadhātuyā pañcakkhandhā?Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime vuccanti “kāmadhātuyā pañcakkhandhā”.ime vuccanti “kāmadhātuyā pañcakkhandhā”.

Tattha katamāni kāmadhātuyā dvādasāyatanāni?Tattha katamāni kāmadhātuyā dvādasāyatanāni?Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—imāni vuccanti “kāmadhātuyā dvādasāyatanāni”.imāni vuccanti “kāmadhātuyā dvādasāyatanāni”.

Tattha katamā kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo?Tattha katamā kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo?Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu, gandhadhātu, ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu, rasadhātu, jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu, phoṭṭhabbadhātu, kāyaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—imā vuccanti “kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo”.imā vuccanti “kāmadhātuyā aṭṭhārasa dhātuyo”.

Tattha katamāni kāmadhātuyā tīṇi saccāni?Tattha katamāni kāmadhātuyā tīṇi saccāni?Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, maggasaccaṁ—Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, maggasaccaṁ—imāni vuccanti “kāmadhātuyā tīṇi saccāni”.imāni vuccanti “kāmadhātuyā tīṇi saccāni”.

Tattha katamāni kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni?Tattha katamāni kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni?Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ …pe… aññātāvindriyaṁ—Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ …pe… aññātāvindriyaṁ—imāni vuccanti “kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni”.imāni vuccanti “kāmadhātuyā bāvīsatindriyāni”.

Tattha katame kāmadhātuyā nava hetū?Tattha katame kāmadhātuyā nava hetū?Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū …pe…Tayo kusalahetū, tayo akusalahetū, tayo abyākatahetū …pe…ime vuccanti “kāmadhātuyā nava hetū”.ime vuccanti “kāmadhātuyā nava hetū”.

Tattha katame kāmadhātuyā cattāro āhārā?Tattha katame kāmadhātuyā cattāro āhārā?Kabaḷīkārāhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—Kabaḷīkārāhāro, phassāhāro, manosañcetanāhāro, viññāṇāhāro—ime vuccanti “kāmadhātuyā cattāro āhārā”.ime vuccanti “kāmadhātuyā cattāro āhārā”.

Tattha katame kāmadhātuyā satta phassā?Tattha katame kāmadhātuyā satta phassā?Cakkhusamphasso sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso—Cakkhusamphasso sotasamphasso, ghānasamphasso, jivhāsamphasso, kāyasamphasso, manodhātusamphasso, manoviññāṇadhātusamphasso—ime vuccanti “kāmadhātuyā satta phassā”.ime vuccanti “kāmadhātuyā satta phassā”.

Tattha katamā kāmadhātuyā satta vedanā?Tattha katamā kāmadhātuyā satta vedanā?Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā—Cakkhusamphassajā vedanā, sotasamphassajā vedanā, ghānasamphassajā vedanā, jivhāsamphassajā vedanā, kāyasamphassajā vedanā, manodhātusamphassajā vedanā, manoviññāṇadhātusamphassajā vedanā—imā vuccanti “kāmadhātuyā satta vedanā”.imā vuccanti “kāmadhātuyā satta vedanā”.

Tattha katamā kāmadhātuyā satta saññā?Tattha katamā kāmadhātuyā satta saññā?Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā—Cakkhusamphassajā saññā, sotasamphassajā saññā, ghānasamphassajā saññā, jivhāsamphassajā saññā, kāyasamphassajā saññā, manodhātusamphassajā saññā, manoviññāṇadhātusamphassajā saññā—imā vuccanti “kāmadhātuyā satta saññā”.imā vuccanti “kāmadhātuyā satta saññā”.

Tattha katamā kāmadhātuyā satta cetanā?Tattha katamā kāmadhātuyā satta cetanā?Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā—Cakkhusamphassajā cetanā, sotasamphassajā cetanā, ghānasamphassajā cetanā, jivhāsamphassajā cetanā, kāyasamphassajā cetanā, manodhātusamphassajā cetanā, manoviññāṇadhātusamphassajā cetanā—imā vuccanti “kāmadhātuyā satta cetanā”.imā vuccanti “kāmadhātuyā satta cetanā”.

Tattha katamāni kāmadhātuyā satta cittāni?Tattha katamāni kāmadhātuyā satta cittāni?Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—Cakkhuviññāṇaṁ, sotaviññāṇaṁ, ghānaviññāṇaṁ, jivhāviññāṇaṁ, kāyaviññāṇaṁ, manodhātu, manoviññāṇadhātu—imāni vuccanti “kāmadhātuyā satta cittāni”.imāni vuccanti “kāmadhātuyā satta cittāni”.

2.2. Rūpadhātu2.2. Rūpadhātu

Rūpadhātuyā kati khandhā, kati āyatanā, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni …pe… kati cittāni?Rūpadhātuyā kati khandhā, kati āyatanā, kati dhātuyo, kati saccāni, kati indriyāni …pe… kati cittāni?Rūpadhātuyā pañcakkhandhā, cha āyatanāni, nava dhātuyo, tīṇi saccāni, cuddasindriyāni, aṭṭha hetū, tayo āhārā, cattāro phassā, catasso vedanā, catasso saññā, catasso cetanā, cattāri cittāni.Rūpadhātuyā pañcakkhandhā, cha āyatanāni, nava dhātuyo, tīṇi saccāni, cuddasindriyāni, aṭṭha hetū, tayo āhārā, cattāro phassā, catasso vedanā, catasso saññā, catasso cetanā, cattāri cittāni.Tattha katame rūpadhātuyā pañcakkhandhā?Tattha katame rūpadhātuyā pañcakkhandhā?

Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—Rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime vuccanti “rūpadhātuyā pañcakkhandhā”.ime vuccanti “rūpadhātuyā pañcakkhandhā”.Tattha katamāni rūpadhātuyā cha āyatanāni?Tattha katamāni rūpadhātuyā cha āyatanāni?

Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—Cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ—imāni vuccanti “rūpadhātuyā cha āyatanāni”.imāni vuccanti “rūpadhātuyā cha āyatanāni”.Tattha katamā rūpadhātuyā nava dhātuyo?Tattha katamā rūpadhātuyā nava dhātuyo?

Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—Cakkhudhātu, rūpadhātu, cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu, saddadhātu, sotaviññāṇadhātu, manodhātu, dhammadhātu, manoviññāṇadhātu—imā vuccanti “rūpadhātuyā nava dhātuyo”.imā vuccanti “rūpadhātuyā nava dhātuyo”.Tattha katamāni rūpadhātuyā tīṇi saccāni?Tattha katamāni rūpadhātuyā tīṇi saccāni?

Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, maggasaccaṁ—Dukkhasaccaṁ, samudayasaccaṁ, maggasaccaṁ—imāni vuccanti “rūpadhātuyā tīṇi saccāni”.imāni vuccanti “rūpadhātuyā tīṇi saccāni”.Tattha katamāni rūpadhātuyā cuddasindriyāni?Tattha katamāni rūpadhātuyā cuddasindriyāni?

Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, somanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—Cakkhundriyaṁ, sotindriyaṁ, manindriyaṁ, jīvitindriyaṁ, somanassindriyaṁ, upekkhindriyaṁ, saddhindriyaṁ, vīriyindriyaṁ, satindriyaṁ, samādhindriyaṁ, paññindriyaṁ, anaññātaññassāmītindriyaṁ, aññindriyaṁ, aññātāvindriyaṁ—imāni vuccanti “rūpadhātuyā cuddasindriyāni”.imāni vuccanti “rūpadhātuyā cuddasindriyāni”.Tattha katame rūpadhātuyā aṭṭha hetū?Tattha katame rūpadhātuyā aṭṭha hetū?

Tayo kusalahetū, dve akusalahetū, tayo abyākatahetū.Tayo kusalahetū, dve akusalahetū, tayo abyākatahetū.Tattha katame tayo kusalahetū?Tattha katame tayo kusalahetū?Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu—Alobho kusalahetu, adoso kusalahetu, amoho kusalahetu—

ime tayo kusalahetū.ime tayo kusalahetū.Tattha katame dve akusalahetū?Tattha katame dve akusalahetū?Lobho akusalahetu, moho akusalahetu—Lobho akusalahetu, moho akusalahetu—

ime dve akusalahetū.ime dve akusalahetū.Tattha katame tayo abyākatahetū?Tattha katame tayo abyākatahetū?Kusalānaṁ vā dhammānaṁ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho—Kusalānaṁ vā dhammānaṁ vipākato kiriyābyākatesu vā dhammesu alobho, adoso, amoho—

ime tayo abyākatahetū.ime tayo abyākatahetū.Ime vuccanti rūpadhātuyā aṭṭha hetū.Ime vuccanti rūpadhātuyā aṭṭha hetū.