上座部《分别论》（巴利原文）第 29 阅读页 · VB4 · Saccavibhaṅga · 2/7

Rūpavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Rūpavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Saddavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Saddavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Gandhavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Gandhavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.

Rasavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Rasavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Phoṭṭhabbavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Phoṭṭhabbavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.Dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā uppajjamānā uppajjati, ettha nivisamānā nivisati.

Idaṁ vuccati “dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ”.Idaṁ vuccati “dukkhasamudayaṁ ariyasaccaṁ”.

1.3. Nirodhasacca1.3. Nirodhasacca

Tattha katamaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ?Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.Yo tassāyeva taṇhāya asesavirāganirodho cāgo paṭinissaggo mutti anālayo.Sā kho panesā taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati, kattha nirujjhamānā nirujjhati?Sā kho panesā taṇhā kattha pahīyamānā pahīyati, kattha nirujjhamānā nirujjhati?

Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Yaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Kiñca loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ?Cakkhuṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhuṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Sotaṁ loke …pe…Sotaṁ loke …pe…ghānaṁ loke …ghānaṁ loke …jivhā loke …jivhā loke …

kāyo loke …kāyo loke …mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.mano loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Saddā loke …pe…Saddā loke …pe…gandhā loke …gandhā loke …rasā loke …rasā loke …

phoṭṭhabbā loke …phoṭṭhabbā loke …dhammā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhuviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhuviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Sotaviññāṇaṁ loke …pe…Sotaviññāṇaṁ loke …pe…ghānaviññāṇaṁ loke …ghānaviññāṇaṁ loke …jivhāviññāṇaṁ loke …jivhāviññāṇaṁ loke …

kāyaviññāṇaṁ loke …kāyaviññāṇaṁ loke …manoviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.manoviññāṇaṁ loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhusamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhusamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Sotasamphasso loke …pe…Sotasamphasso loke …pe…ghānasamphasso loke …ghānasamphasso loke …jivhāsamphasso loke …jivhāsamphasso loke …

kāyasamphasso loke …kāyasamphasso loke …manosamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.manosamphasso loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhusamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Cakkhusamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.

Sotasamphassajā vedanā loke …pe…Sotasamphassajā vedanā loke …pe…ghānasamphassajā vedanā loke …ghānasamphassajā vedanā loke …jivhāsamphassajā vedanā loke …jivhāsamphassajā vedanā loke …

kāyasamphassajā vedanā loke …kāyasamphassajā vedanā loke …manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.manosamphassajā vedanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpasaññā loke …Rūpasaññā loke …

saddasaññā loke …saddasaññā loke …gandhasaññā loke …gandhasaññā loke …rasasaññā loke …rasasaññā loke …

phoṭṭhabbasaññā loke …phoṭṭhabbasaññā loke …dhammasaññā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammasaññā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpasañcetanā loke …Rūpasañcetanā loke …

saddasañcetanā loke …saddasañcetanā loke …gandhasañcetanā loke …gandhasañcetanā loke …rasasañcetanā loke …rasasañcetanā loke …

phoṭṭhabbasañcetanā loke …phoṭṭhabbasañcetanā loke …dhammasañcetanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammasañcetanā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpataṇhā loke …Rūpataṇhā loke …

saddataṇhā loke …saddataṇhā loke …gandhataṇhā loke …gandhataṇhā loke …rasataṇhā loke …rasataṇhā loke …

phoṭṭhabbataṇhā loke …phoṭṭhabbataṇhā loke …dhammataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammataṇhā loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpavitakko loke …Rūpavitakko loke …

saddavitakko loke …saddavitakko loke …gandhavitakko loke …gandhavitakko loke …rasavitakko loke …rasavitakko loke …

phoṭṭhabbavitakko loke …phoṭṭhabbavitakko loke …dhammavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammavitakko loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Rūpavicāro loke …Rūpavicāro loke …

saddavicāro loke …saddavicāro loke …gandhavicāro loke …gandhavicāro loke …rasavicāro loke …rasavicāro loke …

phoṭṭhabbavicāro loke …phoṭṭhabbavicāro loke …dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.dhammavicāro loke piyarūpaṁ sātarūpaṁ, etthesā taṇhā pahīyamānā pahīyati, ettha nirujjhamānā nirujjhati.Idaṁ vuccati “dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ”.Idaṁ vuccati “dukkhanirodhaṁ ariyasaccaṁ”.

1.4. Maggasacca1.4. Maggasacca

Tattha katamaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?Tattha katamaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ?Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.sammādiṭṭhi, sammāsaṅkappo, sammāvācā, sammākammanto, sammāājīvo, sammāvāyāmo, sammāsati, sammāsamādhi.

Tattha katamā sammādiṭṭhi?Tattha katamā sammādiṭṭhi?Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ—Dukkhe ñāṇaṁ, dukkhasamudaye ñāṇaṁ, dukkhanirodhe ñāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya ñāṇaṁ—ayaṁ vuccati “sammādiṭṭhi”.ayaṁ vuccati “sammādiṭṭhi”.

Tattha katamo sammāsaṅkappo?Tattha katamo sammāsaṅkappo?Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—Nekkhammasaṅkappo, abyāpādasaṅkappo, avihiṁsāsaṅkappo—ayaṁ vuccati “sammāsaṅkappo”.ayaṁ vuccati “sammāsaṅkappo”.

Tattha katamā sammāvācā?Tattha katamā sammāvācā?Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī—Musāvādā veramaṇī, pisuṇāya vācāya veramaṇī, pharusāya vācāya veramaṇī, samphappalāpā veramaṇī—ayaṁ vuccati “sammāvācā”.ayaṁ vuccati “sammāvācā”.

Tattha katamo sammākammanto?Tattha katamo sammākammanto?Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī—Pāṇātipātā veramaṇī, adinnādānā veramaṇī, kāmesumicchācārā veramaṇī—ayaṁ vuccati “sammākammanto”.ayaṁ vuccati “sammākammanto”.

Tattha katamo sammāājīvo?Tattha katamo sammāājīvo?Idha ariyasāvako micchāājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappeti—Idha ariyasāvako micchāājīvaṁ pahāya sammāājīvena jīvikaṁ kappeti—ayaṁ vuccati “sammāājīvo”.ayaṁ vuccati “sammāājīvo”.

Tattha katamo sammāvāyāmo?Tattha katamo sammāvāyāmo?Idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Idha bhikkhu anuppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ anuppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Uppannānaṁ pāpakānaṁ akusalānaṁ dhammānaṁ pahānāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.

Anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Anuppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ uppādāya chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Uppannānaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ ṭhitiyā asammosāya bhiyyobhāvāya vepullāya bhāvanāya pāripūriyā chandaṁ janeti, vāyamati, vīriyaṁ ārabhati, cittaṁ paggaṇhāti, padahati.Ayaṁ vuccati “sammāvāyāmo”.Ayaṁ vuccati “sammāvāyāmo”.

Tattha katamā sammāsati?Tattha katamā sammāsati?Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Idha bhikkhu kāye kāyānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Vedanāsu …pe…Vedanāsu …pe…

citte …pe…citte …pe…dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.dhammesu dhammānupassī viharati ātāpī sampajāno satimā, vineyya loke abhijjhādomanassaṁ.Ayaṁ vuccati “sammāsati”.Ayaṁ vuccati “sammāsati”.

Tattha katamo sammāsamādhi?Tattha katamo sammāsamādhi?Idha bhikkhu vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi, savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Idha bhikkhu vivicceva kāmehi, vivicca akusalehi dhammehi, savitakkaṁ savicāraṁ vivekajaṁ pītisukhaṁ paṭhamaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Vitakkavicārānaṁ vūpasamā, ajjhattaṁ sampasādanaṁ, cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Vitakkavicārānaṁ vūpasamā, ajjhattaṁ sampasādanaṁ, cetaso ekodibhāvaṁ avitakkaṁ avicāraṁ samādhijaṁ pītisukhaṁ dutiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.

Pītiyā ca virāgā, upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Pītiyā ca virāgā, upekkhako ca viharati, sato ca sampajāno, sukhañca kāyena paṭisaṁvedeti, yaṁ taṁ ariyā ācikkhanti—“upekkhako satimā sukhavihārī”ti, tatiyaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Sukhassa ca pahānā, dukkhassa ca pahānā, pubbeva somanassadomanassānaṁ atthaṅgamā, adukkhamasukhaṁ upekkhāsatipārisuddhiṁ catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati.Ayaṁ vuccati “sammāsamādhi”.Ayaṁ vuccati “sammāsamādhi”.

Idaṁ vuccati “dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ”.Idaṁ vuccati “dukkhanirodhagāminī paṭipadā ariyasaccaṁ”.Suttantabhājanīyaṁ.Suttantabhājanīyaṁ.

2. Abhidhammabhājanīya2. Abhidhammabhājanīya

Cattāri saccāni—Cattāri saccāni—dukkhaṁ, dukkhasamudayo, dukkhanirodho, dukkhanirodhagāminī paṭipadā.dukkhaṁ, dukkhasamudayo, dukkhanirodho, dukkhanirodhagāminī paṭipadā.Tattha katamo dukkhasamudayo?Tattha katamo dukkhasamudayo?

Taṇhā—Taṇhā—ayaṁ vuccati “dukkhasamudayo”.ayaṁ vuccati “dukkhasamudayo”.Tattha katamaṁ dukkhaṁ?Tattha katamaṁ dukkhaṁ?