巴利《小部》· 大义释第 60 阅读页 · MND11 · 11. Kalahavivādasuttaniddesa · 4/7

atthaṁ carissatīti kodho jāyati.atthaṁ carissatīti kodho jāyati.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati.Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati?Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati?

Iṭṭhaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi kodho jāyati,Iṭṭhaṁ vatthuṁ acchedasaṅkinopi kodho jāyati,acchijjantepi kodho jāyati,acchijjantepi kodho jāyati,acchinnepi kodho jāyati.acchinnepi kodho jāyati.

Iṭṭhaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi kodho jāyati,Iṭṭhaṁ vatthuṁ vipariṇāmasaṅkinopi kodho jāyati,vipariṇāmantepi kodho jāyati,vipariṇāmantepi kodho jāyati,vipariṇatepi kodho jāyati.vipariṇatepi kodho jāyati.

Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati.Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kodho jāyati.Kathaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati?Kathaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati?Idhekacco andubandhanena vā baddho;Idhekacco andubandhanena vā baddho;

tassa bandhanassa mokkhatthāya sampajānamusā bhāsati …tassa bandhanassa mokkhatthāya sampajānamusā bhāsati …rajjubandhanena vā baddho …rajjubandhanena vā baddho …saṅkhalikabandhanena vā baddho …saṅkhalikabandhanena vā baddho …

vettabandhanena vā baddho …vettabandhanena vā baddho …latābandhanena vā baddho …latābandhanena vā baddho …pakkhepabandhanena vā baddho …pakkhepabandhanena vā baddho …

parikkhepabandhanena vā baddho …parikkhepabandhanena vā baddho …gāmanigamanagararaṭṭhabandhanena vā baddho …gāmanigamanagararaṭṭhabandhanena vā baddho …janapadabandhanena vā baddho;janapadabandhanena vā baddho;

tassa bandhanassa mokkhatthāya sampajānamusā bhāsati.tassa bandhanassa mokkhatthāya sampajānamusā bhāsati.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjatīti.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjatīti.Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati?Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati?

Idhekacco manāpikānaṁ rūpānaṁ hetu sampajānamusā bhāsati …Idhekacco manāpikānaṁ rūpānaṁ hetu sampajānamusā bhāsati …manāpikānaṁ saddānaṁ …manāpikānaṁ saddānaṁ …gandhānaṁ …gandhānaṁ …

rasānaṁ …rasānaṁ …phoṭṭhabbānaṁ hetu …phoṭṭhabbānaṁ hetu …cīvarahetu …cīvarahetu …

piṇḍapātahetu …piṇḍapātahetu …senāsanahetu …senāsanahetu …gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu sampajānamusā bhāsati.gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu sampajānamusā bhāsati.

Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati.Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya musāvādo uppajjati.Kathaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati?Kathaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati?“Muccissāmi nu kho cakkhurogato, na nu kho muccissāmi cakkhurogato.“Muccissāmi nu kho cakkhurogato, na nu kho muccissāmi cakkhurogato.

Muccissāmi nu kho sotarogato …Muccissāmi nu kho sotarogato …ghānarogato …ghānarogato …jivhārogato …jivhārogato …

kāyarogato …kāyarogato …sīsarogato …sīsarogato …kaṇṇarogato …kaṇṇarogato …

mukharogato …mukharogato …muccissāmi nu kho dantarogato, na nu kho muccissāmi dantarogato”ti.muccissāmi nu kho dantarogato, na nu kho muccissāmi dantarogato”ti.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati.Evaṁ aniṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati.

Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati?Kathaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjati?“Labhissāmi nu kho manāpike rūpe, na nu kho labhissāmi manāpike rūpe.“Labhissāmi nu kho manāpike rūpe, na nu kho labhissāmi manāpike rūpe.Labhissāmi nu kho manāpike sadde …Labhissāmi nu kho manāpike sadde …

gandhe …gandhe …rase …rase …phoṭṭhabbe …phoṭṭhabbe …

kulaṁ …kulaṁ …gaṇaṁ …gaṇaṁ …āvāsaṁ …āvāsaṁ …

lābhaṁ …lābhaṁ …yasaṁ …yasaṁ …pasaṁsaṁ …pasaṁsaṁ …

sukhaṁ …sukhaṁ …cīvaraṁ …cīvaraṁ …piṇḍapātaṁ …piṇḍapātaṁ …

senāsanaṁ …senāsanaṁ …gilānapaccayabhesajjaparikkhāran”ti.gilānapaccayabhesajjaparikkhāran”ti.Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjatīti—Evaṁ iṭṭhaṁ vatthuṁ nissāya kathaṅkathā uppajjatīti—

kodho mosavajjañca kathaṅkathā ca.kodho mosavajjañca kathaṅkathā ca.<b>Etepi dhammā dvayameva sante</b>ti.<b>Etepi dhammā dvayameva sante</b>ti.Sātāsāte sante, sukhadukkhe sante, somanassadomanasse sante, iṭṭhāniṭṭhe sante, anunayapaṭighe sante saṁvijjamāne atthi upalabbhamāneti—Sātāsāte sante, sukhadukkhe sante, somanassadomanasse sante, iṭṭhāniṭṭhe sante, anunayapaṭighe sante saṁvijjamāne atthi upalabbhamāneti—

etepi dhammā dvayameva sante.etepi dhammā dvayameva sante.<b>Kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe</b>ti.<b>Kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe</b>ti.Ñāṇampi ñāṇapatho, ñāṇassa ārammaṇampi ñāṇapatho, ñāṇasahabhunopi dhammā ñāṇapatho.Ñāṇampi ñāṇapatho, ñāṇassa ārammaṇampi ñāṇapatho, ñāṇasahabhunopi dhammā ñāṇapatho.

Yathā ariyamaggo ariyapatho, devamaggo devapatho, brahmamaggo brahmapatho;Yathā ariyamaggo ariyapatho, devamaggo devapatho, brahmamaggo brahmapatho;evamevaṁ ñāṇampi ñāṇapatho, ñāṇassa ārammaṇampi ñāṇapatho, ñāṇasahabhunopi dhammā ñāṇapatho.evamevaṁ ñāṇampi ñāṇapatho, ñāṇassa ārammaṇampi ñāṇapatho, ñāṇasahabhunopi dhammā ñāṇapatho.<b>Sikkhe</b>ti tisso sikkhā—<b>Sikkhe</b>ti tisso sikkhā—

adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.adhisīlasikkhā, adhicittasikkhā, adhipaññāsikkhā.Katamā adhisīlasikkhā?Katamā adhisīlasikkhā?Idha bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu,Idha bhikkhu sīlavā hoti, pātimokkhasaṁvarasaṁvuto viharati ācāragocarasampanno, aṇumattesu vajjesu bhayadassāvī, samādāya sikkhati sikkhāpadesu,

khuddako sīlakkhandho …khuddako sīlakkhandho …mahanto sīlakkhandho …mahanto sīlakkhandho …sīlaṁ patiṭṭhā ādi caraṇaṁ saṁyamo saṁvaro mukhaṁ pamukhaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—sīlaṁ patiṭṭhā ādi caraṇaṁ saṁyamo saṁvaro mukhaṁ pamukhaṁ kusalānaṁ dhammānaṁ samāpattiyā—

ayaṁ adhisīlasikkhā.ayaṁ adhisīlasikkhā.Katamā adhicittasikkhā?Katamā adhicittasikkhā?Idha bhikkhu vivicceva kāmehi …pe…Idha bhikkhu vivicceva kāmehi …pe…

catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati—catutthaṁ jhānaṁ upasampajja viharati—ayaṁ adhicittasikkhā.ayaṁ adhicittasikkhā.Katamā adhipaññāsikkhā?Katamā adhipaññāsikkhā?

Idha bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.Idha bhikkhu paññavā hoti, udayatthagāminiyā paññāya samannāgato ariyāya nibbedhikāya sammādukkhakkhayagāminiyā.So “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti,So “idaṁ dukkhan”ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… “ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti,“ime āsavā”ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… “ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti—“ime āsavā”ti yathābhūtaṁ pajānāti …pe… “ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti yathābhūtaṁ pajānāti—

ayaṁ adhipaññāsikkhā.ayaṁ adhipaññāsikkhā.<b>Kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe</b>ti.<b>Kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe</b>ti.Kathaṅkathī puggalo sakaṅkho savilekho sadveḷhako savicikiccho, ñāṇādhigamāya ñāṇaphusanāya ñāṇasacchikiriyāya adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya;Kathaṅkathī puggalo sakaṅkho savilekho sadveḷhako savicikiccho, ñāṇādhigamāya ñāṇaphusanāya ñāṇasacchikiriyāya adhisīlampi sikkheyya, adhicittampi sikkheyya, adhipaññampi sikkheyya;

imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,imā tisso sikkhāyo āvajjanto sikkheyya,jānanto sikkheyya,jānanto sikkheyya,passanto sikkheyya,passanto sikkheyya,

paccavekkhanto sikkheyya,paccavekkhanto sikkheyya,cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkheyya,cittaṁ adhiṭṭhahanto sikkheyya,saddhāya adhimuccanto sikkheyya,saddhāya adhimuccanto sikkheyya,

vīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,vīriyaṁ paggaṇhanto sikkheyya,satiṁ upaṭṭhahanto sikkheyya,satiṁ upaṭṭhahanto sikkheyya,cittaṁ samādahanto sikkheyya,cittaṁ samādahanto sikkheyya,

paññāya pajānanto sikkheyya,paññāya pajānanto sikkheyya,abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,abhiññeyyaṁ abhijānanto sikkheyya,pariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,pariññeyyaṁ parijānanto sikkheyya,

pahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,pahātabbaṁ pajahanto sikkheyya,bhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,bhāvetabbaṁ bhāvento sikkheyya,sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—sacchikātabbaṁ sacchikaronto sikkheyya ācareyya samācareyya samādāya vatteyyāti—

kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe.kathaṅkathī ñāṇapathāya sikkhe.<b>Ñatvā pavuttā samaṇena dhammā</b>ti.<b>Ñatvā pavuttā samaṇena dhammā</b>ti.<b>Ñatvā</b>ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā vuttā pavuttā ācikkhitā desitā paññapitā paṭṭhapitā vivaṭā vibhattā uttānīkatā pakāsitā.<b>Ñatvā</b>ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā vuttā pavuttā ācikkhitā desitā paññapitā paṭṭhapitā vivaṭā vibhattā uttānīkatā pakāsitā.

“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā vuttā pavuttā ācikkhitā desitā paññapitā paṭṭhapitā vivaṭā vibhattā uttānīkatā pakāsitā,“Sabbe saṅkhārā aniccā”ti ñatvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṁ katvā vuttā pavuttā ācikkhitā desitā paññapitā paṭṭhapitā vivaṭā vibhattā uttānīkatā pakāsitā,“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …“sabbe saṅkhārā dukkhā”ti …“sabbe dhammā anattā”ti …“sabbe dhammā anattā”ti …

“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti …pe…“avijjāpaccayā saṅkhārā”ti …pe…“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti …“jātipaccayā jarāmaraṇan”ti …“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti …pe…“avijjānirodhā saṅkhāranirodho”ti …pe…

“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti …“jātinirodhā jarāmaraṇanirodho”ti …“idaṁ dukkhan”ti …pe…“idaṁ dukkhan”ti …pe…“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti …“ayaṁ dukkhanirodhagāminī paṭipadā”ti …

“ime āsavā”ti …pe…“ime āsavā”ti …pe…“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti …“ayaṁ āsavanirodhagāminī paṭipadā”ti …“ime dhammā abhiññeyyā”ti …“ime dhammā abhiññeyyā”ti …