巴利《小部》· 小义释第 50 阅读页 · CND18 · 14. Posālamāṇavapucchāniddesa · 1/3

CūḷaniddesaCūḷaniddesaPārāyanavagganiddesaPārāyanavagganiddesa

PucchāniddesaPucchāniddesa

14. Posālamāṇavapucchāniddesa14. Posālamāṇavapucchāniddesa

<b>Yo atītaṁ ādisati,</b><b>Yo atītaṁ ādisati,</b>(iccāyasmā posālo)(iccāyasmā posālo)<b>Anejo chinnasaṁsayo;</b><b>Anejo chinnasaṁsayo;</b>

<b>Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,</b><b>Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,</b><b>Atthi pañhena āgamaṁ. </b><b>Atthi pañhena āgamaṁ. </b><b>Yo atītaṁ ādisatī</b>ti.<b>Yo atītaṁ ādisatī</b>ti.

<b>Yo</b>ti yo so bhagavā sayambhū.<b>Yo</b>ti yo so bhagavā sayambhū.Anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ patto, balesu ca vasībhāvaṁ.Anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṁ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbaññutaṁ patto, balesu ca vasībhāvaṁ.<b>Atītaṁ ādisatī</b>ti bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati, anāgatampi ādisati, paccuppannampi ādisati.<b>Atītaṁ ādisatī</b>ti bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati, anāgatampi ādisati, paccuppannampi ādisati.

Kathaṁ bhagavā attano atītaṁ ādisati?Kathaṁ bhagavā attano atītaṁ ādisati?Bhagavā attano atītaṁ ekampi jātiṁ ādisati, dvepi jātiyo ādisati, tissopi jātiyo ādisati, catassopi jātiyo ādisati, pañcapi jātiyo ādisati, dasapi jātiyo ādisati, vīsampi jātiyo ādisati, tiṁsampi jātiyo ādisati, cattālīsampi jātiyo ādisati, paññāsampi jātiyo ādisati, jātisatampi …pe…Bhagavā attano atītaṁ ekampi jātiṁ ādisati, dvepi jātiyo ādisati, tissopi jātiyo ādisati, catassopi jātiyo ādisati, pañcapi jātiyo ādisati, dasapi jātiyo ādisati, vīsampi jātiyo ādisati, tiṁsampi jātiyo ādisati, cattālīsampi jātiyo ādisati, paññāsampi jātiyo ādisati, jātisatampi …pe…jātisahassampi …jātisahassampi …

jātisatasahassampi …jātisatasahassampi …anekepi saṁvaṭṭakappe …anekepi saṁvaṭṭakappe …anekepi vivaṭṭakappe …anekepi vivaṭṭakappe …

anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe ādisati—anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe ādisati—“amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ;“amutrāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādiṁ;tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti.tatrāpāsiṁ evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti.

Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ ādisati.Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ ādisati.Evaṁ bhagavā attano atītaṁ ādisati.Evaṁ bhagavā attano atītaṁ ādisati.Kathaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati?Kathaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati?

Bhagavā paresaṁ atītaṁ ekampi jātiṁ ādisati, dvepi jātiyo ādisati …pe…Bhagavā paresaṁ atītaṁ ekampi jātiṁ ādisati, dvepi jātiyo ādisati …pe…anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe ādisati—anekepi saṁvaṭṭavivaṭṭakappe ādisati—“amutrāsi evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādi;“amutrāsi evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto amutra udapādi;

tatrāpāsi evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti.tatrāpāsi evaṁnāmo evaṅgotto evaṁvaṇṇo evamāhāro evaṁsukhadukkhappaṭisaṁvedī evamāyupariyanto, so tato cuto idhūpapanno”ti.Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ ādisati.Iti sākāraṁ sauddesaṁ anekavihitaṁ pubbenivāsaṁ ādisati.Evaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati.Evaṁ bhagavā paresaṁ atītaṁ ādisati.

Bhagavā pañca jātakasatāni bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāpadāniyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāsudassaniyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāgovindiyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, maghadeviyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati.Bhagavā pañca jātakasatāni bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāpadāniyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāsudassaniyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, mahāgovindiyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati, maghadeviyasuttantaṁ bhāsanto attano ca paresañca atītaṁ ādisati.Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—

“atītaṁ kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa satānusāriñāṇaṁ hoti.“atītaṁ kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa satānusāriñāṇaṁ hoti.So yāvatakaṁ ākaṅkhati tāvatakaṁ anussarati.So yāvatakaṁ ākaṅkhati tāvatakaṁ anussarati.Anāgatañca kho, cunda …pe…Anāgatañca kho, cunda …pe…

paccuppannañca kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati—paccuppannañca kho, cunda, addhānaṁ ārabbha tathāgatassa bodhijaṁ ñāṇaṁ uppajjati—‘ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’”ti.‘ayamantimā jāti, natthi dāni punabbhavo’”ti.Indriyaparopariyattañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sattānaṁ āsayānusayañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, yamakapāṭihīre ñāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sabbaññutañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, anāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sabbattha asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ.Indriyaparopariyattañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sattānaṁ āsayānusayañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, yamakapāṭihīre ñāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, mahākaruṇāsamāpattiyā ñāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sabbaññutañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, anāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ, sabbattha asaṅgamappaṭihatamanāvaraṇañāṇaṁ tathāgatassa tathāgatabalaṁ.

Evaṁ bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati anāgatampi ādisati paccuppannampi ādisati ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti pakāsetīti—Evaṁ bhagavā attano ca paresañca atītampi ādisati anāgatampi ādisati paccuppannampi ādisati ācikkhati deseti paññapeti paṭṭhapeti vivarati vibhajati uttānīkaroti pakāsetīti—yo atītaṁ ādisati.yo atītaṁ ādisati.<b>Iccāyasmā posālo</b>ti.<b>Iccāyasmā posālo</b>ti.

<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe…<b>Iccā</b>ti padasandhi …pe…<b>āyasmā</b>ti piyavacanaṁ …pe…<b>āyasmā</b>ti piyavacanaṁ …pe…<b>posālo</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti—<b>posālo</b>ti tassa brāhmaṇassa nāmaṁ …pe… abhilāpoti—

iccāyasmā posālo.iccāyasmā posālo.<b>Anejo chinnasaṁsayo</b>ti ejā vuccati taṇhā.<b>Anejo chinnasaṁsayo</b>ti ejā vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ.

Sā ejā taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Sā ejā taṇhā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvaṅkatā āyatiṁ anuppādadhammā.Tasmā buddho anejo.Tasmā buddho anejo.Ejāya pahīnattā anejo.Ejāya pahīnattā anejo.

Bhagavā lābhepi na iñjati …pe…Bhagavā lābhepi na iñjati …pe…dukkhepi na iñjati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhatīti anejo.dukkhepi na iñjati na calati na vedhati nappavedhati na sampavedhatīti anejo.<b>Chinnasaṁsayo</b>ti saṁsayo vuccati vicikicchā.<b>Chinnasaṁsayo</b>ti saṁsayo vuccati vicikicchā.

Dukkhe kaṅkhā …pe… chambhitattaṁ cittassa manovilekho.Dukkhe kaṅkhā …pe… chambhitattaṁ cittassa manovilekho.So saṁsayo buddhassa bhagavato pahīno chinno ucchinno samucchinno vūpasanto paṭinissaggo paṭippassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho.So saṁsayo buddhassa bhagavato pahīno chinno ucchinno samucchinno vūpasanto paṭinissaggo paṭippassaddho abhabbuppattiko ñāṇagginā daḍḍho.Tasmā buddho chinnasaṁsayoti—Tasmā buddho chinnasaṁsayoti—

anejo chinnasaṁsayo.anejo chinnasaṁsayo.<b>Pāraguṁ sabbadhammānan</b>ti bhagavā sabbadhammānaṁ abhiññāpāragū pariññāpāragū pahānapāragū bhāvanāpāragū sacchikiriyāpāragū samāpattipāragū abhiññāpāragū sabbadhammānaṁ …pe…<b>Pāraguṁ sabbadhammānan</b>ti bhagavā sabbadhammānaṁ abhiññāpāragū pariññāpāragū pahānapāragū bhāvanāpāragū sacchikiriyāpāragū samāpattipāragū abhiññāpāragū sabbadhammānaṁ …pe…jātimaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti—jātimaraṇasaṁsāro natthi tassa punabbhavoti—

pāragū sabbadhammānaṁ.pāragū sabbadhammānaṁ.<b>Atthi pañhena āgaman</b>ti pañhena atthiko āgatomhi …pe…<b>Atthi pañhena āgaman</b>ti pañhena atthiko āgatomhi …pe…“vahassetaṁ bhāran”ti—“vahassetaṁ bhāran”ti—

atthi pañhena āgamaṁ.atthi pañhena āgamaṁ.Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—“Yo atītaṁ ādisati,“Yo atītaṁ ādisati,

(iccāyasmā posālo)(iccāyasmā posālo)Anejo chinnasaṁsayo;Anejo chinnasaṁsayo;Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,Pāraguṁ sabbadhammānaṁ,

Atthi pañhena āgaman”ti.Atthi pañhena āgaman”ti.<b>Vibhūtarūpasaññissa,</b><b>Vibhūtarūpasaññissa,</b><b>sabbakāyappahāyino;</b><b>sabbakāyappahāyino;</b>

<b>Ajjhattañca bahiddhā ca,</b><b>Ajjhattañca bahiddhā ca,</b><b>natthi kiñcīti passato;</b><b>natthi kiñcīti passato;</b><b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,</b><b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,</b>

<b>kathaṁ neyyo tathāvidho. </b><b>kathaṁ neyyo tathāvidho. </b><b>Vibhūtarūpasaññissā</b>ti katamā rūpasaññā?<b>Vibhūtarūpasaññissā</b>ti katamā rūpasaññā?Rūpāvacarasamāpattiṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—Rūpāvacarasamāpattiṁ samāpannassa vā upapannassa vā diṭṭhadhammasukhavihārissa vā saññā sañjānanā sañjānitattaṁ—

ayaṁ rūpasaññā.ayaṁ rūpasaññā.<b>Vibhūtarūpasaññissā</b>ti catasso arūpasamāpattiyo paṭiladdhassa rūpasaññā vibhūtā honti vigatā atikkantā samatikkantā vītivattāti—<b>Vibhūtarūpasaññissā</b>ti catasso arūpasamāpattiyo paṭiladdhassa rūpasaññā vibhūtā honti vigatā atikkantā samatikkantā vītivattāti—vibhūtarūpasaññissa.vibhūtarūpasaññissa.

<b>Sabbakāyappahāyino</b>ti sabbo tassa paṭisandhiko rūpakāyo pahīno, tadaṅgasamatikkamā vikkhambhanappahānena pahīno tassa rūpakāyoti—<b>Sabbakāyappahāyino</b>ti sabbo tassa paṭisandhiko rūpakāyo pahīno, tadaṅgasamatikkamā vikkhambhanappahānena pahīno tassa rūpakāyoti—sabbakāyappahāyino.sabbakāyappahāyino.<b>Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato</b>ti.<b>Ajjhattañca bahiddhā ca, natthi kiñcīti passato</b>ti.

<b>Natthi kiñcī</b>ti ākiñcaññāyatanasamāpatti.<b>Natthi kiñcī</b>ti ākiñcaññāyatanasamāpatti.Kiṅkāraṇā?Kiṅkāraṇā?Natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpatti.Natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpatti.

Yaṁ viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ sato samāpajjitvā tato vuṭṭhahitvā taññeva viññāṇaṁ abhāveti, vibhāveti, antaradhāpeti, “natthi kiñcī”ti passati—Yaṁ viññāṇañcāyatanasamāpattiṁ sato samāpajjitvā tato vuṭṭhahitvā taññeva viññāṇaṁ abhāveti, vibhāveti, antaradhāpeti, “natthi kiñcī”ti passati—taṅkāraṇā natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpattīti—taṅkāraṇā natthi kiñcīti ākiñcaññāyatanasamāpattīti—ajjhattañca bahiddhā ca natthi kiñcīti passato.ajjhattañca bahiddhā ca natthi kiñcīti passato.

<b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmī</b>ti.<b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmī</b>ti.<b>Sakkā</b>ti—<b>Sakkā</b>ti—sakko.sakko.

Bhagavā sakyakulā pabbajitotipi sakko …pe… pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi sakko.Bhagavā sakyakulā pabbajitotipi sakko …pe… pahīnabhayabheravo vigatalomahaṁsotipi sakko.<b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmī</b>ti tassa ñāṇaṁ pucchāmi, paññaṁ pucchāmi, sambuddhaṁ pucchāmi.<b>Ñāṇaṁ sakkānupucchāmī</b>ti tassa ñāṇaṁ pucchāmi, paññaṁ pucchāmi, sambuddhaṁ pucchāmi.“Kīdisaṁ kiṁsaṇṭhitaṁ kiṁpakāraṁ kiṁpaṭibhāgaṁ ñāṇaṁ icchitabban”ti—“Kīdisaṁ kiṁsaṇṭhitaṁ kiṁpakāraṁ kiṁpaṭibhāgaṁ ñāṇaṁ icchitabban”ti—

ñāṇaṁ sakkānupucchāmi.ñāṇaṁ sakkānupucchāmi.<b>Kathaṁ neyyo tathāvidho</b>ti kathaṁ so netabbo vinetabbo anunetabbo paññāpetabbo nijjhāpetabbo pekkhetabbo pasādetabbo?<b>Kathaṁ neyyo tathāvidho</b>ti kathaṁ so netabbo vinetabbo anunetabbo paññāpetabbo nijjhāpetabbo pekkhetabbo pasādetabbo?Kathaṁ tena uttari ñāṇaṁ uppādetabbaṁ?Kathaṁ tena uttari ñāṇaṁ uppādetabbaṁ?

<b>Tathāvidho</b>ti tathāvidho tādiso tassaṇṭhito tappakāro tappaṭibhāgo yo so ākiñcaññāyatanasamāpattilābhīti—<b>Tathāvidho</b>ti tathāvidho tādiso tassaṇṭhito tappakāro tappaṭibhāgo yo so ākiñcaññāyatanasamāpattilābhīti—kathaṁ neyyo tathāvidho.kathaṁ neyyo tathāvidho.Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—

“Vibhūtarūpasaññissa,“Vibhūtarūpasaññissa,sabbakāyappahāyino;sabbakāyappahāyino;Ajjhattañca bahiddhā ca,Ajjhattañca bahiddhā ca,

natthi kiñcīti passato;natthi kiñcīti passato;Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,Ñāṇaṁ sakkānupucchāmi,kathaṁ neyyo tathāvidho”ti.kathaṁ neyyo tathāvidho”ti.

<b>Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā,</b><b>Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā,</b>(posālāti bhagavā)(posālāti bhagavā)<b>Abhijānaṁ tathāgato;</b><b>Abhijānaṁ tathāgato;</b>

<b>Tiṭṭhantamenaṁ jānāti,</b><b>Tiṭṭhantamenaṁ jānāti,</b><b>Dhimuttaṁ tapparāyaṇaṁ. </b><b>Dhimuttaṁ tapparāyaṇaṁ. </b><b>Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā</b>ti bhagavā abhisaṅkhāravasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo jānāti, paṭisandhivasena satta viññāṇaṭṭhitiyo jānāti.<b>Viññāṇaṭṭhitiyo sabbā</b>ti bhagavā abhisaṅkhāravasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo jānāti, paṭisandhivasena satta viññāṇaṭṭhitiyo jānāti.

Kathaṁ bhagavā abhisaṅkhāravasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo jānāti?Kathaṁ bhagavā abhisaṅkhāravasena catasso viññāṇaṭṭhitiyo jānāti?Vuttañhetaṁ bhagavatā—Vuttañhetaṁ bhagavatā—“rūpupayaṁ vā, bhikkhave, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭheyya, rūpārammaṇaṁ rūpappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyya.“rūpupayaṁ vā, bhikkhave, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭheyya, rūpārammaṇaṁ rūpappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyya.

Vedanupayaṁ vā, bhikkhave …pe…Vedanupayaṁ vā, bhikkhave …pe…saññupayaṁ vā, bhikkhave …pe…saññupayaṁ vā, bhikkhave …pe…saṅkhārupayaṁ vā, bhikkhave, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭheyya, saṅkhārārammaṇaṁ saṅkhārappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyā”ti.saṅkhārupayaṁ vā, bhikkhave, viññāṇaṁ tiṭṭhamānaṁ tiṭṭheyya, saṅkhārārammaṇaṁ saṅkhārappatiṭṭhaṁ nandūpasecanaṁ vuddhiṁ virūḷhiṁ vepullaṁ āpajjeyyā”ti.