巴利《小部》· 小义释第 48 阅读页 · CND17 · 13. Udayamāṇavapucchāniddesa · 2/3

“katā me pharusā vācā, akatā me pharusāya vācāya veramaṇī”ti …pe…“katā me pharusā vācā, akatā me pharusāya vācāya veramaṇī”ti …pe…“kato me samphappalāpo, akatā me samphappalāpā veramaṇī”ti …pe…“kato me samphappalāpo, akatā me samphappalāpā veramaṇī”ti …pe…“katā me abhijjhā, akatā me anabhijjhā”ti …pe…“katā me abhijjhā, akatā me anabhijjhā”ti …pe…

“kato me byāpādo, akato me abyāpādo”ti …pe…“kato me byāpādo, akato me abyāpādo”ti …pe…“katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti, uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.“katā me micchādiṭṭhi, akatā me sammādiṭṭhī”ti, uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.Evaṁ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.Evaṁ katattā ca akatattā ca uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.

Atha vā “sīlesumhi aparipūrakārī”ti uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;Atha vā “sīlesumhi aparipūrakārī”ti uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho;“indriyesumhi aguttadvāro”ti …pe…“indriyesumhi aguttadvāro”ti …pe…“bhojane amattaññumhī”ti …“bhojane amattaññumhī”ti …

“jāgariyaṁ ananuyuttomhī”ti …“jāgariyaṁ ananuyuttomhī”ti …“na satisampajaññena samannāgatomhī”ti …“na satisampajaññena samannāgatomhī”ti …“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānāti, cattāro sammappadhānāti cattāro iddhipādāti, pañcindriyānīti, pañca balānīti, satta bojjhaṅgāti, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …“abhāvitā me cattāro satipaṭṭhānāti, cattāro sammappadhānāti cattāro iddhipādāti, pañcindriyānīti, pañca balānīti, satta bojjhaṅgāti, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo”ti …

“dukkhaṁ me apariññātaṁ, samudayo me appahīno, maggo me abhāvito, nirodho me asacchikato”ti uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.“dukkhaṁ me apariññātaṁ, samudayo me appahīno, maggo me abhāvito, nirodho me asacchikato”ti uppajjati kukkuccaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho.<b>Kukkuccānaṁ nivāraṇan</b>ti kukkuccānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ pahānaṁ upasamaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—<b>Kukkuccānaṁ nivāraṇan</b>ti kukkuccānaṁ āvaraṇaṁ nīvaraṇaṁ pahānaṁ upasamaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ.kukkuccānaṁ nivāraṇaṁ.

Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Pahānaṁ kāmacchandānaṁ,“Pahānaṁ kāmacchandānaṁ,(udayāti bhagavā)(udayāti bhagavā)

Domanassāna cūbhayaṁ;Domanassāna cūbhayaṁ;Thinassa ca panūdanaṁ,Thinassa ca panūdanaṁ,Kukkuccānaṁ nivāraṇan”ti.Kukkuccānaṁ nivāraṇan”ti.

<b>Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ</b>,<b>Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ</b>,<b>dhammatakkapurejavaṁ;</b><b>dhammatakkapurejavaṁ;</b><b>Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,</b><b>Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,</b>

<b>avijjāya pabhedanaṁ. </b><b>avijjāya pabhedanaṁ. </b><b>Upekkhāsatisaṁsuddhan</b>ti.<b>Upekkhāsatisaṁsuddhan</b>ti.<b>Upekkhā</b>ti yā catutthe jhāne upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā cittasamatā cittappassaddhatā majjhattatā cittassa.<b>Upekkhā</b>ti yā catutthe jhāne upekkhā upekkhanā ajjhupekkhanā cittasamatā cittappassaddhatā majjhattatā cittassa.

<b>Satī</b>ti yā catutthe jhāne upekkhaṁ ārabbha sati anussati …pe… sammāsati.<b>Satī</b>ti yā catutthe jhāne upekkhaṁ ārabbha sati anussati …pe… sammāsati.<b>Upekkhāsatisaṁsuddhan</b>ti catutthe jhāne upekkhā ca sati ca suddhā honti visuddhā saṁsuddhā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā mudubhūtā kammaniyā ṭhitā āneñjappattāti—<b>Upekkhāsatisaṁsuddhan</b>ti catutthe jhāne upekkhā ca sati ca suddhā honti visuddhā saṁsuddhā parisuddhā pariyodātā anaṅgaṇā vigatūpakkilesā mudubhūtā kammaniyā ṭhitā āneñjappattāti—upekkhāsatisaṁsuddhaṁ.upekkhāsatisaṁsuddhaṁ.

<b>Dhammatakkapurejavan</b>ti dhammatakko vuccati sammāsaṅkappo.<b>Dhammatakkapurejavan</b>ti dhammatakko vuccati sammāsaṅkappo.So ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti, evampi dhammatakkapurejavaṁ.So ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti, evampi dhammatakkapurejavaṁ.Atha vā dhammatakko vuccati sammādiṭṭhi.Atha vā dhammatakko vuccati sammādiṭṭhi.

Sā ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti, evampi dhammatakkapurejavaṁ.Sā ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti, evampi dhammatakkapurejavaṁ.Atha vā dhammatakko vuccati catunnaṁ maggānaṁ pubbabhāgavipassanā.Atha vā dhammatakko vuccati catunnaṁ maggānaṁ pubbabhāgavipassanā.Sā ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti—Sā ādito hoti, purato hoti, pubbaṅgamo hoti aññāvimokkhassāti—

evampi dhammatakkapurejavaṁ.evampi dhammatakkapurejavaṁ.<b>Aññāvimokkhaṁ pabrūmī</b>ti aññāvimokkho vuccati arahattavimokkho.<b>Aññāvimokkhaṁ pabrūmī</b>ti aññāvimokkho vuccati arahattavimokkho.Arahattavimokkhaṁ pabrūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—Arahattavimokkhaṁ pabrūmi ācikkhāmi desemi paññapemi paṭṭhapemi vivarāmi vibhajāmi uttānīkaromi pakāsemīti—

aññāvimokkhaṁ pabrūmi.aññāvimokkhaṁ pabrūmi.<b>Avijjāya pabhedanan</b>ti.<b>Avijjāya pabhedanan</b>ti.<b>Avijjā</b>ti dukkhe aññāṇaṁ …pe… avijjā moho akusalamūlaṁ.<b>Avijjā</b>ti dukkhe aññāṇaṁ …pe… avijjā moho akusalamūlaṁ.

<b>Pabhedanan</b>ti avijjāya pabhedanaṁ pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—<b>Pabhedanan</b>ti avijjāya pabhedanaṁ pahānaṁ vūpasamaṁ paṭinissaggaṁ paṭippassaddhiṁ amataṁ nibbānanti—avijjāya pabhedanaṁ.avijjāya pabhedanaṁ.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—

“Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ,“Upekkhāsatisaṁsuddhaṁ,dhammatakkapurejavaṁ;dhammatakkapurejavaṁ;Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,Aññāvimokkhaṁ pabrūmi,

avijjāya pabhedanan”ti.avijjāya pabhedanan”ti.<b>Kiṁsu saṁyojano loko,</b><b>Kiṁsu saṁyojano loko,</b><b>kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;</b><b>kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;</b>

<b>Kissassa vippahānena,</b><b>Kissassa vippahānena,</b><b>nibbānaṁ iti vuccati. </b><b>nibbānaṁ iti vuccati. </b><b>Kiṁsu saṁyojano loko</b>ti lokassa saṁyojanaṁ lagganaṁ bandhanaṁ upakkileso.<b>Kiṁsu saṁyojano loko</b>ti lokassa saṁyojanaṁ lagganaṁ bandhanaṁ upakkileso.

Kena loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti—Kena loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti—kiṁsu saṁyojano loko.kiṁsu saṁyojano loko.<b>Kiṁsu tassa vicāraṇan</b>ti kiṁsu tassa cāraṇaṁ vicāraṇaṁ paṭivicāraṇaṁ.<b>Kiṁsu tassa vicāraṇan</b>ti kiṁsu tassa cāraṇaṁ vicāraṇaṁ paṭivicāraṇaṁ.

Kena loko carati vicarati paṭivicaratīti—Kena loko carati vicarati paṭivicaratīti—kiṁsu tassa vicāraṇaṁ.kiṁsu tassa vicāraṇaṁ.<b>Kissassa vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti kissassa vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṁ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—<b>Kissassa vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti kissassa vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṁ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—

kissassa vippahānena nibbānaṁ iti vuccati.kissassa vippahānena nibbānaṁ iti vuccati.Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—“Kiṁsu saṁyojano loko,“Kiṁsu saṁyojano loko,

kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;kiṁsu tassa vicāraṇaṁ;Kissassa vippahānena,Kissassa vippahānena,nibbānaṁ iti vuccatī”ti.nibbānaṁ iti vuccatī”ti.

<b>Nandisaṁyojano loko,</b><b>Nandisaṁyojano loko,</b><b>vitakkassa vicāraṇaṁ;</b><b>vitakkassa vicāraṇaṁ;</b><b>Taṇhāya vippahānena,</b><b>Taṇhāya vippahānena,</b>

<b>nibbānaṁ iti vuccati. </b><b>nibbānaṁ iti vuccati. </b><b>Nandisaṁyojano loko</b>ti nandī vuccati taṇhā.<b>Nandisaṁyojano loko</b>ti nandī vuccati taṇhā.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ, ayaṁ vuccati nandī.Yo rāgo sārāgo …pe… abhijjhā lobho akusalamūlaṁ, ayaṁ vuccati nandī.

Yā nandī lokassa saṁyojanaṁ lagganaṁ bandhanaṁ upakkileso, imāya nandiyā loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti—Yā nandī lokassa saṁyojanaṁ lagganaṁ bandhanaṁ upakkileso, imāya nandiyā loko yutto payutto āyutto samāyutto laggo laggito palibuddhoti—nandisaṁyojano loko.nandisaṁyojano loko.<b>Vitakkassa vicāraṇan</b>ti.<b>Vitakkassa vicāraṇan</b>ti.

<b>Vitakkā</b>ti nava vitakkā—<b>Vitakkā</b>ti nava vitakkā—kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko, ñātivitakko janapadavitakko, amarāvitakko, parānudayatāpaṭisaṁyutto vitakko, lābhasakkārasilokapaṭisaṁyutto vitakko, anavaññattipaṭisaṁyutto vitakko.kāmavitakko, byāpādavitakko, vihiṁsāvitakko, ñātivitakko janapadavitakko, amarāvitakko, parānudayatāpaṭisaṁyutto vitakko, lābhasakkārasilokapaṭisaṁyutto vitakko, anavaññattipaṭisaṁyutto vitakko.Ime vuccanti nava vitakkā.Ime vuccanti nava vitakkā.

Ime nava vitakkā lokassa cāraṇā vicāraṇā paṭivicāraṇā.Ime nava vitakkā lokassa cāraṇā vicāraṇā paṭivicāraṇā.Imehi navahi vitakkehi loko carati vicarati paṭivicaratīti—Imehi navahi vitakkehi loko carati vicarati paṭivicaratīti—vitakkassa vicāraṇaṁ.vitakkassa vicāraṇaṁ.

<b>Taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti.<b>Taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti.<b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.<b>Taṇhā</b>ti rūpataṇhā …pe… dhammataṇhā.<b>Taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti taṇhāya vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṁ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—<b>Taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccatī</b>ti taṇhāya vippahānena vūpasamena paṭinissaggena paṭippassaddhiyā nibbānaṁ iti vuccati pavuccati kathīyati bhaṇīyati dīpīyati voharīyatīti—

taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccati.taṇhāya vippahānena nibbānaṁ iti vuccati.Tenāha bhagavā—Tenāha bhagavā—“Nandisaṁyojano loko,“Nandisaṁyojano loko,

vitakkassa vicāraṇaṁ;vitakkassa vicāraṇaṁ;Taṇhāya vippahānena,Taṇhāya vippahānena,nibbānaṁ iti vuccatī”ti.nibbānaṁ iti vuccatī”ti.

<b>Kathaṁ satassa carato,</b><b>Kathaṁ satassa carato,</b><b>Viññāṇaṁ uparujjhati;</b><b>Viññāṇaṁ uparujjhati;</b><b>Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā,</b><b>Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā,</b>

<b>Taṁ suṇoma vaco tava. </b><b>Taṁ suṇoma vaco tava. </b><b>Kathaṁ satassa carato</b>ti kathaṁ satassa sampajānassa carato viharato iriyato vattayato pālayato yapayato yāpayatoti—<b>Kathaṁ satassa carato</b>ti kathaṁ satassa sampajānassa carato viharato iriyato vattayato pālayato yapayato yāpayatoti—kathaṁ satassa carato.kathaṁ satassa carato.

<b>Viññāṇaṁ uparujjhatī</b>ti viññāṇaṁ nirujjhati vūpasammati atthaṁ gacchati paṭippassambhatīti—<b>Viññāṇaṁ uparujjhatī</b>ti viññāṇaṁ nirujjhati vūpasammati atthaṁ gacchati paṭippassambhatīti—viññāṇaṁ uparujjhati.viññāṇaṁ uparujjhati.<b>Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā</b>ti buddhaṁ bhagavantaṁ puṭṭhuṁ pucchituṁ yācituṁ ajjhesituṁ pasādetuṁ āgamhā āgatamhā upāgatamhā sampattamhā, “tayā saddhiṁ samāgatamhā”ti—<b>Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā</b>ti buddhaṁ bhagavantaṁ puṭṭhuṁ pucchituṁ yācituṁ ajjhesituṁ pasādetuṁ āgamhā āgatamhā upāgatamhā sampattamhā, “tayā saddhiṁ samāgatamhā”ti—

bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā.bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā.<b>Taṁ suṇoma vaco tavā</b>ti.<b>Taṁ suṇoma vaco tavā</b>ti.<b>Tan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ suṇoma uggaṇhāma dhārema upadhārema upalakkhemāti—<b>Tan</b>ti tuyhaṁ vacanaṁ byappathaṁ desanaṁ anusāsanaṁ anusiṭṭhaṁ suṇoma uggaṇhāma dhārema upadhārema upalakkhemāti—

taṁ suṇoma vaco tava.taṁ suṇoma vaco tava.Tenāha so brāhmaṇo—Tenāha so brāhmaṇo—“Kathaṁ satassa carato,“Kathaṁ satassa carato,

viññāṇaṁ uparujjhati;viññāṇaṁ uparujjhati;Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā,Bhagavantaṁ puṭṭhumāgamā,taṁ suṇoma vaco tavā”ti.taṁ suṇoma vaco tavā”ti.

<b>Ajjhattañca bahiddhā ca,</b><b>Ajjhattañca bahiddhā ca,</b><b>vedanaṁ nābhinandato;</b><b>vedanaṁ nābhinandato;</b><b>Evaṁ satassa carato,</b><b>Evaṁ satassa carato,</b>

<b>viññāṇaṁ uparujjhati. </b><b>viññāṇaṁ uparujjhati. </b><b>Ajjhattañca bahiddhā ca vedanaṁ nābhinandato</b>ti ajjhattaṁ vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;<b>Ajjhattañca bahiddhā ca vedanaṁ nābhinandato</b>ti ajjhattaṁ vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;bahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;bahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;

ajjhattabahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.ajjhattabahiddhā vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti.Ajjhattaṁ samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;Ajjhattaṁ samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;

ajjhattaṁ vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…ajjhattaṁ vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…ajjhattaṁ samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…ajjhattaṁ samudayavayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…bahiddhā samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;bahiddhā samudayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto vedanaṁ nābhinandati nābhivadati na ajjhoseti, abhinandanaṁ abhivadanaṁ ajjhosānaṁ gāhaṁ parāmāsaṁ abhinivesaṁ pajahati vinodeti byantīkaroti anabhāvaṁ gameti;

bahiddhā vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…bahiddhā vayadhammānupassī vedanāsu vedanānupassī viharanto …pe…