长部第 21 经第 1 阅读页 · Sakkapañhasutta · 1/5

Dīgha Nikāya 21Dīgha Nikāya 21SakkapañhasuttaSakkapañhasutta

Evaṁ me sutaṁ—Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.ekaṁ samayaṁ bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.Tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṁ udapādi bhagavantaṁ dassanāya.Tena kho pana samayena sakkassa devānamindassa ussukkaṁ udapādi bhagavantaṁ dassanāya.

Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:“kahaṁ nu kho bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?“kahaṁ nu kho bhagavā etarahi viharati arahaṁ sammāsambuddho”ti?Addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṁ magadhesu viharantaṁ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.Addasā kho sakko devānamindo bhagavantaṁ magadhesu viharantaṁ pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.

Disvāna deve tāvatiṁse āmantesi:Disvāna deve tāvatiṁse āmantesi:“ayaṁ, mārisā, bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.“ayaṁ, mārisā, bhagavā magadhesu viharati, pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.Yadi pana, mārisā, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?Yadi pana, mārisā, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?

“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho devā tāvatiṁsā sakkassa devānamindassa paccassosuṁ.“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho devā tāvatiṁsā sakkassa devānamindassa paccassosuṁ.Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:“ayaṁ, tāta pañcasikha, bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.“ayaṁ, tāta pañcasikha, bhagavā magadhesu viharati pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate indasālaguhāyaṁ.

Yadi pana, tāta pañcasikha, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?Yadi pana, tāta pañcasikha, mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti?“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṁ upāgami.“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya sakkassa devānamindassa anucariyaṁ upāgami.Atha kho sakko devānamindo devehi tāvatiṁsehi parivuto pañcasikhena gandhabbadevaputtena purakkhato—Atha kho sakko devānamindo devehi tāvatiṁsehi parivuto pañcasikhena gandhabbadevaputtena purakkhato—

seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.seyyathāpi nāma balavā puriso samiñjitaṁ vā bāhaṁ pasāreyya pasāritaṁ vā bāhaṁ samiñjeyya; evameva—devesu tāvatiṁsesu antarahito magadhesu pācīnato rājagahassa ambasaṇḍā nāma brāhmaṇagāmo, tassuttarato vediyake pabbate paccuṭṭhāsi.Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.Tena kho pana samayena vediyako pabbato atiriva obhāsajāto hoti ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo yathā taṁ devānaṁ devānubhāvena.Apissudaṁ parito gāmesu manussā evamāhaṁsu:Apissudaṁ parito gāmesu manussā evamāhaṁsu:

“ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatisu nāmajja vediyako pabbato jalatisu. Nāmajja vediyako pabbato.“ādittassu nāmajja vediyako pabbato jhāyatisu nāmajja vediyako pabbato jalatisu. Nāmajja vediyako pabbato.Kiṁsu nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo”ti;Kiṁsu nāmajja vediyako pabbato atiriva obhāsajāto ambasaṇḍā ca brāhmaṇagāmo”ti;saṁviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṁ.saṁviggā lomahaṭṭhajātā ahesuṁ.

Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:“durupasaṅkamā kho, tāta pañcasikha, tathāgatā mādisena, jhāyī jhānaratā, tadantaraṁ paṭisallīnā.“durupasaṅkamā kho, tāta pañcasikha, tathāgatā mādisena, jhāyī jhānaratā, tadantaraṁ paṭisallīnā.Yadi pana tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādeyyāsi, tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.Yadi pana tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ paṭhamaṁ pasādeyyāsi, tayā, tāta, paṭhamaṁ pasāditaṁ pacchā mayaṁ taṁ bhagavantaṁ dassanāya upasaṅkameyyāma arahantaṁ sammāsambuddhan”ti.

“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā:“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena indasālaguhā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā:“ettāvatā me bhagavā neva atidūre bhavissati nāccāsanne, saddañca me sossatī”ti—“ettāvatā me bhagavā neva atidūre bhavissati nāccāsanne, saddañca me sossatī”ti—ekamantaṁ aṭṭhāsi.ekamantaṁ aṭṭhāsi.

1. Pañcasikhagītagāthā1. Pañcasikhagītagāthā

Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesi, imā ca gāthā abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā:Ekamantaṁ ṭhito kho pañcasikho gandhabbadevaputto beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesi, imā ca gāthā abhāsi buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā:“Vande te pitaraṁ bhadde,“Vande te pitaraṁ bhadde,timbaruṁ sūriyavacchase;timbaruṁ sūriyavacchase;

Yena jātāsi kalyāṇī,Yena jātāsi kalyāṇī,ānandajananī mama.ānandajananī mama.Vātova sedataṁ kanto,Vātova sedataṁ kanto,

pānīyaṁva pipāsato;pānīyaṁva pipāsato;Aṅgīrasi piyāmesi,Aṅgīrasi piyāmesi,dhammo arahatāmiva.dhammo arahatāmiva.

Āturasseva bhesajjaṁ,Āturasseva bhesajjaṁ,bhojanaṁva jighacchato;bhojanaṁva jighacchato;Parinibbāpaya maṁ bhadde,Parinibbāpaya maṁ bhadde,

jalantamiva vārinā.jalantamiva vārinā.Sītodakaṁ pokkharaṇiṁ,Sītodakaṁ pokkharaṇiṁ,yuttaṁ kiñjakkhareṇunā;yuttaṁ kiñjakkhareṇunā;

Nāgo ghammābhitattova,Nāgo ghammābhitattova,ogāhe te thanūdaraṁ.ogāhe te thanūdaraṁ.Accaṅkusova nāgova,Accaṅkusova nāgova,

jitaṁ me tuttatomaraṁ;jitaṁ me tuttatomaraṁ;Kāraṇaṁ nappajānāmi,Kāraṇaṁ nappajānāmi,sammatto lakkhaṇūruyā.sammatto lakkhaṇūruyā.

Tayi gedhitacittosmi,Tayi gedhitacittosmi,cittaṁ vipariṇāmitaṁ;cittaṁ vipariṇāmitaṁ;Paṭigantuṁ na sakkomi,Paṭigantuṁ na sakkomi,

vaṅkaghastova ambujo.vaṅkaghastova ambujo.Vāmūru saja maṁ bhadde,Vāmūru saja maṁ bhadde,saja maṁ mandalocane;saja maṁ mandalocane;

Palissaja maṁ kalyāṇi,Palissaja maṁ kalyāṇi,etaṁ me abhipatthitaṁ.etaṁ me abhipatthitaṁ.Appako vata me santo,Appako vata me santo,

kāmo vellitakesiyā;kāmo vellitakesiyā;Anekabhāvo samuppādi,Anekabhāvo samuppādi,arahanteva dakkhiṇā.arahanteva dakkhiṇā.

Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ,Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ,arahantesu tādisu;arahantesu tādisu;Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,

tayā saddhiṁ vipaccataṁ.tayā saddhiṁ vipaccataṁ.Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ,Yaṁ me atthi kataṁ puññaṁ,asmiṁ pathavimaṇḍale;asmiṁ pathavimaṇḍale;

Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,Taṁ me sabbaṅgakalyāṇi,tayā saddhiṁ vipaccataṁ.tayā saddhiṁ vipaccataṁ.Sakyaputtova jhānena,Sakyaputtova jhānena,

ekodi nipako sato;ekodi nipako sato;Amataṁ muni jigīsāno,Amataṁ muni jigīsāno,tamahaṁ sūriyavacchase.tamahaṁ sūriyavacchase.

Yathāpi muni nandeyya,Yathāpi muni nandeyya,patvā sambodhimuttamaṁ;patvā sambodhimuttamaṁ;Evaṁ nandeyyaṁ kalyāṇi,Evaṁ nandeyyaṁ kalyāṇi,

missībhāvaṁ gato tayā.missībhāvaṁ gato tayā.Sakko ce me varaṁ dajjā,Sakko ce me varaṁ dajjā,tāvatiṁsānamissaro;tāvatiṁsānamissaro;

Tāhaṁ bhadde vareyyāhe,Tāhaṁ bhadde vareyyāhe,evaṁ kāmo daḷho mama.evaṁ kāmo daḷho mama.Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ,Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ,

pitaraṁ te sumedhase;pitaraṁ te sumedhase;Vandamāno namassāmi,Vandamāno namassāmi,yassāsetādisī pajā”ti.yassāsetādisī pajā”ti.

Evaṁ vutte, bhagavā pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ etadavoca:Evaṁ vutte, bhagavā pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ etadavoca:“saṁsandati kho te, pañcasikha, tantissaro gītassarena, gītassaro ca tantissarena;“saṁsandati kho te, pañcasikha, tantissaro gītassarena, gītassaro ca tantissarena;na ca pana te, pañcasikha, tantissaro gītassaraṁ ativattati, gītassaro ca tantissaraṁ.na ca pana te, pañcasikha, tantissaro gītassaraṁ ativattati, gītassaro ca tantissaraṁ.

Kadā saṁyūḷhā pana te, pañcasikha, imā gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā”ti?Kadā saṁyūḷhā pana te, pañcasikha, imā gāthā buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā”ti?“Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.“Ekamidaṁ, bhante, samayaṁ bhagavā uruvelāyaṁ viharati najjā nerañjarāya tīre ajapālanigrodhe paṭhamābhisambuddho.Tena kho panāhaṁ, bhante, samayena bhaddā nāma sūriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā, tamabhikaṅkhāmi.Tena kho panāhaṁ, bhante, samayena bhaddā nāma sūriyavacchasā timbaruno gandhabbarañño dhītā, tamabhikaṅkhāmi.

Sā kho pana, bhante, bhaginī parakāminī hoti;Sā kho pana, bhante, bhaginī parakāminī hoti;sikhaṇḍī nāma mātalissa saṅgāhakassa putto, tamabhikaṅkhati.sikhaṇḍī nāma mātalissa saṅgāhakassa putto, tamabhikaṅkhati.Yato kho ahaṁ, bhante, taṁ bhaginiṁ nālatthaṁ kenaci pariyāyena.Yato kho ahaṁ, bhante, taṁ bhaginiṁ nālatthaṁ kenaci pariyāyena.

Athāhaṁ beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena timbaruno gandhabbarañño nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesiṁ, imā ca gāthā abhāsiṁ buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā—Athāhaṁ beluvapaṇḍuvīṇaṁ ādāya yena timbaruno gandhabbarañño nivesanaṁ tenupasaṅkamiṁ; upasaṅkamitvā beluvapaṇḍuvīṇaṁ assāvesiṁ, imā ca gāthā abhāsiṁ buddhūpasañhitā dhammūpasañhitā saṅghūpasañhitā arahantūpasañhitā kāmūpasañhitā—Vande te pitaraṁ bhadde,Vande te pitaraṁ bhadde,timbaruṁ sūriyavacchase;timbaruṁ sūriyavacchase;

Yena jātāsi kalyāṇī,Yena jātāsi kalyāṇī,ānandajananī mama.ānandajananī mama.…pe……pe…

Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ,Sālaṁva na ciraṁ phullaṁ,pitaraṁ te sumedhase;pitaraṁ te sumedhase;Vandamāno namassāmi,Vandamāno namassāmi,

yassāsetādisī pajāti.yassāsetādisī pajāti.Evaṁ vutte, bhante, bhaddā sūriyavacchasā maṁ etadavoca:Evaṁ vutte, bhante, bhaddā sūriyavacchasā maṁ etadavoca:‘na kho me, mārisa, so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ upanaccantiyā.‘na kho me, mārisa, so bhagavā sammukhā diṭṭho, api ca sutoyeva me so bhagavā devānaṁ tāvatiṁsānaṁ sudhammāyaṁ sabhāyaṁ upanaccantiyā.

Yato kho tvaṁ, mārisa, taṁ bhagavantaṁ kittesi, hotu no ajja samāgamo’ti.Yato kho tvaṁ, mārisa, taṁ bhagavantaṁ kittesi, hotu no ajja samāgamo’ti.Soyeva no, bhante, tassā bhaginiyā saddhiṁ samāgamo ahosi.Soyeva no, bhante, tassā bhaginiyā saddhiṁ samāgamo ahosi.Na ca dāni tato pacchā”ti.Na ca dāni tato pacchā”ti.

2. Sakkūpasaṅkama2. Sakkūpasaṅkama

Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:Atha kho sakkassa devānamindassa etadahosi:“paṭisammodati pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavatā, bhagavā ca pañcasikhenā”ti.“paṭisammodati pañcasikho gandhabbadevaputto bhagavatā, bhagavā ca pañcasikhenā”ti.Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:Atha kho sakko devānamindo pañcasikhaṁ gandhabbadevaputtaṁ āmantesi:

“abhivādehi me tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ:“abhivādehi me tvaṁ, tāta pañcasikha, bhagavantaṁ:‘sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.‘sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī’”ti.“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṁ abhivādeti:“Evaṁ, bhaddantavā”ti kho pañcasikho gandhabbadevaputto sakkassa devānamindassa paṭissutvā bhagavantaṁ abhivādeti:

“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.“sakko, bhante, devānamindo sāmacco saparijano bhagavato pāde sirasā vandatī”ti.“Evaṁ sukhī hotu, pañcasikha, sakko devānamindo sāmacco saparijano;“Evaṁ sukhī hotu, pañcasikha, sakko devānamindo sāmacco saparijano;