增支部第 8 集第 46 阅读页 · AN8.45 · Bojjhasutta

Aṅguttara Nikāya 8.45Aṅguttara Nikāya 8.455. Uposathavagga5. Uposathavagga

BojjhasuttaBojjhasuttaEkaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Atha kho bojjhā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bojjhaṁ upāsikaṁ bhagavā etadavoca:Atha kho bojjhā upāsikā yena bhagavā tenupasaṅkami; upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi. Ekamantaṁ nisinnaṁ kho bojjhaṁ upāsikaṁ bhagavā etadavoca:

“Aṭṭhaṅgasamannāgato, bojjhe, uposatho upavuttho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.“Aṭṭhaṅgasamannāgato, bojjhe, uposatho upavuttho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.Kathaṁ upavuttho ca, bojjhe, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro?Kathaṁ upavuttho ca, bojjhe, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro?Idha, bojjhe, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:Idha, bojjhe, ariyasāvako iti paṭisañcikkhati:

‘yāvajīvaṁ arahanto pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampino viharanti.‘yāvajīvaṁ arahanto pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭiviratā nihitadaṇḍā nihitasatthā lajjī dayāpannā sabbapāṇabhūtahitānukampino viharanti.Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi.Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ pāṇātipātaṁ pahāya pāṇātipātā paṭivirato nihitadaṇḍo nihitasattho lajjī dayāpanno, sabbapāṇabhūtahitānukampī viharāmi.Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.

Iminā paṭhamena aṅgena samannāgato hoti …pe….Iminā paṭhamena aṅgena samannāgato hoti …pe….‘Yāvajīvaṁ arahanto uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṁ kappenti—mañcake vā tiṇasanthārake vā.‘Yāvajīvaṁ arahanto uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭiviratā nīcaseyyaṁ kappenti—mañcake vā tiṇasanthārake vā.Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṁ kappemi—mañcake vā tiṇasanthārake vā.Ahampajja imañca rattiṁ imañca divasaṁ uccāsayanamahāsayanaṁ pahāya uccāsayanamahāsayanā paṭivirato nīcaseyyaṁ kappemi—mañcake vā tiṇasanthārake vā.

Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.Imināpaṅgena arahataṁ anukaromi, uposatho ca me upavuttho bhavissatī’ti.Iminā aṭṭhamena aṅgena samannāgato hoti.Iminā aṭṭhamena aṅgena samannāgato hoti.Evaṁ upavuttho kho, bojjhe, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.Evaṁ upavuttho kho, bojjhe, aṭṭhaṅgasamannāgato uposatho mahapphalo hoti mahānisaṁso mahājutiko mahāvipphāro.

Kīvamahapphalo hoti, kīvamahānisaṁso, kīvamahājutiko, kīvamahāvipphāro?Kīvamahapphalo hoti, kīvamahānisaṁso, kīvamahājutiko, kīvamahāvipphāro?Seyyathāpi, bojjhe, yo imesaṁ soḷasannaṁ mahājanapadānaṁ pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreyya, seyyathidaṁ—Seyyathāpi, bojjhe, yo imesaṁ soḷasannaṁ mahājanapadānaṁ pahūtarattaratanānaṁ issariyādhipaccaṁ rajjaṁ kāreyya, seyyathidaṁ—aṅgānaṁ magadhānaṁ kāsīnaṁ kosalānaṁ vajjīnaṁ mallānaṁ cetīnaṁ vaṅgānaṁ kurūnaṁ pañcālānaṁ macchānaṁ sūrasenānaṁ assakānaṁ avantīnaṁ gandhārānaṁ kambojānaṁ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṁ kalaṁ nāgghati soḷasiṁ.aṅgānaṁ magadhānaṁ kāsīnaṁ kosalānaṁ vajjīnaṁ mallānaṁ cetīnaṁ vaṅgānaṁ kurūnaṁ pañcālānaṁ macchānaṁ sūrasenānaṁ assakānaṁ avantīnaṁ gandhārānaṁ kambojānaṁ, aṭṭhaṅgasamannāgatassa uposathassa etaṁ kalaṁ nāgghati soḷasiṁ.

Taṁ kissa hetu?Taṁ kissa hetu?Kapaṇaṁ, bojjhe, mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya.Kapaṇaṁ, bojjhe, mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya.Yāni, bojjhe, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Yāni, bojjhe, mānusakāni paññāsa vassāni, cātumahārājikānaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.

Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Tena saṁvaccharena dibbāni pañca vassasatāni cātumahārājikānaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.

Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bojjhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bojjhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā cātumahārājikānaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.Idaṁ kho panetaṁ, bojjhe, sandhāya bhāsitaṁ:Idaṁ kho panetaṁ, bojjhe, sandhāya bhāsitaṁ:‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāya’.

Yaṁ, bojjhe, mānusakaṁ vassasataṁ …pe…Yaṁ, bojjhe, mānusakaṁ vassasataṁ …pe…tāni, bojjhe, mānusakāni dve vassasatāni …pe…tāni, bojjhe, mānusakāni dve vassasatāni …pe…cattāri vassasatāni …pe…cattāri vassasatāni …pe…

aṭṭha vassasatāni …pe…aṭṭha vassasatāni …pe…soḷasa vassasatāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.soḷasa vassasatāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ eso eko rattindivo.Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.Tāya rattiyā tiṁsarattiyo māso.

Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena māsena dvādasamāsiyo saṁvaccharo.Tena saṁvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Tena saṁvaccharena dibbāni soḷasa vassasahassāni paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ āyuppamāṇaṁ.Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bojjhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.Ṭhānaṁ kho panetaṁ, bojjhe, vijjati yaṁ idhekacco itthī vā puriso vā aṭṭhaṅgasamannāgataṁ uposathaṁ upavasitvā kāyassa bhedā paraṁ maraṇā paranimmitavasavattīnaṁ devānaṁ sahabyataṁ upapajjeyya.

Idaṁ kho panetaṁ, bojjhe, sandhāya bhāsitaṁ:Idaṁ kho panetaṁ, bojjhe, sandhāya bhāsitaṁ:‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyā’ti.‘kapaṇaṁ mānusakaṁ rajjaṁ dibbaṁ sukhaṁ upanidhāyā’ti.Pāṇaṁ na haññe na cadinnamādiye,Pāṇaṁ na haññe na cadinnamādiye,

Musā na bhāse na ca majjapo siyā;Musā na bhāse na ca majjapo siyā;Abrahmacariyā virameyya methunā,Abrahmacariyā virameyya methunā,Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.Rattiṁ na bhuñjeyya vikālabhojanaṁ.

Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,Mālaṁ na dhāre na ca gandhamācare,Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;Mañce chamāyaṁ va sayetha santhate;Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,Etañhi aṭṭhaṅgikamāhuposathaṁ,

Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.Buddhena dukkhantagunā pakāsitaṁ.Cando ca suriyo ca ubho sudassanā,Cando ca suriyo ca ubho sudassanā,Obhāsayaṁ anupariyanti yāvatā;Obhāsayaṁ anupariyanti yāvatā;

Tamonudā te pana antalikkhagā,Tamonudā te pana antalikkhagā,Nabhe pabhāsanti disāvirocanā.Nabhe pabhāsanti disāvirocanā.Etasmiṁ yaṁ vijjati antare dhanaṁ,Etasmiṁ yaṁ vijjati antare dhanaṁ,

Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṁ;Muttā maṇi veḷuriyañca bhaddakaṁ;Siṅgīsuvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ,Siṅgīsuvaṇṇaṁ atha vāpi kañcanaṁ,Yaṁ jātarūpaṁ haṭakanti vuccati.Yaṁ jātarūpaṁ haṭakanti vuccati.

Aṭṭhaṅgupetassa uposathassa,Aṭṭhaṅgupetassa uposathassa,Kalampi te nānubhavanti soḷasiṁ;Kalampi te nānubhavanti soḷasiṁ;Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.Candappabhā tāragaṇā ca sabbe.

Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,Tasmā hi nārī ca naro ca sīlavā,Aṭṭhaṅgupetaṁ upavassuposathaṁ;Aṭṭhaṅgupetaṁ upavassuposathaṁ;Puññāni katvāna sukhudrayāni,Puññāni katvāna sukhudrayāni,

Aninditā saggamupenti ṭhānan”ti.Aninditā saggamupenti ṭhānan”ti.Pañcamaṁ.Pañcamaṁ.