相应部第 12 相应第 66 阅读页 · SN12.65 · Nagarasutta

Saṁyutta Nikāya 12.65Saṁyutta Nikāya 12.657. Mahāvagga7. Mahāvagga

NagarasuttaNagarasuttaSāvatthiyaṁ viharati.Sāvatthiyaṁ viharati.“Pubbe me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:“Pubbe me, bhikkhave, sambodhā anabhisambuddhassa bodhisattasseva sato etadahosi:

‘kicchā vatāyaṁ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca.‘kicchā vatāyaṁ loko āpanno jāyati ca jīyati ca mīyati ca cavati ca upapajjati ca.Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṁ nappajānāti jarāmaraṇassa.Atha ca panimassa dukkhassa nissaraṇaṁ nappajānāti jarāmaraṇassa.Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṁ paññāyissati jarāmaraṇassā’ti?Kudāssu nāma imassa dukkhassa nissaraṇaṁ paññāyissati jarāmaraṇassā’ti?

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṁ hoti, kiṁpaccayā jarāmaraṇan’ti?‘kimhi nu kho sati jarāmaraṇaṁ hoti, kiṁpaccayā jarāmaraṇan’ti?Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:

‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṁ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇan’ti.‘jātiyā kho sati jarāmaraṇaṁ hoti, jātipaccayā jarāmaraṇan’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:‘kimhi nu kho sati jāti hoti …pe…‘kimhi nu kho sati jāti hoti …pe…

bhavo hoti …bhavo hoti …upādānaṁ hoti …upādānaṁ hoti …taṇhā hoti …taṇhā hoti …

vedanā hoti …vedanā hoti …phasso hoti …phasso hoti …saḷāyatanaṁ hoti …saḷāyatanaṁ hoti …

nāmarūpaṁ hoti …nāmarūpaṁ hoti …kiṁpaccayā nāmarūpan’ti?kiṁpaccayā nāmarūpan’ti?Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:

‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṁ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpan’ti.‘viññāṇe kho sati nāmarūpaṁ hoti, viññāṇapaccayā nāmarūpan’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:‘kimhi nu kho sati viññāṇaṁ hoti, kiṁpaccayā viññāṇan’ti?‘kimhi nu kho sati viññāṇaṁ hoti, kiṁpaccayā viññāṇan’ti?

Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:‘nāmarūpe kho sati viññāṇaṁ hoti, nāmarūpapaccayā viññāṇan’ti.‘nāmarūpe kho sati viññāṇaṁ hoti, nāmarūpapaccayā viññāṇan’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—

paccudāvattati kho idaṁ viññāṇaṁ nāmarūpamhā na paraṁ gacchati.paccudāvattati kho idaṁ viññāṇaṁ nāmarūpamhā na paraṁ gacchati.Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā, yadidaṁ nāmarūpapaccayā viññāṇaṁ;Ettāvatā jāyetha vā jīyetha vā mīyetha vā cavetha vā upapajjetha vā, yadidaṁ nāmarūpapaccayā viññāṇaṁ;viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ;viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ;

nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ;nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ;saḷāyatanapaccayā phasso …pe…saḷāyatanapaccayā phasso …pe…evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hoti.

‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.‘Samudayo, samudayo’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:‘kimhi nu kho asati, jarāmaraṇaṁ na hoti;‘kimhi nu kho asati, jarāmaraṇaṁ na hoti;

kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti?kissa nirodhā jarāmaraṇanirodho’ti?Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:‘jātiyā kho asati, jarāmaraṇaṁ na hoti;‘jātiyā kho asati, jarāmaraṇaṁ na hoti;

jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti.jātinirodhā jarāmaraṇanirodho’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:‘kimhi nu kho asati jāti na hoti …pe…‘kimhi nu kho asati jāti na hoti …pe…

bhavo na hoti …bhavo na hoti …upādānaṁ na hoti …upādānaṁ na hoti …taṇhā na hoti …taṇhā na hoti …

vedanā na hoti …vedanā na hoti …phasso na hoti …phasso na hoti …saḷāyatanaṁ na hoti …saḷāyatanaṁ na hoti …

nāmarūpaṁ na hoti.nāmarūpaṁ na hoti.Kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti?Kissa nirodhā nāmarūpanirodho’ti?Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:

‘viññāṇe kho asati, nāmarūpaṁ na hoti;‘viññāṇe kho asati, nāmarūpaṁ na hoti;viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’ti.viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi:

‘kimhi nu kho asati viññāṇaṁ na hoti;‘kimhi nu kho asati viññāṇaṁ na hoti;kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti?kissa nirodhā viññāṇanirodho’ti?Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:Tassa mayhaṁ, bhikkhave, yoniso manasikārā ahu paññāya abhisamayo:

‘nāmarūpe kho asati, viññāṇaṁ na hoti;‘nāmarūpe kho asati, viññāṇaṁ na hoti;nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho’ti.nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho’ti.Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—Tassa mayhaṁ, bhikkhave, etadahosi—

adhigato kho myāyaṁ maggo bodhāya yadidaṁ—adhigato kho myāyaṁ maggo bodhāya yadidaṁ—nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho;nāmarūpanirodhā viññāṇanirodho;viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho;viññāṇanirodhā nāmarūpanirodho;

nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho;nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodho;saḷāyatananirodhā phassanirodho …pe…saḷāyatananirodhā phassanirodho …pe…evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa nirodho hoti.

‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.‘Nirodho, nirodho’ti kho me, bhikkhave, pubbe ananussutesu dhammesu cakkhuṁ udapādi ñāṇaṁ udapādi paññā udapādi vijjā udapādi āloko udapādi.Seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ.Seyyathāpi, bhikkhave, puriso araññe pavane caramāno passeyya purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ.So tamanugaccheyya.So tamanugaccheyya.

Tamanugacchanto passeyya purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.Tamanugacchanto passeyya purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.Atha kho so, bhikkhave, puriso rañño vā rājamahāmattassa vā āroceyya:Atha kho so, bhikkhave, puriso rañño vā rājamahāmattassa vā āroceyya:‘yagghe, bhante, jāneyyāsi—ahaṁ addasaṁ araññe pavane caramāno purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ tamanugacchiṁ.‘yagghe, bhante, jāneyyāsi—ahaṁ addasaṁ araññe pavane caramāno purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi manussehi anuyātaṁ tamanugacchiṁ.

Tamanugacchanto addasaṁ purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.Tamanugacchanto addasaṁ purāṇaṁ nagaraṁ purāṇaṁ rājadhāniṁ pubbakehi manussehi ajjhāvuṭṭhaṁ ārāmasampannaṁ vanasampannaṁ pokkharaṇīsampannaṁ uddhāpavantaṁ ramaṇīyaṁ.Taṁ, bhante, nagaraṁ māpehī’ti.Taṁ, bhante, nagaraṁ māpehī’ti.Atha kho so, bhikkhave, rājā vā rājamahāmatto vā taṁ nagaraṁ māpeyya.Atha kho so, bhikkhave, rājā vā rājamahāmatto vā taṁ nagaraṁ māpeyya.

Tadassa nagaraṁ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ vuddhivepullappattaṁ.Tadassa nagaraṁ aparena samayena iddhañceva phītañca bāhujaññaṁ ākiṇṇamanussaṁ vuddhivepullappattaṁ.Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, addasaṁ purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṁ.Evameva khvāhaṁ, bhikkhave, addasaṁ purāṇaṁ maggaṁ purāṇañjasaṁ pubbakehi sammāsambuddhehi anuyātaṁ.Katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto?Katamo ca so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto?

Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—Ayameva ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathidaṁ—sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.sammādiṭṭhi …pe… sammāsamādhi.Ayaṁ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto, tamanugacchiṁ;Ayaṁ kho so, bhikkhave, purāṇamaggo purāṇañjaso pubbakehi sammāsambuddhehi anuyāto, tamanugacchiṁ;

tamanugacchanto jarāmaraṇaṁ abbhaññāsiṁ;tamanugacchanto jarāmaraṇaṁ abbhaññāsiṁ;jarāmaraṇasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;jarāmaraṇasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;jarāmaraṇanirodhaṁ abbhaññāsiṁ;jarāmaraṇanirodhaṁ abbhaññāsiṁ;

jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññāsiṁ.jarāmaraṇanirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññāsiṁ.Tamanugacchiṁ;Tamanugacchiṁ;tamanugacchanto jātiṁ abbhaññāsiṁ …pe…tamanugacchanto jātiṁ abbhaññāsiṁ …pe…

bhavaṁ abbhaññāsiṁ …bhavaṁ abbhaññāsiṁ …upādānaṁ abbhaññāsiṁ …upādānaṁ abbhaññāsiṁ …taṇhaṁ abbhaññāsiṁ …taṇhaṁ abbhaññāsiṁ …

vedanaṁ abbhaññāsiṁ …vedanaṁ abbhaññāsiṁ …phassaṁ abbhaññāsiṁ …phassaṁ abbhaññāsiṁ …saḷāyatanaṁ abbhaññāsiṁ …saḷāyatanaṁ abbhaññāsiṁ …

nāmarūpaṁ abbhaññāsiṁ …nāmarūpaṁ abbhaññāsiṁ …viññāṇaṁ abbhaññāsiṁ.viññāṇaṁ abbhaññāsiṁ.Tamanugacchiṁ;Tamanugacchiṁ;

tamanugacchanto saṅkhāre abbhaññāsiṁ;tamanugacchanto saṅkhāre abbhaññāsiṁ;saṅkhārasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;saṅkhārasamudayaṁ abbhaññāsiṁ;saṅkhāranirodhaṁ abbhaññāsiṁ;saṅkhāranirodhaṁ abbhaññāsiṁ;

saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññāsiṁ.saṅkhāranirodhagāminiṁ paṭipadaṁ abbhaññāsiṁ.Tadabhiññāya ācikkhiṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.Tadabhiññāya ācikkhiṁ bhikkhūnaṁ bhikkhunīnaṁ upāsakānaṁ upāsikānaṁ.Tayidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan”ti.Tayidaṁ, bhikkhave, brahmacariyaṁ iddhañceva phītañca vitthārikaṁ bāhujaññaṁ puthubhūtaṁ yāva devamanussehi suppakāsitan”ti.

Pañcamaṁ.Pañcamaṁ.