上座部律藏犍度（巴利原文）第 197 阅读页 · PLI-TV-KD16 · 1.1. Vihārānujānana · 1/13

Theravāda VinayapiṭakaTheravāda VinayapiṭakaCūḷavaggaCūḷavagga16. Senāsanakkhandhaka16. Senāsanakkhandhaka1.1. Vihārānujānana1.1. Vihārānujānana

Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.Tena samayena buddho bhagavā rājagahe viharati veḷuvane kalandakanivāpe.Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṁ senāsanaṁ apaññattaṁ hoti.Tena kho pana samayena bhagavatā bhikkhūnaṁ senāsanaṁ apaññattaṁ hoti.Te ca bhikkhū tahaṁ tahaṁ viharanti—Te ca bhikkhū tahaṁ tahaṁ viharanti—

araññe, rukkhamūle, pabbate, kandarāyaṁ, giriguhāyaṁ, susāne, vanapatthe, ajjhokāse, palālapuñje.araññe, rukkhamūle, pabbate, kandarāyaṁ, giriguhāyaṁ, susāne, vanapatthe, ajjhokāse, palālapuñje.Te kālasseva tato tato upanikkhamanti—Te kālasseva tato tato upanikkhamanti—araññā rukkhamūlā pabbatā kandarā giriguhā susānā vanapatthā ajjhokāsā palālapuñjā, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, samiñjitena pasāritena, okkhittacakkhū, iriyāpathasampannā.araññā rukkhamūlā pabbatā kandarā giriguhā susānā vanapatthā ajjhokāsā palālapuñjā, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, samiñjitena pasāritena, okkhittacakkhū, iriyāpathasampannā.

Tena kho pana samayena rājagahako seṭṭhī kālasseva uyyānaṁ agamāsi.Tena kho pana samayena rājagahako seṭṭhī kālasseva uyyānaṁ agamāsi.Addasā kho rājagahako seṭṭhī te bhikkhū kālasseva tato tato upanikkhamante—Addasā kho rājagahako seṭṭhī te bhikkhū kālasseva tato tato upanikkhamante—araññā rukkhamūlā pabbatā kandarā giriguhā susānā vanapatthā ajjhokāsā palālapuñjā, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, samiñjitena pasāritena, okkhittacakkhū, iriyāpathasampanne.araññā rukkhamūlā pabbatā kandarā giriguhā susānā vanapatthā ajjhokāsā palālapuñjā, pāsādikena abhikkantena paṭikkantena, ālokitena vilokitena, samiñjitena pasāritena, okkhittacakkhū, iriyāpathasampanne.

Disvānassa cittaṁ pasīdi.Disvānassa cittaṁ pasīdi.Atha kho rājagahako seṭṭhī yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—Atha kho rājagahako seṭṭhī yena te bhikkhū tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā te bhikkhū etadavoca—“sacāhaṁ, bhante, vihāre kārāpeyyaṁ, vaseyyātha me vihāresū”ti?“sacāhaṁ, bhante, vihāre kārāpeyyaṁ, vaseyyātha me vihāresū”ti?

“Na kho, gahapati, bhagavatā vihārā anuññātā”ti.“Na kho, gahapati, bhagavatā vihārā anuññātā”ti.“Tena hi, bhante, bhagavantaṁ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā”ti.“Tena hi, bhante, bhagavantaṁ paṭipucchitvā mama āroceyyāthā”ti.“Evaṁ, gahapatī”ti“Evaṁ, gahapatī”ti

kho te bhikkhū rājagahakassa seṭṭhissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.kho te bhikkhū rājagahakassa seṭṭhissa paṭissutvā yena bhagavā tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ—Ekamantaṁ nisinnā kho te bhikkhū bhagavantaṁ etadavocuṁ—“rājagahako, bhante, seṭṭhī vihāre kārāpetukāmo.“rājagahako, bhante, seṭṭhī vihāre kārāpetukāmo.

Kathaṁ nu kho, bhante, amhehi paṭipajjitabban”ti?Kathaṁ nu kho, bhante, amhehi paṭipajjitabban”ti?Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—Atha kho bhagavā etasmiṁ nidāne etasmiṁ pakaraṇe dhammiṁ kathaṁ katvā bhikkhū āmantesi—“anujānāmi, bhikkhave, pañca leṇāni—“anujānāmi, bhikkhave, pañca leṇāni—

vihāraṁ, aḍḍhayogaṁ, pāsādaṁ, hammiyaṁ, guhan”ti.vihāraṁ, aḍḍhayogaṁ, pāsādaṁ, hammiyaṁ, guhan”ti.Atha kho te bhikkhū yena rājagahako seṭṭhī tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ etadavocuṁ—Atha kho te bhikkhū yena rājagahako seṭṭhī tenupasaṅkamiṁsu, upasaṅkamitvā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ etadavocuṁ—“anuññātā kho, gahapati, bhagavatā vihārā;“anuññātā kho, gahapati, bhagavatā vihārā;

yassadāni kālaṁ maññasī”ti.yassadāni kālaṁ maññasī”ti.Atha kho rājagahako seṭṭhī ekāheneva saṭṭhivihāre patiṭṭhāpesi.Atha kho rājagahako seṭṭhī ekāheneva saṭṭhivihāre patiṭṭhāpesi.Atha kho rājagahako seṭṭhī te saṭṭhivihāre pariyosāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.Atha kho rājagahako seṭṭhī te saṭṭhivihāre pariyosāpetvā yena bhagavā tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.

Ekamantaṁ nisinno kho rājagahako seṭṭhī bhagavantaṁ etadavoca—Ekamantaṁ nisinno kho rājagahako seṭṭhī bhagavantaṁ etadavoca—“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.“adhivāsetu me, bhante, bhagavā svātanāya bhattaṁ saddhiṁ bhikkhusaṅghenā”ti.Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.Adhivāsesi bhagavā tuṇhībhāvena.

Atha kho rājagahako seṭṭhī bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.Atha kho rājagahako seṭṭhī bhagavato adhivāsanaṁ viditvā uṭṭhāyāsanā bhagavantaṁ abhivādetvā padakkhiṇaṁ katvā pakkāmi.Atha kho rājagahako seṭṭhī tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—Atha kho rājagahako seṭṭhī tassā rattiyā accayena paṇītaṁ khādanīyaṁ bhojanīyaṁ paṭiyādāpetvā bhagavato kālaṁ ārocāpesi—“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.“kālo, bhante, niṭṭhitaṁ bhattan”ti.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena rājagahakassa seṭṭhissa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya yena rājagahakassa seṭṭhissa nivesanaṁ tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā paññatte āsane nisīdi saddhiṁ bhikkhusaṅghena.Atha kho rājagahako seṭṭhī buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ, ekamantaṁ nisīdi.Atha kho rājagahako seṭṭhī buddhappamukhaṁ bhikkhusaṅghaṁ paṇītena khādanīyena bhojanīyena sahatthā santappetvā sampavāretvā, bhagavantaṁ bhuttāviṁ onītapattapāṇiṁ, ekamantaṁ nisīdi.Ekamantaṁ nisinno kho rājagahako seṭṭhī bhagavantaṁ etadavoca—Ekamantaṁ nisinno kho rājagahako seṭṭhī bhagavantaṁ etadavoca—

“ete me, bhante, saṭṭhivihārā puññatthikena saggatthikena kārāpitā.“ete me, bhante, saṭṭhivihārā puññatthikena saggatthikena kārāpitā.Kathāhaṁ, bhante, tesu vihāresu paṭipajjāmī”ti?Kathāhaṁ, bhante, tesu vihāresu paṭipajjāmī”ti?“Tena hi tvaṁ, gahapati, te saṭṭhivihāre āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpehī”ti.“Tena hi tvaṁ, gahapati, te saṭṭhivihāre āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpehī”ti.

“Evaṁ, bhante”ti kho rājagahako seṭṭhī bhagavato paṭissutvā te saṭṭhivihāre āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpesi.“Evaṁ, bhante”ti kho rājagahako seṭṭhī bhagavato paṭissutvā te saṭṭhivihāre āgatānāgatassa cātuddisassa saṅghassa patiṭṭhāpesi.Atha kho bhagavā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ imāhi gāthāhi anumodi—Atha kho bhagavā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ imāhi gāthāhi anumodi—“Sītaṁ uṇhaṁ paṭihanti,“Sītaṁ uṇhaṁ paṭihanti,

tato vāḷamigāni ca;tato vāḷamigāni ca;Sarīsape ca makase,Sarīsape ca makase,sisire cāpi vuṭṭhiyo.sisire cāpi vuṭṭhiyo.

Tato vātātapo ghoro,Tato vātātapo ghoro,sañjāto paṭihaññati;sañjāto paṭihaññati;Leṇatthañca sukhatthañca,Leṇatthañca sukhatthañca,

jhāyituñca vipassituṁ.jhāyituñca vipassituṁ.Vihāradānaṁ saṅghassa,Vihāradānaṁ saṅghassa,Aggaṁ buddhena vaṇṇitaṁ;Aggaṁ buddhena vaṇṇitaṁ;

Tasmā hi paṇḍito poso,Tasmā hi paṇḍito poso,Sampassaṁ atthamattano.Sampassaṁ atthamattano.Vihāre kāraye ramme,Vihāre kāraye ramme,

vāsayettha bahussute;vāsayettha bahussute;Tesaṁ annañca pānañca,Tesaṁ annañca pānañca,vatthasenāsanāni ca.vatthasenāsanāni ca.

Dadeyya ujubhūtesu,Dadeyya ujubhūtesu,Vippasannena cetasā;Vippasannena cetasā;Te tassa dhammaṁ desenti,Te tassa dhammaṁ desenti,

Sabbadukkhāpanūdanaṁ;Sabbadukkhāpanūdanaṁ;Yaṁ so dhammaṁ idhaññāya,Yaṁ so dhammaṁ idhaññāya,Parinibbāti anāsavo”ti.Parinibbāti anāsavo”ti.

Atha kho bhagavā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.Atha kho bhagavā rājagahakaṁ seṭṭhiṁ imāhi gāthāhi anumoditvā uṭṭhāyāsanā pakkāmi.Assosuṁ kho manussā—Assosuṁ kho manussā—“bhagavatā kira vihārā anuññātā”ti sakkaccaṁ vihāre kārāpenti.“bhagavatā kira vihārā anuññātā”ti sakkaccaṁ vihāre kārāpenti.

Te vihārā akavāṭakā honti;Te vihārā akavāṭakā honti;ahīpi vicchikāpi satapadiyopi pavisanti.ahīpi vicchikāpi satapadiyopi pavisanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, kavāṭan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, kavāṭan”ti.Bhittichiddaṁ karitvā valliyāpi rajjuyāpi kavāṭaṁ bandhanti.Bhittichiddaṁ karitvā valliyāpi rajjuyāpi kavāṭaṁ bandhanti.Undūrehipi upacikāhipi khajjanti.Undūrehipi upacikāhipi khajjanti.

Khayitabandhanāni kavāṭāni patanti.Khayitabandhanāni kavāṭāni patanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, piṭṭhasaṅghāṭaṁ udukkhalikaṁ uttarapāsakan”ti.

Kavāṭā na phusīyanti.Kavāṭā na phusīyanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, āviñchanacchiddaṁ āviñchanarajjun”ti.

Kavāṭā na thakiyanti.Kavāṭā na thakiyanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, aggaḷavaṭṭiṁ kapisīsakaṁ sūcikaṁ ghaṭikan”ti.

Tena kho pana samayena bhikkhū na sakkonti kavāṭaṁ apāpurituṁ.Tena kho pana samayena bhikkhū na sakkonti kavāṭaṁ apāpurituṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, tāḷacchiddaṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, tāḷacchiddaṁ.

Tīṇi tāḷāni—Tīṇi tāḷāni—lohatāḷaṁ, kaṭṭhatāḷaṁ, visāṇatāḷan”ti.lohatāḷaṁ, kaṭṭhatāḷaṁ, visāṇatāḷan”ti.Yehi te ugghāṭetvā pavisanti, vihārā aguttā honti.Yehi te ugghāṭetvā pavisanti, vihārā aguttā honti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, yantakaṁ sūcikan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, yantakaṁ sūcikan”ti.Tena kho pana samayena vihārā tiṇacchadanā honti;Tena kho pana samayena vihārā tiṇacchadanā honti;

sītakāle sītā, uṇhakāle uṇhā.sītakāle sītā, uṇhakāle uṇhā.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātun”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, ogumphetvā ullittāvalittaṁ kātun”ti.

Tena kho pana samayena vihārā avātapānakā honti acakkhussā duggandhā.Tena kho pana samayena vihārā avātapānakā honti acakkhussā duggandhā.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, tīṇi vātapānāni—“Anujānāmi, bhikkhave, tīṇi vātapānāni—

vedikāvātapānaṁ, jālavātapānaṁ, salākavātapānan”ti.vedikāvātapānaṁ, jālavātapānaṁ, salākavātapānan”ti.Vātapānantarikāya kāḷakāpi vagguliyopi pavisanti.Vātapānantarikāya kāḷakāpi vagguliyopi pavisanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, vātapānacakkalikan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, vātapānacakkalikan”ti.Cakkalikantarikāyapi kāḷakāpi vagguliyopi pavisanti.Cakkalikantarikāyapi kāḷakāpi vagguliyopi pavisanti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.

“Anujānāmi, bhikkhave, vātapānakavāṭakaṁ vātapānabhisikan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, vātapānakavāṭakaṁ vātapānabhisikan”ti.Tena kho pana samayena bhikkhū chamāyaṁ sayanti.Tena kho pana samayena bhikkhū chamāyaṁ sayanti.Gattānipi cīvarānipi paṁsukitāni honti.Gattānipi cīvarānipi paṁsukitāni honti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, tiṇasanthārakan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, tiṇasanthārakan”ti.Tiṇasanthārako undūrehipi upacikāhipi khajjati.Tiṇasanthārako undūrehipi upacikāhipi khajjati.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, miḍḍhin”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, miḍḍhin”ti.Miḍḍhiyā gattāni dukkhā honti.Miḍḍhiyā gattāni dukkhā honti.

Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.“Anujānāmi, bhikkhave, bidalamañcakan”ti.“Anujānāmi, bhikkhave, bidalamañcakan”ti.

1.2. Mañcapīṭhādianujānana1.2. Mañcapīṭhādianujānana

Tena kho pana samayena saṅghassa sosāniko masārako mañco uppanno hoti.Tena kho pana samayena saṅghassa sosāniko masārako mañco uppanno hoti.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.Bhagavato etamatthaṁ ārocesuṁ.