上座部律藏犍度（巴利原文）第 122 阅读页 · PLI-TV-KD10 · 1. Kosambakavivādakathā · 4/7

“pariyādinnarūpā kho ime moghapurisā, nayime sukarā saññāpetun”ti—“pariyādinnarūpā kho ime moghapurisā, nayime sukarā saññāpetun”ti—uṭṭhāyāsanā pakkāmi.uṭṭhāyāsanā pakkāmi.Dīghāvubhāṇavāro niṭṭhito paṭhamo.Dīghāvubhāṇavāro niṭṭhito paṭhamo.

Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.Atha kho bhagavā pubbaṇhasamayaṁ nivāsetvā pattacīvaramādāya kosambiṁ piṇḍāya pāvisi.Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo abhāsi—Kosambiyaṁ piṇḍāya caritvā pacchābhattaṁ piṇḍapātapaṭikkanto senāsanaṁ saṁsāmetvā pattacīvaramādāya saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo abhāsi—“Puthusaddo samajano,“Puthusaddo samajano,

na bālo koci maññatha;na bālo koci maññatha;Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ,Saṅghasmiṁ bhijjamānasmiṁ,nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.nāññaṁ bhiyyo amaññaruṁ.

Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,Parimuṭṭhā paṇḍitābhāsā,vācāgocarabhāṇino;vācāgocarabhāṇino;Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,Yāvicchanti mukhāyāmaṁ,

yena nītā na taṁ vidū.yena nītā na taṁ vidū.Akkocchi maṁ avadhi maṁ,Akkocchi maṁ avadhi maṁ,ajini maṁ ahāsi me;ajini maṁ ahāsi me;

Ye ca taṁ upanayhanti,Ye ca taṁ upanayhanti,veraṁ tesaṁ na sammati.veraṁ tesaṁ na sammati.Akkocchi maṁ avadhi maṁ,Akkocchi maṁ avadhi maṁ,

ajini maṁ ahāsi me;ajini maṁ ahāsi me;Ye ca taṁ nupanayhanti,Ye ca taṁ nupanayhanti,veraṁ tesūpasammati.veraṁ tesūpasammati.

Na hi verena verāni,Na hi verena verāni,sammantīdha kudācanaṁ;sammantīdha kudācanaṁ;Averena ca sammanti,Averena ca sammanti,

esadhammo sanantano.esadhammo sanantano.Pare ca na vijānanti,Pare ca na vijānanti,mayamettha yamāmase;mayamettha yamāmase;

Ye ca tattha vijānanti,Ye ca tattha vijānanti,tato sammanti medhagā.tato sammanti medhagā.Aṭṭhicchinnā pāṇaharā,Aṭṭhicchinnā pāṇaharā,

gavāssadhanahārino;gavāssadhanahārino;Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,Raṭṭhaṁ vilumpamānānaṁ,tesampi hoti saṅgati.tesampi hoti saṅgati.

Kasmā tumhāka no siyā.Kasmā tumhāka no siyā.Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,Sace labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;

Abhibhuyya sabbāni parissayāni,Abhibhuyya sabbāni parissayāni,Careyya tenattamano satīmā.Careyya tenattamano satīmā.No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,No ce labhetha nipakaṁ sahāyaṁ,

Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Saddhiñcaraṁ sādhuvihāri dhīraṁ;Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,Rājāva raṭṭhaṁ vijitaṁ pahāya,Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.Eko care mātaṅgaraññeva nāgo.

Ekassa caritaṁ seyyo,Ekassa caritaṁ seyyo,Natthi bāle sahāyatā;Natthi bāle sahāyatā;Eko care na ca pāpāni kayirā,Eko care na ca pāpāni kayirā,

Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.Appossukko mātaṅgaraññeva nāgo”ti.

3. Bālakaloṇakagamanakathā3. Bālakaloṇakagamanakathā

Atha kho bhagavā saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo bhāsitvā yena bālakaloṇakagāmo tenupasaṅkami.Atha kho bhagavā saṅghamajjhe ṭhitakova imā gāthāyo bhāsitvā yena bālakaloṇakagāmo tenupasaṅkami.Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakagāme viharati.Tena kho pana samayena āyasmā bhagu bālakaloṇakagāme viharati.Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āsanaṁ paññapesi, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi.Addasā kho āyasmā bhagu bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna āsanaṁ paññapesi, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi, paccuggantvā pattacīvaraṁ paṭiggahesi.

Nisīdi bhagavā paññatte āsane, nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.Nisīdi bhagavā paññatte āsane, nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.Āyasmāpi kho bhagu bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdi.Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaguṁ bhagavā etadavoca—Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ bhaguṁ bhagavā etadavoca—

“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ;“kacci, bhikkhu, khamanīyaṁ;kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamasī”ti?kacci yāpanīyaṁ, kacci piṇḍakena na kilamasī”ti?“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā;“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā;

na cāhaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmī”ti.na cāhaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmī”ti.Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.Atha kho bhagavā āyasmantaṁ bhaguṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pācīnavaṁsadāyo tenupasaṅkami.

4. Pācīnavaṁsadāyagamanakathā4. Pācīnavaṁsadāyagamanakathā

Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.Tena kho pana samayena āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo pācīnavaṁsadāye viharanti.Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna bhagavantaṁ etadavoca—Addasā kho dāyapālo bhagavantaṁ dūratova āgacchantaṁ, disvāna bhagavantaṁ etadavoca—“mā, samaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.“mā, samaṇa, etaṁ dāyaṁ pāvisi.

Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.Santettha tayo kulaputtā attakāmarūpā viharanti.Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.Mā tesaṁ aphāsumakāsī”ti.Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa, sutvāna dāyapālaṁ etadavoca—Assosi kho āyasmā anuruddho dāyapālassa bhagavatā saddhiṁ mantayamānassa, sutvāna dāyapālaṁ etadavoca—

“māvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.“māvuso dāyapāla, bhagavantaṁ vāresi.Satthā no bhagavā anuppatto”ti.Satthā no bhagavā anuppatto”ti.Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca—Atha kho āyasmā anuruddho yenāyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo tenupasaṅkami, upasaṅkamitvā āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ etadavoca—

“abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.“abhikkamathāyasmanto abhikkamathāyasmanto, satthā no bhagavā anuppatto”ti.Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi.Atha kho āyasmā ca anuruddho āyasmā ca nandiyo āyasmā ca kimilo bhagavantaṁ paccuggantvā eko bhagavato pattacīvaraṁ paṭiggahesi, eko āsanaṁ paññapesi, eko pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipi.Nisīdi bhagavā paññatte āsane, nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.Nisīdi bhagavā paññatte āsane, nisajja kho bhagavā pāde pakkhālesi.

Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.Tepi kho āyasmanto bhagavantaṁ abhivādetvā ekamantaṁ nisīdiṁsu.Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca—Ekamantaṁ nisinnaṁ kho āyasmantaṁ anuruddhaṁ bhagavā etadavoca—“kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ;“kacci vo, anuruddhā, khamanīyaṁ, kacci yāpanīyaṁ;

kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?kacci piṇḍakena na kilamathā”ti?“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā;“Khamanīyaṁ, bhagavā, yāpanīyaṁ, bhagavā;na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.na ca mayaṁ, bhante, piṇḍakena kilamāmā”ti.

“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Kacci pana vo, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“Taggha mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharathā”ti?

“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—“Idha mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me, yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me, yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;

mettaṁ vacīkammaṁ …mettaṁ vacīkammaṁ …mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—

‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittan”ti.Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittan”ti.

Āyasmāpi kho nandiyo …pe…Āyasmāpi kho nandiyo …pe…āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca—āyasmāpi kho kimilo bhagavantaṁ etadavoca—“mayhampi kho, bhante, evaṁ hoti—“mayhampi kho, bhante, evaṁ hoti—

‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me, yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.‘lābhā vata me, suladdhaṁ vata me, yohaṁ evarūpehi sabrahmacārīhi saddhiṁ viharāmī’ti.Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;Tassa mayhaṁ, bhante, imesu āyasmantesu mettaṁ kāyakammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca;mettaṁ vacīkammaṁ mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.mettaṁ vacīkammaṁ mettaṁ manokammaṁ paccupaṭṭhitaṁ āvi ceva raho ca.

Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—Tassa mayhaṁ, bhante, evaṁ hoti—‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.‘yannūnāhaṁ sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vatteyyan’ti.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.So kho ahaṁ, bhante, sakaṁ cittaṁ nikkhipitvā imesaṁyeva āyasmantānaṁ cittassa vasena vattāmi.

Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittanti.Nānā hi kho no, bhante, kāyā, ekañca pana maññe cittanti.Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.Evaṁ kho mayaṁ, bhante, samaggā sammodamānā avivadamānā khīrodakībhūtā aññamaññaṁ piyacakkhūhi sampassantā viharāmā”ti.“Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?“Kacci pana vo, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?

“Taggha mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.“Taggha mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?“Yathā kathaṁ pana tumhe, anuruddhā, appamattā ātāpino pahitattā viharathā”ti?“Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanaṁ paññapeti, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipati, avakkārapātiṁ dhovitvā upaṭṭhāpeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti.“Idha, bhante, amhākaṁ yo paṭhamaṁ gāmato piṇḍāya paṭikkamati so āsanaṁ paññapeti, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ upanikkhipati, avakkārapātiṁ dhovitvā upaṭṭhāpeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ upaṭṭhāpeti.

Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti.Yo pacchā gāmato piṇḍāya paṭikkamati, sace hoti bhuttāvaseso, sace ākaṅkhati bhuñjati, no ce ākaṅkhati appaharite vā chaḍḍeti.Appāṇake vā udake opilāpeti.Appāṇake vā udake opilāpeti.So āsanaṁ uddharati, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ dhovitvā paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.So āsanaṁ uddharati, pādodakaṁ pādapīṭhaṁ pādakathalikaṁ paṭisāmeti, avakkārapātiṁ dhovitvā paṭisāmeti, pānīyaṁ paribhojanīyaṁ paṭisāmeti, bhattaggaṁ sammajjati.

Yo passati pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ vā rittaṁ tucchaṁ so upaṭṭhāpeti.Yo passati pānīyaghaṭaṁ vā paribhojanīyaghaṭaṁ vā vaccaghaṭaṁ vā rittaṁ tucchaṁ so upaṭṭhāpeti.Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.Sacassa hoti avisayhaṁ, hatthavikārena dutiyaṁ āmantetvā hatthavilaṅghakena upaṭṭhāpema, na tveva mayaṁ, bhante, tappaccayā vācaṁ bhindāma.Pañcāhikaṁ kho pana mayaṁ, bhante, sabbarattiṁ dhammiyā kathāya sannisīdāma.Pañcāhikaṁ kho pana mayaṁ, bhante, sabbarattiṁ dhammiyā kathāya sannisīdāma.

Evaṁ kho mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.Evaṁ kho mayaṁ, bhante, appamattā ātāpino pahitattā viharāmā”ti.

5. Pālileyyakagamanakathā5. Pālileyyakagamanakathā

Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṁ āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.Atha kho bhagavā āyasmantañca anuruddhaṁ āyasmantañca nandiyaṁ āyasmantañca kimilaṁ dhammiyā kathāya sandassetvā samādapetvā samuttejetvā sampahaṁsetvā uṭṭhāyāsanā yena pālileyyakaṁ tena cārikaṁ pakkāmi.Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.Anupubbena cārikaṁ caramāno yena pālileyyakaṁ tadavasari.Tatra sudaṁ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.Tatra sudaṁ bhagavā pālileyyake viharati rakkhitavanasaṇḍe bhaddasālamūle.

Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—Atha kho bhagavato rahogatassa paṭisallīnassa evaṁ cetaso parivitakko udapādi—“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi.“ahaṁ kho pubbe ākiṇṇo na phāsu vihāsiṁ tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehi.Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṁ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī”ti.Somhi etarahi eko adutiyo sukhaṁ phāsu viharāmi aññatreva tehi kosambakehi bhikkhūhi bhaṇḍanakārakehi kalahakārakehi vivādakārakehi bhassakārakehi saṅghe adhikaraṇakārakehī”ti.

Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.Aññataropi kho hatthināgo ākiṇṇo viharati hatthīhi hatthinīhi hatthikaḷabhehi hatthicchāpehi, chinnaggāni ceva tiṇāni khādati, obhaggobhaggañcassa sākhābhaṅgaṁ khādanti, āvilāni ca pānīyāni pivati, ogāhā cassa otiṇṇassa hatthiniyo kāyaṁ upanighaṁsantiyo gacchanti.Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi—Atha kho tassa hatthināgassa etadahosi—