上座部《论事》（巴利原文）第 39 阅读页 · KV1.6 · Sabbamatthītikathā · 7/8

Nibbānaṁ atthīti?Nibbānaṁ atthīti?Āmantā.Āmantā.Atthi nibbānanti?Atthi nibbānanti?

Atthi siyā nibbānaṁ siyā no nibbānanti.Atthi siyā nibbānaṁ siyā no nibbānanti.Ājānāhi niggahaṁ.Ājānāhi niggahaṁ.Hañci nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānanti.Hañci nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānanti.

Yaṁ tattha vadesi—Yaṁ tattha vadesi—“vattabbe kho—“vattabbe kho—‘nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānan’”ti micchā.‘nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānan’”ti micchā.

No ce pana nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānanti, no ca vata re vattabbe—No ce pana nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānanti, no ca vata re vattabbe—“nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānan”ti.“nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānan”ti.Yaṁ tattha vadesi—Yaṁ tattha vadesi—

“vattabbe kho—“vattabbe kho—‘nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānan’”ti micchā.‘nibbānaṁ atthi atthi siyā nibbānaṁ, siyā no nibbānaṁ, tena nibbānaṁ no nibbānaṁ, no nibbānaṁ nibbānan’”ti micchā.

8. Suttasādhana8. Suttasādhana

Na vattabbaṁ—Na vattabbaṁ—“atītaṁ atthi, anāgataṁ atthī”ti?“atītaṁ atthi, anāgataṁ atthī”ti?Āmantā.Āmantā.

Nanu vuttaṁ bhagavatā—Nanu vuttaṁ bhagavatā—“yaṁ kiñci, bhikkhave, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—“yaṁ kiñci, bhikkhave, rūpaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—ayaṁ vuccati rūpakkhandho.ayaṁ vuccati rūpakkhandho.

Yā kāci vedanā …Yā kāci vedanā …yā kāci saññā …yā kāci saññā …ye keci saṅkhārā …ye keci saṅkhārā …

yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—yaṁ kiñci viññāṇaṁ atītānāgatapaccuppannaṁ ajjhattaṁ vā bahiddhā vā oḷārikaṁ vā sukhumaṁ vā hīnaṁ vā paṇītaṁ vā yaṁ dūre santike vā—ayaṁ vuccati viññāṇakkhandho”ti.ayaṁ vuccati viññāṇakkhandho”ti.Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?

Āmantā.Āmantā.Tena hi atītaṁ atthi, anāgataṁ atthīti.Tena hi atītaṁ atthi, anāgataṁ atthīti.Atītaṁ atthi, anāgataṁ atthīti?Atītaṁ atthi, anāgataṁ atthīti?

Āmantā.Āmantā.Nanu vuttaṁ bhagavatā—Nanu vuttaṁ bhagavatā—“tayome, bhikkhave, niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.“tayome, bhikkhave, niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.

Katame tayo?Katame tayo?Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.

Yā vedanā …pe…Yā vedanā …pe…yā saññā …yā saññā …ye saṅkhārā …ye saṅkhārā …

yaṁ viññāṇaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;yaṁ viññāṇaṁ atītaṁ niruddhaṁ vigataṁ vipariṇataṁ ‘ahosī’ti tassa saṅkhā, ‘ahosī’ti tassa samaññā, ‘ahosī’ti tassa paññatti;na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;

na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti.na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti.Yā vedanā …pe…Yā vedanā …pe…yā saññā …yā saññā …

ye saṅkhārā …ye saṅkhārā …yaṁ viññāṇaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;yaṁ viññāṇaṁ ajātaṁ apātubhūtaṁ ‘bhavissatī’ti tassa saṅkhā, ‘bhavissatī’ti tassa samaññā, ‘bhavissatī’ti tassa paññatti;na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti.na tassa saṅkhā ‘atthī’ti, na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti.

Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti;Yaṁ, bhikkhave, rūpaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti;na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.Yā vedanā …pe…Yā vedanā …pe…

yā saññā …yā saññā …ye saṅkhārā …ye saṅkhārā …yaṁ viññāṇaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti;yaṁ viññāṇaṁ jātaṁ pātubhūtaṁ ‘atthī’ti tassa saṅkhā, ‘atthī’ti tassa samaññā, ‘atthī’ti tassa paññatti;

na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.na tassa saṅkhā ‘ahosī’ti, na tassa saṅkhā ‘bhavissatī’ti.Ime kho, bhikkhave, tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.Ime kho, bhikkhave, tayo niruttipathā adhivacanapathā paññattipathā asaṅkiṇṇā asaṅkiṇṇapubbā na saṅkiyanti na saṅkiyissanti appaṭikuṭṭhā samaṇehi brāhmaṇehi viññūhi.Yepi te, bhikkhave, ahesuṁ ukkalā vassabhaññā ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā, tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṁ na paṭikkositabbaṁ amaññiṁsu.Yepi te, bhikkhave, ahesuṁ ukkalā vassabhaññā ahetukavādā akiriyavādā natthikavādā, tepime tayo niruttipathe adhivacanapathe paññattipathe na garahitabbaṁ na paṭikkositabbaṁ amaññiṁsu.

Taṁ kissa hetu?Taṁ kissa hetu?Nindābyārosaupārambhabhayā”ti.Nindābyārosaupārambhabhayā”ti.Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?

Āmantā.Āmantā.Tena hi na vattabbaṁ—Tena hi na vattabbaṁ—“atītaṁ atthi, anāgataṁ atthī”ti.“atītaṁ atthi, anāgataṁ atthī”ti.

Atītaṁ atthīti?Atītaṁ atthīti?Āmantā.Āmantā.Nanu āyasmā phagguno bhagavantaṁ etadavoca—Nanu āyasmā phagguno bhagavantaṁ etadavoca—

“atthi nu kho taṁ, bhante, cakkhuṁ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyāti.“atthi nu kho taṁ, bhante, cakkhuṁ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyāti.Atthi nu kho sā, bhante, jivhā …pe…Atthi nu kho sā, bhante, jivhā …pe…atthi nu kho so, bhante, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā”ti.atthi nu kho so, bhante, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā”ti.

“Natthi kho taṁ, phagguna, cakkhuṁ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyya.“Natthi kho taṁ, phagguna, cakkhuṁ yena cakkhunā atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyya.Natthi kho sā, phagguna, jivhā …pe…Natthi kho sā, phagguna, jivhā …pe…natthi nu kho so, phagguna, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā”ti.natthi nu kho so, phagguna, mano yena manena atīte buddhe parinibbute chinnapapañce chinnavaṭume pariyādinnavaṭṭe sabbadukkhavītivatte paññāpayamāno paññāpeyyā”ti.

Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?Āmantā.Āmantā.Tena hi na vattabbaṁ—Tena hi na vattabbaṁ—

“atītaṁ atthī”ti.“atītaṁ atthī”ti.Atītaṁ atthīti?Atītaṁ atthīti?Āmantā.Āmantā.

Nanu āyasmā nandako etadavoca—Nanu āyasmā nandako etadavoca—“ahu pubbe lobho tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalaṁ.“ahu pubbe lobho tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalaṁ.Ahu pubbe doso …Ahu pubbe doso …

ahu pubbe moho, tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalan”ti.ahu pubbe moho, tadahu akusalaṁ, so etarahi natthi, iccetaṁ kusalan”ti.Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?Āmantā.Āmantā.

Tena hi na vattabbaṁ—Tena hi na vattabbaṁ—“atītaṁ atthī”ti.“atītaṁ atthī”ti.Na vattabbaṁ—Na vattabbaṁ—

“anāgataṁ atthī”ti?“anāgataṁ atthī”ti?Āmantā.Āmantā.Nanu vuttaṁ bhagavatā—Nanu vuttaṁ bhagavatā—

“kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī, atthi taṇhā;“kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī, atthi taṇhā;patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.patiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ virūḷhaṁ.Yattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.Yattha patiṭṭhitaṁ viññāṇaṁ virūḷhaṁ, atthi tattha nāmarūpassa avakkanti.

Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.Yattha atthi nāmarūpassa avakkanti, atthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.Yattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.Yattha atthi saṅkhārānaṁ vuddhi, atthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.Yattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.Yattha atthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, atthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.

Yattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sarajaṁ saupāyāsanti vadāmi.Yattha atthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, sasokaṁ taṁ, bhikkhave, sarajaṁ saupāyāsanti vadāmi.Phasse ce, bhikkhave, āhāre …Phasse ce, bhikkhave, āhāre …manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre …manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre …

viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī …pe…viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre atthi rāgo, atthi nandī …pe…sarajaṁ saupāyāsanti vadāmī”ti.sarajaṁ saupāyāsanti vadāmī”ti.Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?

Āmantā.Āmantā.Tena hi anāgataṁ atthīti.Tena hi anāgataṁ atthīti.Anāgataṁ atthīti?Anāgataṁ atthīti?

Āmantā.Āmantā.Nanu vuttaṁ bhagavatā—Nanu vuttaṁ bhagavatā—“kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī, natthi taṇhā;“kabaḷīkāre ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī, natthi taṇhā;

appatiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ avirūḷhaṁ.appatiṭṭhitaṁ tattha viññāṇaṁ avirūḷhaṁ.Yattha viññāṇaṁ appatiṭṭhitaṁ avirūḷhaṁ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti.Yattha viññāṇaṁ appatiṭṭhitaṁ avirūḷhaṁ, natthi tattha nāmarūpassa avakkanti.Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.Yattha natthi nāmarūpassa avakkanti, natthi tattha saṅkhārānaṁ vuddhi.

Yattha natthi saṅkhārānaṁ vuddhi, natthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.Yattha natthi saṅkhārānaṁ vuddhi, natthi tattha āyatiṁ punabbhavābhinibbatti.Yattha natthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.Yattha natthi āyatiṁ punabbhavābhinibbatti, natthi tattha āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ.Yattha natthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, asokaṁ taṁ, bhikkhave, arajaṁ anupāyāsanti vadāmi.Yattha natthi āyatiṁ jātijarāmaraṇaṁ, asokaṁ taṁ, bhikkhave, arajaṁ anupāyāsanti vadāmi.

Phasse ce, bhikkhave, āhāre …Phasse ce, bhikkhave, āhāre …manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre …manosañcetanāya ce, bhikkhave, āhāre …viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī …pe…viññāṇe ce, bhikkhave, āhāre natthi rāgo, natthi nandī …pe…

arajaṁ anupāyāsanti vadāmī”ti.arajaṁ anupāyāsanti vadāmī”ti.Attheva suttantoti?Attheva suttantoti?Āmantā.Āmantā.