上座部《法集论》（巴利原文）第 65 阅读页 · DS2.3.3 · 2.3.3. Suttantikadukanikkhepa · 2/3

Tattha katamā pāpamittatā?Tattha katamā pāpamittatā?Ye te puggalā assaddhā dussīlā appassutā maccharino duppaññā, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṁsampavaṅkatā—Ye te puggalā assaddhā dussīlā appassutā maccharino duppaññā, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṁsampavaṅkatā—ayaṁ vuccati pāpamittatā.ayaṁ vuccati pāpamittatā.

2.3.3.18. Sovacassatāduka2.3.3.18. Sovacassatāduka

Tattha katamā sovacassatā?Tattha katamā sovacassatā?Sahadhammike vuccamāne sovacassāyaṁ sovacassiyaṁ sovacassatā appaṭikūlaggāhitā avipaccanīkasātatā sagāravatā sādariyaṁ sādaratā sappaṭissavatā—Sahadhammike vuccamāne sovacassāyaṁ sovacassiyaṁ sovacassatā appaṭikūlaggāhitā avipaccanīkasātatā sagāravatā sādariyaṁ sādaratā sappaṭissavatā—ayaṁ vuccati sovacassatā.ayaṁ vuccati sovacassatā.

Tattha katamā kalyāṇamittatā?Tattha katamā kalyāṇamittatā?Ye te puggalā saddhā sīlavanto bahussutā cāgavanto paññavanto, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṁsampavaṅkatā—Ye te puggalā saddhā sīlavanto bahussutā cāgavanto paññavanto, yā tesaṁ sevanā nisevanā saṁsevanā bhajanā sambhajanā bhatti sambhatti taṁsampavaṅkatā—ayaṁ vuccati kalyāṇamittatā.ayaṁ vuccati kalyāṇamittatā.

2.3.3.19. Āpattikusalatāduka2.3.3.19. Āpattikusalatāduka

Tattha katamā āpattikusalatā?Tattha katamā āpattikusalatā?Pañcapi āpattikkhandhā āpattiyo, sattapi āpattikkhandhā āpattiyo.Pañcapi āpattikkhandhā āpattiyo, sattapi āpattikkhandhā āpattiyo.Yā tāsaṁ āpattīnaṁ āpattikusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāsaṁ āpattīnaṁ āpattikusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati āpattikusalatā.ayaṁ vuccati āpattikusalatā.Tattha katamā āpattivuṭṭhānakusalatā?Tattha katamā āpattivuṭṭhānakusalatā?Yā tāhi āpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāhi āpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati āpattivuṭṭhānakusalatā.ayaṁ vuccati āpattivuṭṭhānakusalatā.

2.3.3.20. Samāpattikusalatāduka2.3.3.20. Samāpattikusalatāduka

Tattha katamā samāpattikusalatā?Tattha katamā samāpattikusalatā?Atthi savitakkasavicārā samāpatti, atthi avitakkavicāramattā samāpatti, atthi avitakkaavicārā samāpatti.Atthi savitakkasavicārā samāpatti, atthi avitakkavicāramattā samāpatti, atthi avitakkaavicārā samāpatti.Yā tāsaṁ samāpattīnaṁ samāpattikusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāsaṁ samāpattīnaṁ samāpattikusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati samāpattikusalatā.ayaṁ vuccati samāpattikusalatā.Tattha katamā samāpattivuṭṭhānakusalatā?Tattha katamā samāpattivuṭṭhānakusalatā?Yā tāhi samāpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāhi samāpattīhi vuṭṭhānakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati samāpattivuṭṭhānakusalatā.ayaṁ vuccati samāpattivuṭṭhānakusalatā.

2.3.3.21. Dhātukusalatāduka2.3.3.21. Dhātukusalatāduka

Tattha katamā dhātukusalatā?Tattha katamā dhātukusalatā?Aṭṭhārasa dhātuyo cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu.Aṭṭhārasa dhātuyo cakkhudhātu rūpadhātu cakkhuviññāṇadhātu, sotadhātu saddadhātu sotaviññāṇadhātu, ghānadhātu gandhadhātu ghānaviññāṇadhātu, jivhādhātu rasadhātu jivhāviññāṇadhātu, kāyadhātu phoṭṭhabbadhātu kāyaviññāṇadhātu, manodhātu dhammadhātu manoviññāṇadhātu.Yā tāsaṁ dhātūnaṁ dhātukusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāsaṁ dhātūnaṁ dhātukusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati dhātukusalatā.ayaṁ vuccati dhātukusalatā.Tattha katamā manasikārakusalatā?Tattha katamā manasikārakusalatā?Yā tāsaṁ dhātūnaṁ manasikārakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tāsaṁ dhātūnaṁ manasikārakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—

ayaṁ vuccati manasikārakusalatā.ayaṁ vuccati manasikārakusalatā.

2.3.3.22. Āyatanakusalatāduka2.3.3.22. Āyatanakusalatāduka

Tattha katamā āyatanakusalatā?Tattha katamā āyatanakusalatā?Dvādasāyatanāni—Dvādasāyatanāni—cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.cakkhāyatanaṁ, rūpāyatanaṁ, sotāyatanaṁ, saddāyatanaṁ, ghānāyatanaṁ, gandhāyatanaṁ, jivhāyatanaṁ, rasāyatanaṁ, kāyāyatanaṁ, phoṭṭhabbāyatanaṁ, manāyatanaṁ, dhammāyatanaṁ.

Yā tesaṁ āyatanānaṁ āyatanakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tesaṁ āyatanānaṁ āyatanakusalatā paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—ayaṁ vuccati āyatanakusalatā.ayaṁ vuccati āyatanakusalatā.Tattha katamā paṭiccasamuppādakusalatā?Tattha katamā paṭiccasamuppādakusalatā?

Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti;Avijjāpaccayā saṅkhārā, saṅkhārapaccayā viññāṇaṁ, viññāṇapaccayā nāmarūpaṁ, nāmarūpapaccayā saḷāyatanaṁ, saḷāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā taṇhā, taṇhāpaccayā upādānaṁ, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmaraṇaṁ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsā sambhavanti;evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti.evametassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotīti.

Yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—ayaṁ vuccati paṭiccasamuppādakusalatā.ayaṁ vuccati paṭiccasamuppādakusalatā.

2.3.3.23. Ṭhānakusalatāduka2.3.3.23. Ṭhānakusalatāduka

Tattha katamā ṭhānakusalatā?Tattha katamā ṭhānakusalatā?Ye ye dhammā yesaṁ yesaṁ dhammānaṁ hetū paccayā uppādāya taṁ taṁ ṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Ye ye dhammā yesaṁ yesaṁ dhammānaṁ hetū paccayā uppādāya taṁ taṁ ṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—ayaṁ vuccati ṭhānakusalatā.ayaṁ vuccati ṭhānakusalatā.

Tattha katamā aṭṭhānakusalatā?Tattha katamā aṭṭhānakusalatā?Ye ye dhammā yesaṁ yesaṁ dhammānaṁ na hetū na paccayā uppādāya taṁ taṁ aṭṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—Ye ye dhammā yesaṁ yesaṁ dhammānaṁ na hetū na paccayā uppādāya taṁ taṁ aṭṭhānanti, yā tattha paññā pajānanā …pe… amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi—ayaṁ vuccati aṭṭhānakusalatā.ayaṁ vuccati aṭṭhānakusalatā.

2.3.3.24. Ajjavaduka2.3.3.24. Ajjavaduka

Tattha katamo ajjavo?Tattha katamo ajjavo?Yā ajjavatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā—Yā ajjavatā ajimhatā avaṅkatā akuṭilatā—ayaṁ vuccati ajjavo.ayaṁ vuccati ajjavo.

Tattha katamo maddavo?Tattha katamo maddavo?Yā mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā nīcacittatā—Yā mudutā maddavatā akakkhaḷatā akathinatā nīcacittatā—ayaṁ vuccati maddavo.ayaṁ vuccati maddavo.

2.3.3.25. Khantiduka2.3.3.25. Khantiduka

Tattha katamā khanti?Tattha katamā khanti?Yā khanti khamanatā adhivāsanatā acaṇḍikkaṁ anasuropo attamanatā cittassa—Yā khanti khamanatā adhivāsanatā acaṇḍikkaṁ anasuropo attamanatā cittassa—ayaṁ vuccati khanti.ayaṁ vuccati khanti.

Tattha katamaṁ soraccaṁ?Tattha katamaṁ soraccaṁ?Yo kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo—Yo kāyiko avītikkamo, vācasiko avītikkamo, kāyikavācasiko avītikkamo—idaṁ vuccati soraccaṁ.idaṁ vuccati soraccaṁ.

Sabbopi sīlasaṁvaro soraccaṁ.Sabbopi sīlasaṁvaro soraccaṁ.

2.3.3.26. Sākhalyaduka2.3.3.26. Sākhalyaduka

Tattha katamaṁ sākhalyaṁ?Tattha katamaṁ sākhalyaṁ?Yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṁvattanikā, tathārūpiṁ vācaṁ pahāya yā sā vācā neḷā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;Yā sā vācā aṇḍakā kakkasā parakaṭukā parābhisajjanī kodhasāmantā asamādhisaṁvattanikā, tathārūpiṁ vācaṁ pahāya yā sā vācā neḷā kaṇṇasukhā pemanīyā hadayaṅgamā porī bahujanakantā bahujanamanāpā tathārūpiṁ vācaṁ bhāsitā hoti;yā tattha saṇhavācatā sakhilavācatā apharusavācatā—yā tattha saṇhavācatā sakhilavācatā apharusavācatā—

idaṁ vuccati sākhalyaṁ.idaṁ vuccati sākhalyaṁ.Tattha katamo paṭisanthāro?Tattha katamo paṭisanthāro?Dve paṭisanthārā—Dve paṭisanthārā—

āmisapaṭisanthāro ca dhammapaṭisanthāro ca.āmisapaṭisanthāro ca dhammapaṭisanthāro ca.Idhekacco paṭisanthārako hoti āmisapaṭisanthārena vā dhammapaṭisanthārena vā—Idhekacco paṭisanthārako hoti āmisapaṭisanthārena vā dhammapaṭisanthārena vā—ayaṁ vuccati paṭisanthāro.ayaṁ vuccati paṭisanthāro.

2.3.3.27. Indriyesuaguttadvāratāduka2.3.3.27. Indriyesuaguttadvāratāduka

Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā?Tattha katamā indriyesu aguttadvāratā?Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye na saṁvaraṁ āpajjati.

Sotena saddaṁ sutvā …pe…Sotena saddaṁ sutvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.manasā dhammaṁ viññāya nimittaggāhī hoti anubyañjanaggāhī.Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati.Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya na paṭipajjati, na rakkhati manindriyaṁ, manindriye na saṁvaraṁ āpajjati.

Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro—Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ agutti agopanā anārakkho asaṁvaro—ayaṁ vuccati indriyesu aguttadvāratā.ayaṁ vuccati indriyesu aguttadvāratā.Tattha katamā bhojane amattaññutā?Tattha katamā bhojane amattaññutā?

Idhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya maṇḍanāya vibhūsanāya.Idhekacco appaṭisaṅkhā ayoniso āhāraṁ āhāreti davāya madāya maṇḍanāya vibhūsanāya.Yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā bhojane—Yā tattha asantuṭṭhitā amattaññutā appaṭisaṅkhā bhojane—ayaṁ vuccati bhojane amattaññutā.ayaṁ vuccati bhojane amattaññutā.

2.3.3.28. Indriyesuguttadvāratāduka2.3.3.28. Indriyesuguttadvāratāduka

Tattha katamā indriyesu guttadvāratā?Tattha katamā indriyesu guttadvāratā?Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Idhekacco cakkhunā rūpaṁ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.Yatvādhikaraṇamenaṁ cakkhundriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṁ, cakkhundriye saṁvaraṁ āpajjati.

Sotena saddaṁ sutvā …pe…Sotena saddaṁ sutvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…ghānena gandhaṁ ghāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…jivhāya rasaṁ sāyitvā …pe…

kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…kāyena phoṭṭhabbaṁ phusitvā …pe…manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.manasā dhammaṁ viññāya na nimittaggāhī hoti nānubyañjanaggāhī.Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.Yatvādhikaraṇamenaṁ manindriyaṁ asaṁvutaṁ viharantaṁ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṁ, tassa saṁvarāya paṭipajjati, rakkhati manindriyaṁ, manindriye saṁvaraṁ āpajjati.

Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho saṁvaro—Yā imesaṁ channaṁ indriyānaṁ gutti gopanā ārakkho saṁvaro—ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā.ayaṁ vuccati indriyesu guttadvāratā.Tattha katamā bhojane mattaññutā?Tattha katamā bhojane mattaññutā?

Idhekacco paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—Idhekacco paṭisaṅkhā yoniso āhāraṁ āhāreti—neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti.neva davāya na madāya na maṇḍanāya na vibhūsanāya yāvadeva imassa kāyassa ṭhitiyā yāpanāya vihiṁsūparatiyā brahmacariyānuggahāya, iti purāṇañca vedanaṁ paṭihaṅkhāmi, navañca vedanaṁ na uppādessāmi, yātrā ca me bhavissati anavajjatā ca phāsuvihāro cāti.Yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane—Yā tattha santuṭṭhitā mattaññutā paṭisaṅkhā bhojane—

ayaṁ vuccati bhojane mattaññutā.ayaṁ vuccati bhojane mattaññutā.

2.3.3.29. Muṭṭhasaccaduka2.3.3.29. Muṭṭhasaccaduka

Tattha katamaṁ muṭṭhasaccaṁ?Tattha katamaṁ muṭṭhasaccaṁ?Yā asati ananussati appaṭissati asati asaraṇatā adhāraṇatā pilāpanatā sammussanatā—Yā asati ananussati appaṭissati asati asaraṇatā adhāraṇatā pilāpanatā sammussanatā—idaṁ vuccati muṭṭhasaccaṁ.idaṁ vuccati muṭṭhasaccaṁ.

Tattha katamaṁ asampajaññaṁ?Tattha katamaṁ asampajaññaṁ?Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—Yaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ …pe… avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—idaṁ vuccati asampajaññaṁ.idaṁ vuccati asampajaññaṁ.

2.3.3.30. Satisampajaññaduka2.3.3.30. Satisampajaññaduka

Tattha katamā sati?Tattha katamā sati?Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati—Yā sati anussati paṭissati sati saraṇatā dhāraṇatā apilāpanatā asammussanatā sati satindriyaṁ satibalaṁ sammāsati—