上座部《法集论》（巴利原文）第 58 阅读页 · DS2.3.2 · 2.3.2. Dukanikkhepa · 4/9

atthaṁ carati …pe…atthaṁ carati …pe…atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—

ayaṁ vuccati byāpādo kāyagantho.ayaṁ vuccati byāpādo kāyagantho.Tattha katamo sīlabbataparāmāso kāyagantho?Tattha katamo sīlabbataparāmāso kāyagantho?Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhīti;Ito bahiddhā samaṇabrāhmaṇānaṁ sīlena suddhi, vatena suddhi, sīlabbatena suddhīti;

yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso kāyagantho.ayaṁ vuccati sīlabbataparāmāso kāyagantho.Tattha katamo idaṁsaccābhiniveso kāyagantho?Tattha katamo idaṁsaccābhiniveso kāyagantho?

Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;Sassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;asassato loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;antavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;

anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;anantavā loko, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;taṁ jīvaṁ taṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;aññaṁ jīvaṁ aññaṁ sarīraṁ, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;

hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;hoti ca na ca hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;

neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;neva hoti na na hoti tathāgato paraṁ maraṇā, idameva saccaṁ moghamaññanti vā;yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—ayaṁ vuccati idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.ayaṁ vuccati idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.

Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsaṁ kāyaganthaṁ sabbāpi micchādiṭṭhi idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.Ṭhapetvā sīlabbataparāmāsaṁ kāyaganthaṁ sabbāpi micchādiṭṭhi idaṁsaccābhiniveso kāyagantho.Ime dhammā ganthā.Ime dhammā ganthā.Katame dhammā no ganthā?Katame dhammā no ganthā?

Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;Te dhamme ṭhapetvā avasesā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā no ganthā.ime dhammā no ganthā.

2.3.2.5.2. Ganthaniyaduka2.3.2.5.2. Ganthaniyaduka

Katame dhammā ganthaniyā?Katame dhammā ganthaniyā?Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā ganthaniyā.ime dhammā ganthaniyā.Katame dhammā aganthaniyā?Katame dhammā aganthaniyā?Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā aganthaniyā.ime dhammā aganthaniyā.

2.3.2.5.3. Ganthasampayuttaduka2.3.2.5.3. Ganthasampayuttaduka

Katame dhammā ganthasampayuttā?Katame dhammā ganthasampayuttā?Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—ime dhammā ganthasampayuttā.ime dhammā ganthasampayuttā.

Katame dhammā ganthavippayuttā?Katame dhammā ganthavippayuttā?Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ asaṅkhatā ca dhātu—Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho, sabbañca rūpaṁ asaṅkhatā ca dhātu—ime dhammā ganthavippayuttā.ime dhammā ganthavippayuttā.

2.3.2.5.4. Ganthaganthaniyaduka2.3.2.5.4. Ganthaganthaniyaduka

Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca?Katame dhammā ganthā ceva ganthaniyā ca?Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.Teva ganthā ganthā ceva ganthaniyā ca.Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā?Katame dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā?

Tehi dhammehi ye dhammā ganthaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Tehi dhammehi ye dhammā ganthaniyā, te dhamme ṭhapetvā avasesā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā.ime dhammā ganthaniyā ceva no ca ganthā.

2.3.2.5.5. Ganthaganthasampayuttaduka2.3.2.5.5. Ganthaganthasampayuttaduka

Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca?Katame dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca?Sīlabbataparāmāso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho sīlabbataparāmāsena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho idaṁsaccābhinivesena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca—Sīlabbataparāmāso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho sīlabbataparāmāsena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, idaṁsaccābhiniveso kāyagantho abhijjhākāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca, abhijjhākāyagantho idaṁsaccābhinivesena kāyaganthena gantho ceva ganthasampayutto ca—

ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.ime dhammā ganthā ceva ganthasampayuttā ca.Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā?Katame dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā?Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—Tehi dhammehi ye dhammā sampayuttā, te dhamme ṭhapetvā vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā.ime dhammā ganthasampayuttā ceva no ca ganthā.

2.3.2.5.6. Ganthavippayuttaganthaniyaduka2.3.2.5.6. Ganthavippayuttaganthaniyaduka

Katame dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā?Katame dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā?Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Tehi dhammehi ye dhammā vippayuttā sāsavā kusalākusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—rūpakkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.ime dhammā ganthavippayuttā ganthaniyā.Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā?Katame dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā?Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā.ime dhammā ganthavippayuttā aganthaniyā.

2.3.2.6. Oghagocchaka2.3.2.6. Oghagocchaka

Katame dhammā oghā?Katame dhammā oghā?(Cattāro oghā) …pe…(Cattāro oghā) …pe…(ime dhammā oghavippayuttā oghaniyā.)(ime dhammā oghavippayuttā oghaniyā.)

2.3.2.7. Yogagocchaka2.3.2.7. Yogagocchaka

Katame dhammā yogā?Katame dhammā yogā?(Cattāro yogā) …pe…(Cattāro yogā) …pe…(ime dhammā yogavippayuttā yoganiyā.)(ime dhammā yogavippayuttā yoganiyā.)

2.3.2.8. Nīvaraṇagocchaka2.3.2.8. Nīvaraṇagocchaka2.3.2.8.1. Nīvaraṇaduka2.3.2.8.1. Nīvaraṇaduka

Katame dhammā nīvaraṇā?Katame dhammā nīvaraṇā?Cha nīvaraṇā—Cha nīvaraṇā—kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ.kāmacchandanīvaraṇaṁ, byāpādanīvaraṇaṁ, thinamiddhanīvaraṇaṁ, uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ, vicikicchānīvaraṇaṁ, avijjānīvaraṇaṁ.

Tattha katamaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ kāmacchandanīvaraṇaṁ?Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—Yo kāmesu kāmacchando kāmarāgo kāmanandī kāmataṇhā kāmasineho kāmapariḷāho kāmamucchā kāmajjhosānaṁ—idaṁ vuccati kāmacchandanīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati kāmacchandanīvaraṇaṁ.

Tattha katamaṁ byāpādanīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ byāpādanīvaraṇaṁ?Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati;Anatthaṁ me acarīti āghāto jāyati, anatthaṁ me caratīti āghāto jāyati;anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati;anatthaṁ me carissatīti āghāto jāyati;

piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…piyassa me manāpassa anatthaṁ acari …pe… anatthaṁ carati …pe…anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…anatthaṁ carissatīti āghāto jāyati, appiyassa me amanāpassa atthaṁ acari …pe…atthaṁ carati …pe…atthaṁ carati …pe…

atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.atthaṁ carissatīti āghāto jāyati, aṭṭhāne vā pana āghāto jāyati.Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—Yo evarūpo cittassa āghāto paṭighāto paṭighaṁ paṭivirodho kopo pakopo sampakopo doso padoso sampadoso cittassa byāpatti manopadoso kodho kujjhanā kujjhitattaṁ doso dussanā dussitattaṁ byāpatti byāpajjanā byāpajjitattaṁ virodho paṭivirodho caṇḍikkaṁ asuropo anattamanatā cittassa—idaṁ vuccati byāpādanīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati byāpādanīvaraṇaṁ.

Tattha katamaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ thinamiddhanīvaraṇaṁ?Atthi thinaṁ, atthi middhaṁ.Atthi thinaṁ, atthi middhaṁ.Tattha katamaṁ thinaṁ?Tattha katamaṁ thinaṁ?

Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—Yā cittassa akallatā akammaññatā olīyanā sallīyanā līnaṁ līyanā līyitattaṁ thinaṁ thiyanā thiyitattaṁ cittassa—idaṁ vuccati thinaṁ.idaṁ vuccati thinaṁ.Tattha katamaṁ middhaṁ?Tattha katamaṁ middhaṁ?

Yā kāyassa akallatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ soppaṁ pacalāyikā soppaṁ supanā supitattaṁ—Yā kāyassa akallatā akammaññatā onāho pariyonāho antosamorodho middhaṁ soppaṁ pacalāyikā soppaṁ supanā supitattaṁ—idaṁ vuccati middhaṁ.idaṁ vuccati middhaṁ.Iti idañca thinaṁ, idañca middhaṁ—Iti idañca thinaṁ, idañca middhaṁ—

idaṁ vuccati thinamiddhanīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati thinamiddhanīvaraṇaṁ.Tattha katamaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ?Atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ.Atthi uddhaccaṁ, atthi kukkuccaṁ.

Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?Tattha katamaṁ uddhaccaṁ?Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—Yaṁ cittassa uddhaccaṁ avūpasamo cetaso vikkhepo bhantattaṁ cittassa—idaṁ vuccati uddhaccaṁ.idaṁ vuccati uddhaccaṁ.

Tattha katamaṁ kukkuccaṁ?Tattha katamaṁ kukkuccaṁ?Akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā.Akappiye kappiyasaññitā, kappiye akappiyasaññitā, avajje vajjasaññitā, vajje avajjasaññitā.Yaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho—Yaṁ evarūpaṁ kukkuccaṁ kukkuccāyanā kukkuccāyitattaṁ cetaso vippaṭisāro manovilekho—

idaṁ vuccati kukkuccaṁ.idaṁ vuccati kukkuccaṁ.Iti idañca uddhaccaṁ, idañca kukkuccaṁ—Iti idañca uddhaccaṁ, idañca kukkuccaṁ—idaṁ vuccati uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati uddhaccakukkuccanīvaraṇaṁ.

Tattha katamaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ vicikicchānīvaraṇaṁ?Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—Yā evarūpā kaṅkhā kaṅkhāyanā kaṅkhāyitattaṁ vimati vicikicchā dveḷhakaṁ dvedhāpatho saṁsayo anekaṁsaggāho āsappanā parisappanā apariyogāhanā thambhitattaṁ cittassa manovilekho—

idaṁ vuccati vicikicchānīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati vicikicchānīvaraṇaṁ.Tattha katamaṁ avijjānīvaraṇaṁ?Tattha katamaṁ avijjānīvaraṇaṁ?Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;Dukkhe aññāṇaṁ, dukkhasamudaye aññāṇaṁ, dukkhanirodhe aññāṇaṁ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aññāṇaṁ, pubbante aññāṇaṁ, aparante aññāṇaṁ, pubbantāparante aññāṇaṁ, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu aññāṇaṁ;

yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—yaṁ evarūpaṁ aññāṇaṁ adassanaṁ anabhisamayo ananubodho asambodho appaṭivedho asaṅgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhaṇā apaccakkhakammaṁ dummejjhaṁ bālyaṁ asampajaññaṁ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṁ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṁ—idaṁ vuccati avijjānīvaraṇaṁ.idaṁ vuccati avijjānīvaraṇaṁ.Ime dhammā nīvaraṇā.Ime dhammā nīvaraṇā.