上座部《法集论》（巴利原文）第 52 阅读页 · DS2.3.1 · 2.3.1. Tikanikkhepa · 1/3

DhammasaṅgaṇīDhammasaṅgaṇī2 Niddesa2 Niddesa

2.3 Nikkhepakaṇḍa2.3 Nikkhepakaṇḍa

2.3.1. Tikanikkhepa2.3.1. Tikanikkhepa2.3.1.1. Kusalattika2.3.1.1. Kusalattika

Katame dhammā kusalā?Katame dhammā kusalā?Tīṇi kusalamūlāni—Tīṇi kusalamūlāni—alobho, adoso, amoho;alobho, adoso, amoho;

taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—ime dhammā kusalā.ime dhammā kusalā.

Katame dhammā akusalā?Katame dhammā akusalā?Tīṇi akusalamūlāni—Tīṇi akusalamūlāni—lobho, doso, moho;lobho, doso, moho;

tadekaṭṭhā ca kilesā;tadekaṭṭhā ca kilesā;taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;taṁsampayutto vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ime dhammā akusalā.ime dhammā akusalā.Katame dhammā abyākatā?Katame dhammā abyākatā?Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho;ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā abyākatā.ime dhammā abyākatā.

2.3.1.2. Vedanāttika2.3.1.2. Vedanāttika

Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā?Katame dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā?Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—

ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.ime dhammā sukhāya vedanāya sampayuttā.Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā?Katame dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā?Dukkhabhūmiyaṁ kāmāvacare, dukkhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;Dukkhabhūmiyaṁ kāmāvacare, dukkhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;

taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.ime dhammā dukkhāya vedanāya sampayuttā.Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā?Katame dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā?

Adukkhamasukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, adukkhamasukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;Adukkhamasukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, adukkhamasukhaṁ vedanaṁ ṭhapetvā;taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.ime dhammā adukkhamasukhāya vedanāya sampayuttā.

2.3.1.3. Vipākattika2.3.1.3. Vipākattika

Katame dhammā vipākā?Katame dhammā vipākā?Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;Kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā vipākā.ime dhammā vipākā.Katame dhammā vipākadhammadhammā?Katame dhammā vipākadhammadhammā?Kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;Kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā, apariyāpannā;

vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—ime dhammā vipākadhammadhammā.ime dhammā vipākadhammadhammā.Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā?Katame dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā?

Ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—Ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā, sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.ime dhammā nevavipākanavipākadhammadhammā.

2.3.1.4. Upādinnattika2.3.1.4. Upādinnattika

Katame dhammā upādinnupādāniyā?Katame dhammā upādinnupādāniyā?Sāsavā kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Sāsavā kusalākusalānaṁ dhammānaṁ vipākā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;

yañca rūpaṁ kammassa katattā—yañca rūpaṁ kammassa katattā—ime dhammā upādinnupādāniyā.ime dhammā upādinnupādāniyā.Katame dhammā anupādinnupādāniyā?Katame dhammā anupādinnupādāniyā?

Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Sāsavā kusalākusalā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;ye ca dhammā kiriyā neva kusalā nākusalā na ca kammavipākā;

yañca rūpaṁ na kammassa katattā—yañca rūpaṁ na kammassa katattā—ime dhammā anupādinnupādāniyā.ime dhammā anupādinnupādāniyā.Katame dhammā anupādinnaanupādāniyā?Katame dhammā anupādinnaanupādāniyā?

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—ime dhammā anupādinnaanupādāniyā.ime dhammā anupādinnaanupādāniyā.

2.3.1.5. Saṅkiliṭṭhattika2.3.1.5. Saṅkiliṭṭhattika

Katame dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?Katame dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?Tīṇi akusalamūlāni—Tīṇi akusalamūlāni—lobho, doso, moho;lobho, doso, moho;

tadekaṭṭhā ca kilesā;tadekaṭṭhā ca kilesā;taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—taṁsamuṭṭhānaṁ kāyakammaṁ, vacīkammaṁ, manokammaṁ—

ime dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.ime dhammā saṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.Katame dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?Katame dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā?Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;Sāsavā kusalābyākatā dhammā kāmāvacarā, rūpāvacarā, arūpāvacarā;

rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—rūpakkhandho, vedanākkhandho, saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.ime dhammā asaṅkiliṭṭhasaṅkilesikā.Katame dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā?Katame dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā?

Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—Apariyāpannā maggā ca, maggaphalāni ca, asaṅkhatā ca dhātu—ime dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.ime dhammā asaṅkiliṭṭhaasaṅkilesikā.

2.3.1.6. Vitakkattika2.3.1.6. Vitakkattika

Katame dhammā savitakkasavicārā?Katame dhammā savitakkasavicārā?Savitakkasavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, vitakkavicāre ṭhapetvā;Savitakkasavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, vitakkavicāre ṭhapetvā;taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā savitakkasavicārā.ime dhammā savitakkasavicārā.Katame dhammā avitakkavicāramattā?Katame dhammā avitakkavicāramattā?Avitakkavicāramattabhūmiyaṁ rūpāvacare, apariyāpanne, vicāraṁ ṭhapetvā;Avitakkavicāramattabhūmiyaṁ rūpāvacare, apariyāpanne, vicāraṁ ṭhapetvā;

taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—ime dhammā avitakkavicāramattā.ime dhammā avitakkavicāramattā.Katame dhammā avitakkaavicārā?Katame dhammā avitakkaavicārā?

Avitakkaavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne;Avitakkaavicārabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho;sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—sabbañca rūpaṁ, asaṅkhatā ca dhātu—

ime dhammā avitakkaavicārā.ime dhammā avitakkaavicārā.

2.3.1.7. Pītittika2.3.1.7. Pītittika

Katame dhammā pītisahagatā?Katame dhammā pītisahagatā?Pītibhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, pītiṁ ṭhapetvā;Pītibhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, pītiṁ ṭhapetvā;taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—taṁsampayutto vedanākkhandho …pe… viññāṇakkhandho—

ime dhammā pītisahagatā.ime dhammā pītisahagatā.Katame dhammā sukhasahagatā?Katame dhammā sukhasahagatā?Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ ṭhapetvā;Sukhabhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, apariyāpanne, sukhaṁ ṭhapetvā;

taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā sukhasahagatā.ime dhammā sukhasahagatā.Katame dhammā upekkhāsahagatā?Katame dhammā upekkhāsahagatā?

Upekkhābhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, upekkhaṁ ṭhapetvā;Upekkhābhūmiyaṁ kāmāvacare, rūpāvacare, arūpāvacare, apariyāpanne, upekkhaṁ ṭhapetvā;taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—taṁsampayutto saññākkhandho, saṅkhārakkhandho, viññāṇakkhandho—ime dhammā upekkhāsahagatā.ime dhammā upekkhāsahagatā.

2.3.1.8. Dassanenapahātabbattika2.3.1.8. Dassanenapahātabbattika

Katame dhammā dassanena pahātabbā?Katame dhammā dassanena pahātabbā?Tīṇi saññojanāni—Tīṇi saññojanāni—sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.sakkāyadiṭṭhi, vicikicchā, sīlabbataparāmāso.

Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?Tattha katamā sakkāyadiṭṭhi?Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.Idha assutavā puthujjano ariyānaṁ adassāvī ariyadhammassa akovido ariyadhamme avinīto sappurisānaṁ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto rūpaṁ attato samanupassati, rūpavantaṁ vā attānaṁ, attani vā rūpaṁ, rūpasmiṁ vā attānaṁ.Vedanaṁ attato samanupassati, vedanāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā vedanaṁ, vedanāya vā attānaṁ.Vedanaṁ attato samanupassati, vedanāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā vedanaṁ, vedanāya vā attānaṁ.

Saññaṁ attato samanupassati, saññāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā saññaṁ, saññāya vā attānaṁ.Saññaṁ attato samanupassati, saññāvantaṁ vā attānaṁ, attani vā saññaṁ, saññāya vā attānaṁ.Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṁ.Saṅkhāre attato samanupassati, saṅkhāravantaṁ vā attānaṁ, attani vā saṅkhāre, saṅkhāresu vā attānaṁ.Viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.Viññāṇaṁ attato samanupassati, viññāṇavantaṁ vā attānaṁ, attani vā viññāṇaṁ, viññāṇasmiṁ vā attānaṁ.

Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—Yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṁ diṭṭhigahanaṁ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṁ diṭṭhivipphanditaṁ diṭṭhisaññojanaṁ gāho paṭiggāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṁ titthāyatanaṁ vipariyāsaggāho—ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.ayaṁ vuccati sakkāyadiṭṭhi.Tattha katamā vicikicchā?Tattha katamā vicikicchā?

Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.Satthari kaṅkhati vicikicchati, dhamme kaṅkhati vicikicchati, saṅghe kaṅkhati vicikicchati, sikkhāya kaṅkhati vicikicchati, pubbante kaṅkhati vicikicchati, aparante kaṅkhati vicikicchati, pubbantāparante kaṅkhati vicikicchati, idappaccayatā paṭiccasamuppannesu dhammesu kaṅkhati vicikicchati.