中部第 149 经第 1 阅读页 · Mahāsaḷāyatanikasutta · 1/1

Majjhima Nikāya 149Majjhima Nikāya 149MahāsaḷāyatanikasuttaMahāsaḷāyatanikasutta

Evaṁ me sutaṁ—Evaṁ me sutaṁ—ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.ekaṁ samayaṁ bhagavā sāvatthiyaṁ viharati jetavane anāthapiṇḍikassa ārāme.Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:Tatra kho bhagavā bhikkhū āmantesi:

“bhikkhavo”ti.“bhikkhavo”ti.“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.“Bhadante”ti te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.Bhagavā etadavoca:Bhagavā etadavoca:

“mahāsaḷāyatanikaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.“mahāsaḷāyatanikaṁ vo, bhikkhave, desessāmi.Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.Taṁ suṇātha, sādhukaṁ manasi karotha, bhāsissāmī”ti.“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.“Evaṁ, bhante”ti kho te bhikkhū bhagavato paccassosuṁ.

Bhagavā etadavoca:Bhagavā etadavoca:“Cakkhuṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, rūpe ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ sārajjati, rūpesu sārajjati, cakkhuviññāṇe sārajjati, cakkhusamphasse sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.“Cakkhuṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, rūpe ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ sārajjati, rūpesu sārajjati, cakkhuviññāṇe sārajjati, cakkhusamphasse sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.

Tassa sārattassa saṁyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā upacayaṁ gacchanti.Tassa sārattassa saṁyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā upacayaṁ gacchanti.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati.Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti;Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti;

kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti;kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti;kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti.kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti.So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṁvedeti.So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṁvedeti.

Sotaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…Sotaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…ghānaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…ghānaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…jivhaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…jivhaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…

kāyaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…kāyaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ …pe…manaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, dhamme, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ sārajjati, dhammesu sārajjati, manoviññāṇe sārajjati, manosamphasse sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.manaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, dhamme, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ, bhikkhave, ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi ajānaṁ apassaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ sārajjati, dhammesu sārajjati, manoviññāṇe sārajjati, manosamphasse sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi sārajjati.

Tassa sārattassa saṁyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā upacayaṁ gacchanti.Tassa sārattassa saṁyuttassa sammūḷhassa assādānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā upacayaṁ gacchanti.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pavaḍḍhati.Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti;Tassa kāyikāpi darathā pavaḍḍhanti, cetasikāpi darathā pavaḍḍhanti;

kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti;kāyikāpi santāpā pavaḍḍhanti, cetasikāpi santāpā pavaḍḍhanti;kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti.kāyikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti, cetasikāpi pariḷāhā pavaḍḍhanti.So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṁvedeti.So kāyadukkhampi cetodukkhampi paṭisaṁvedeti.

Cakkhuñca kho, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, rūpe jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ na sārajjati, rūpesu na sārajjati, cakkhuviññāṇe na sārajjati, cakkhusamphasse na sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.Cakkhuñca kho, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, rūpe jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhuviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, cakkhusmiṁ na sārajjati, rūpesu na sārajjati, cakkhuviññāṇe na sārajjati, cakkhusamphasse na sārajjati, yamidaṁ cakkhusamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.

Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;

kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.

Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;

yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.

Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.

Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—samatho ca vipassanā ca.samatho ca vipassanā ca.So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.

Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.

Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ,‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ,seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.

Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?Avijjā ca bhavataṇhā ca—Avijjā ca bhavataṇhā ca—

ime dhammā abhiññā pahātabbā.ime dhammā abhiññā pahātabbā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?Samatho ca vipassanā ca—Samatho ca vipassanā ca—

ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?Vijjā ca vimutti ca—Vijjā ca vimutti ca—

ime dhammā abhiññā sacchikātabbā.ime dhammā abhiññā sacchikātabbā.Sotaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…Sotaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…ghānaṁ bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…ghānaṁ bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…

jivhaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…jivhaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…kāyaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…kāyaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ …pe…manaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, dhamme jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ na sārajjati, dhammesu na sārajjati, manoviññāṇe na sārajjati, manosamphasse na sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.manaṁ, bhikkhave, jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, dhamme jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manoviññāṇaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manosamphassaṁ jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tampi jānaṁ passaṁ yathābhūtaṁ, manasmiṁ na sārajjati, dhammesu na sārajjati, manoviññāṇe na sārajjati, manosamphasse na sārajjati, yamidaṁ manosamphassapaccayā uppajjati vedayitaṁ sukhaṁ vā dukkhaṁ vā adukkhamasukhaṁ vā tasmimpi na sārajjati.

Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.Tassa asārattassa asaṁyuttassa asammūḷhassa ādīnavānupassino viharato āyatiṁ pañcupādānakkhandhā apacayaṁ gacchanti.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.Taṇhā cassa ponobbhavikā nandīrāgasahagatā tatratatrābhinandinī, sā cassa pahīyati.Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;Tassa kāyikāpi darathā pahīyanti, cetasikāpi darathā pahīyanti;

kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;kāyikāpi santāpā pahīyanti, cetasikāpi santāpā pahīyanti;kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.kāyikāpi pariḷāhā pahīyanti, cetasikāpi pariḷāhā pahīyanti.So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.So kāyasukhampi cetosukhampi paṭisaṁvedeti.

Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;Yā tathābhūtassa diṭṭhi sāssa hoti sammādiṭṭhi;yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;yo tathābhūtassa saṅkappo svāssa hoti sammāsaṅkappo;yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;yo tathābhūtassa vāyāmo svāssa hoti sammāvāyāmo;

yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;yā tathābhūtassa sati sāssa hoti sammāsati;yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.yo tathābhūtassa samādhi svāssa hoti sammāsamādhi.Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.Pubbeva kho panassa kāyakammaṁ vacīkammaṁ ājīvo suparisuddho hoti.

Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.Evamassāyaṁ ariyo aṭṭhaṅgiko maggo bhāvanāpāripūriṁ gacchati.Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.Tassa evaṁ imaṁ ariyaṁ aṭṭhaṅgikaṁ maggaṁ bhāvayato cattāropi satipaṭṭhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi sammappadhānā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, cattāropi iddhipādā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi indriyāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, pañcapi balāni bhāvanāpāripūriṁ gacchanti, sattapi bojjhaṅgā bhāvanāpāripūriṁ gacchanti.

Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—Tassime dve dhammā yuganandhā vattanti—samatho ca vipassanā ca.samatho ca vipassanā ca.So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.So ye dhammā abhiññā pariññeyyā te dhamme abhiññā parijānāti.

Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.Ye dhammā abhiññā pahātabbā te dhamme abhiññā pajahati.Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.Ye dhammā abhiññā bhāvetabbā te dhamme abhiññā bhāveti.Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.Ye dhammā abhiññā sacchikātabbā te dhamme abhiññā sacchikaroti.

Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pariññeyyā?‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ, seyyathidaṁ—‘Pañcupādānakkhandhā’ tissa vacanīyaṁ, seyyathidaṁ—rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.rūpupādānakkhandho, vedanupādānakkhandho, saññupādānakkhandho, saṅkhārupādānakkhandho, viññāṇupādānakkhandho.

Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.Ime dhammā abhiññā pariññeyyā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā pahātabbā?Avijjā ca bhavataṇhā ca—Avijjā ca bhavataṇhā ca—

ime dhammā abhiññā pahātabbā.ime dhammā abhiññā pahātabbā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā bhāvetabbā?Samatho ca vipassanā ca—Samatho ca vipassanā ca—

ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.ime dhammā abhiññā bhāvetabbā.Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?Katame ca, bhikkhave, dhammā abhiññā sacchikātabbā?Vijjā ca vimutti ca—Vijjā ca vimutti ca—

ime dhammā abhiññā sacchikātabbā”ti.ime dhammā abhiññā sacchikātabbā”ti.Idamavoca bhagavā.Idamavoca bhagavā.Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.Attamanā te bhikkhū bhagavato bhāsitaṁ abhinandunti.

Mahāsaḷāyatanikasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.Mahāsaḷāyatanikasuttaṁ niṭṭhitaṁ sattamaṁ.